Skład parówek pod lupą dietetyka. Na co uważać i jak wybrać najlepszy produkt?

Popularny dietetyk zajrzał w skład popularnych parówek i opisał to bez owijania w bawełnę.

Jego wnioski mogą wielu osobom odebrać apetyt.

Krótki film w sieci wystarczył, żeby na nowo wywołać dyskusję o tym, co naprawdę jemy na śniadanie. Michał Wrzosek, znany z mediów społecznościowych specjalista od żywienia, przeanalizował parówki z jednego z czołowych sklepów. To, co znalazł w ich składzie, nazwał wprost produktem, którego nie zamierza polecać nikomu dbającemu o zdrowie.

Parówki wciąż królują na polskich stołach

Parówki są jednym z najbardziej oczywistych wyborów na szybkie śniadanie. Wrzucamy je do wrzątku, podajemy z kajzerką i ketchupem, czasem dokładamy plaster żółtego sera. Dla wielu rodzin to codzienność – szczególnie wtedy, gdy w domu są dzieci i liczy się szybkość przygotowania posiłku.

Przeczytaj również: Pokazał, co naprawdę jest w parówkach. Po tej analizie odechciewa się zakupów

Dla dietetyków to jednocześnie produkt, który od lat wzbudza sporo zastrzeżeń. Z jednej strony mamy wygodę i smak, do którego wszyscy przywykliśmy. Z drugiej – pytanie, ile w takiej parówce jest mięsa, a ile różnych wypełniaczy i dodatków, których nazwy brzmią jak z laboratorium chemicznego.

Największy problem z parówkami nie polega na tym, że są przetworzone. Problem polega na tym, że w wielu przypadkach mięsa jest w nich o wiele mniej, niż sugeruje sama nazwa produktu.

Analiza składu: mięso w mniejszości, reszta to „otoczka”

W swoim nagraniu Michał Wrzosek wziął do ręki opakowanie popularnych parówek i na głos odczytał skład. Dopiero wtedy widać, jak niewiele wspólnego z prostą „kiełbasą z mięsa” ma dzisiejszy produkt ze sklepu.

Przeczytaj również: Pokazał, co naprawdę kryje się w parówkach. Dietetyk ostrzega rodziców

Na pierwszym miejscu znalazło się mięso oddzielane mechanicznie, tak zwane MOM. To nie są klasyczne kawałki mięśni, tylko masa powstała po przepuszczeniu przez urządzenia drobnych resztek z tusz drobiowych.

MOM może zawierać fragmenty o bardzo niskiej jakości kulinarnej: chrząstki, ścięgna, a nawet pozostałości piór. Dla wielu osób to wciąż brzmi jak coś abstrakcyjnego, bo na etykiecie nikt nie pisze tego wprost.

W analizowanych parówkach obok mięsa oddzielanego mechanicznie pojawiły się też:

Przeczytaj również: Bulion w kostce pod lupą: co naprawdę wsypujesz do zupy?

• woda i skórki wieprzowe, które „robią objętość”,

tłuszcz wieprzowy, który poprawia smak i sytość,

• kasza manna, białko sojowe i skrobia ziemniaczana – tanie wypełniacze,
• spora ilość soli i aromaty, dzięki którym produkt ma intensywny smak.

Dietetyk zwrócił uwagę, że w badanym produkcie mięso z kurczaka stanowiło około 7 procent. Resztę dominowały surowce o niższej wartości odżywczej i dodatki technologiczne.

Chemia w składzie: po co te wszystkie „fosforany” i „azotyny”?

Kolejna część listy składników to tak zwane dodatki technologiczne. Wrzosek wymienił m.in. trifosforany, difosforany, glutaminian oraz azotyn sodu. Każdy z tych składników ma konkretne zadanie: poprawić teksturę, utrzymać soczystość, wzmocnić smak, przedłużyć trwałość.

W składzie pojawiły się także glukoza, błonnik ziemniaczany oraz przeciwutleniacz w formie askorbinianu sodu. Każdy z tych elementów to kolejny krok w stronę produktu „zaprojektowanego” na półkę sklepową, a nie dania przygotowanego z prostych składników.

Im dłuższa lista i bardziej skomplikowane nazwy, tym większe prawdopodobieństwo, że mamy do czynienia z produktem mocno przetworzonym, zaprojektowanym pod koszt, nie pod wartość odżywczą.

