Ten rzadki typ krwi może przyspieszać starzenie mózgu. Sprawdź, czy go masz

Typ krwi to coś więcej niż litera na papierze przy wypadku czy zabiegu. Coraz więcej badań pokazuje, że może on wpływać na nasze zdrowie w sposób, o jakim jeszcze niedawno nikt nie myślał. Okazuje się, że osoby z rzadką grupą krwi AB, które mają podwyższony poziom pewnego białka we krwi, mogą być bardziej narażone na szybsze starzenie się mózgu. Nie chodzi o panikę, ale o świadomość, która pozwala lepiej zadbać o siebie.

Coraz więcej badań wskazuje, że rodzaj krwi wpływa nie tylko na ryzyko zawału czy udaru, ale też na tempo starzenia mózgu.

Naukowcy przeanalizowali dane dziesiątek tysięcy osób i zauważyli, że posiadacze jednego, bardzo rzadkiego typu krwi częściej notują szybszy spadek możliwości intelektualnych. Nie chodzi o nagłą chorobę, lecz o delikatne, ale mierzalne przyspieszenie procesów starzenia się mózgu.

Badanie na 30 tysiącach osób: co pokazały testy pamięci?

Analizę opublikowano w renomowanym czasopiśmie medycznym, a objęła ona ponad 30 tysięcy ochotników w wieku od 45 do 98 lat. Uczestnikom regularnie wykonywano testy pamięci, uwagi i szybkości myślenia przez około trzy–cztery lata.

Przeczytaj również: Czy bakterie staną się nową tarczą przeciw alergii i astmie?

Osoby z krwią typu AB, zwłaszcza z podwyższonym poziomem tzw. czynnika VIII, częściej doświadczały pogorszenia funkcji poznawczych w porównaniu z innymi typami krwi.

Chodzi o funkcje poznawcze, czyli między innymi:

• pamięć krótkotrwałą (zapamiętywanie nowych informacji),
• zdolność koncentracji,
• planowanie i organizację,
• szybkość podejmowania decyzji.

Według analizy, osoby z krwią AB i wysokim poziomem czynnika VIII miały aż o około 82 procent wyższe ryzyko wcześniejszego pogorszenia sprawności umysłowej niż posiadacze innych typów krwi. Różnica nie oznacza natychmiastowej demencji, ale sugeruje wyraźną podatność na szybsze starzenie się mózgu.

Przeczytaj również: Ile kroków dziennie naprawdę trzeba zrobić, żeby wrócić do formy?

Dlaczego właśnie grupa AB? Rola czynnika VIII

Wyniki badań sugerują, że kluczową rolę odgrywa nie tylko sam typ krwi, ale też poziom białka nazywanego czynnikiem VIII. To składnik odpowiedzialny za prawidłowe krzepnięcie krwi. U wielu osób z krwią AB jego stężenie jest wyraźnie wyższe.

Gdy czynnik VIII utrzymuje się długo na podwyższonym poziomie, krew staje się bardziej „gęsta”. Może to utrudniać swobodny przepływ przez najmniejsze naczynia w mózgu, a tym samym ograniczać dopływ tlenu i składników odżywczych do komórek nerwowych.

Przeczytaj również: Czytanie, krzyżówki i nowe hobby mogą odsunąć Alzheimera w czasie

Przewlekle gorsze ukrwienie mózgu bywa jedną z dróg prowadzących do szybszego obumierania neuronów i pogorszenia pamięci.

Ciekawostką jest także fakt, że w populacji ten typ krwi należy do najrzadszych. W wielu krajach, w tym w Polsce, posiadacze krwi AB stanowią niewielki ułamek mieszkańców. Rzadkość nie oznacza jednak mniejszego znaczenia – wręcz przeciwnie, z perspektywy medycyny transfuzjologicznej i profilaktyki zdrowotnej ta grupa budzi duże zainteresowanie.

Geny kontra styl życia: co ma większe znaczenie?

Choć wyniki brzmią niepokojąco, naukowcy mocno podkreślają, że sam typ krwi nie przesądza o przyszłości. Geny wpływają na ryzyko, ale nie decydują ostatecznie o losie mózgu. Ogromne znaczenie ma to, co robimy na co dzień.

Nie da się zmienić typu krwi, ale można skutecznie wpłynąć na to, jak mózg starzeje się w praktyce – poprzez styl życia.

Jak dbać o mózg, jeśli masz grupę AB (i nie tylko)

Specjaliści są zgodni: to, co dobre dla serca, jest na ogół dobre także dla mózgu. Chodzi o ograniczanie procesów zapalnych, dbanie o naczynia krwionośne i stabilny poziom cukru. Najmocniejsze filary ochrony można streścić w kilku prostych nawykach.

Takie zachowania wspierają naczynia krwionośne i mogą ograniczać negatywny wpływ podwyższonego czynnika VIII, a co za tym idzie – spowalniać starzenie się mózgu, niezależnie od typu krwi.

Czy trzeba robić dodatkowe badania?

Badacze sami podkreślają, że istnieją istotne ograniczenia analizy. Typ krwi w badaniu określono genetycznie, a nie zawsze weryfikowano go tradycyjnym badaniem w laboratorium. Nie badano bezpośrednio wszystkich markerów uszkodzeń naczyniowych w mózgu, a zaburzenia pamięci oceniano testami przesiewowymi, bez pełnej diagnozy chorób takich jak choroba Alzheimera.

Z tego powodu wyniki traktuje się jako sygnał ostrzegawczy, a nie wyrok. Dla zwykłego pacjenta w praktyce ważniejsze od specjalistycznych testów są regularne kontrole podstawowych parametrów zdrowia:

• ciśnienie tętnicze,
• poziom cholesterolu i triglicerydów,
• stężenie glukozy we krwi,
• masa ciała i obwód talii.

Lekarz rodzinny może na tej podstawie ocenić, czy ryzyko zaburzeń krążenia mózgowego rośnie, i zlecić bardziej szczegółowe badania, jeśli uzna to za potrzebne.

Nie tylko pamięć: o co jeszcze warto zadbać

Starzenie się mózgu to nie tylko zapominanie imion czy terminów. W grę wchodzą także zmiany nastroju, trudności z planowaniem dnia, spadek motywacji. Czasem pierwszym sygnałem jest po prostu poczucie, że „kiedyś szło mi to szybciej”.

Wczesne reagowanie na drobne sygnały – problemy z koncentracją, nagłe pogorszenie nastroju, kłopoty z organizacją pracy – może uchronić przed poważniejszymi kłopotami w przyszłości.

Dlatego warto nie ignorować takich objawów, zwłaszcza po 50. roku życia, niezależnie od typu krwi. Rozmowa z lekarzem, konsultacja neurologiczna lub psychologiczna, a czasem proste badania laboratoryjne potrafią dać sporą dawkę spokoju albo pozwalają szybko wdrożyć leczenie.

Dlaczego wiedza o typie krwi wciąż ma znaczenie

Znajomość własnej grupy krwi przydaje się nie tylko w razie wypadku czy planowanego zabiegu. Coraz częściej badacze łączą ją z ryzykiem różnych schorzeń: chorób sercowo-naczyniowych, zakrzepicy, a teraz także szybszego pogorszenia funkcji poznawczych.

Nie chodzi o to, by żyć w napięciu, bo ma się „gorszy” typ krwi. Informacja staje się raczej drogowskazem. Jeśli należy się do grupy potencjalnie bardziej narażonej, tym bardziej opłaca się dbać o styl życia i regularnie sprawdzać stan zdrowia. Zyskają na tym nie tylko naczynia mózgowe, lecz także serce, wątroba i cała gospodarka hormonalna.

Dla osób z rzadką krwią AB jest jeszcze jeden aspekt – ogromna wartość oddawania krwi. Każdy taki dawca może okazać się bezcenny dla chorego, który potrzebuje właśnie takiego typu. A przy okazji pobrania łatwo potwierdzić własną grupę i porozmawiać z personelem medycznym o swoich wynikach i ewentualnych czynnikach ryzyka.