„Nikt o zdrowych zmysłach…” – mocny komentarz dietetyka

Michał Wrzosek nie silił się na dyplomację. W nagraniu stwierdził bez ogródek, że osoba kierująca się zdrowym rozsądkiem nie sięgnęłaby świadomie po mieszankę złożoną z MOM, tłuszczu, wody, wypełniaczy i chemicznych dodatków. Według niego dopiero „zapakowanie” tego w formę parówki, z ładnym opakowaniem i marketingiem, sprawia, że produkt ląduje w koszykach.

Dietetyk zwrócił uwagę, że w wielu parówkach mięso stanowi zaledwie około połowy masy. Reszta to dodatki poprawiające smak, zapach, kolor i trwałość. Dla konsumenta to często niewidoczne, bo parówka kojarzy się po prostu z „mięsem z przyprawami”.

Parówki a żywienie dzieci: wygoda kontra zdrowie

Wrzosek nawiązał też do tego, że parówki są szczególnie popularne w śniadaniach dzieci i uczniów. Zestaw: parówka, białe pieczywo, ketchup – to klasyk, który pojawia się na stołach od lat. Z punktu widzenia wartości odżywczej to zestaw dość ubogi: niewiele błonnika, mało witamin i składników mineralnych, za to sporo soli oraz tłuszczu.

Dla organizmu dziecka, który szybko rośnie i potrzebuje dobrej jakości białka, żelaza czy witamin z grupy B, regularne sięganie po takie produkty może nie być najlepszym pomysłem. Zwłaszcza jeśli pojawiają się na talerzu kilka razy w tygodniu i wypierają lepsze źródła białka, jak jajka, ryby czy dobrej jakości mięso.

Parówka raz na jakiś czas nie zrobi krzywdy, ale jeśli jest stałym elementem śniadania, to już sygnał, że warto przyjrzeć się całemu jadłospisowi dziecka.

Czy wszystkie parówki są złe? Dietetyk zostawia furtkę

Michał Wrzosek zaznaczył wyraźnie, że na rynku są także produkty lepsze. Nie każda parówka jest mieszaniną MOM, tłuszczu i dodatków „od linijki”. Można znaleźć wersje, w których udział mięsa wynosi 90 procent lub więcej, a lista dodatków jest krótsza i bardziej zrozumiała.

Na co zwracać uwagę przy wyborze parówek

Dietetycy najczęściej podają kilka prostych zasad, które pomagają wybrać mniej problematyczny produkt:

• zawartość mięsa – im bliżej 100 procent, tym lepiej,
• brak mięsa oddzielanego mechanicznie lub jego niewielka ilość,
• krótki skład, bez wielu fosforanów, wzmacniaczy smaku i dużej liczby E-dodatków,
• niższa zawartość soli w porównaniu z innymi produktami tego typu,
• obecność przypraw zamiast sztucznych aromatów.

Wrzosek zachęca przede wszystkim do świadomego czytania etykiet. Dopiero wtedy konsument widzi, czy płaci za produkt mięsny, czy tak naprawdę za mieszankę wody, wypełniaczy i chemicznych dodatków, która mięso tylko udaje.

Czytanie etykiet: prosta umiejętność, która realnie zmienia zakupy

Paradoks polega na tym, że większość informacji mamy podaną jak na dłoni. Skład, procenty, dodatki – to wszystko musi znaleźć się na etykiecie. Problem w tym, że mało kto to naprawdę czyta, a już na pewno niewiele osób analizuje znaczenie poszczególnych nazw.

W praktyce wystarczy kilka prostych kroków:

Takie porównanie bardzo szybko pokazuje różnice jakości między markami. Czasem produkt droższy o kilkadziesiąt groszy ma zupełnie inny skład i zdecydowanie więcej mięsa.

Dlaczego producenci tak chętnie „kombinują” ze składem

Z punktu widzenia przemysłu żywnościowego parówka jest produktem idealnym: da się do niej włożyć tańsze surowce, ujednolicić smak i teksturę, wyprodukować w ogromnej skali. Im więcej wody, tańszego tłuszczu i wypełniaczy, tym wyższa marża. Konsument ocenia głównie po smaku i cenie, nie po składzie.

Dodatki takie jak fosforany czy glutaminian sprawiają, że parówka zawsze ma podobną strukturę: jest sprężysta, soczysta i intensywnie pachnie. Azotyn dba o kolor i bezpieczeństwo mikrobiologiczne. To wygodne z perspektywy producenta, ale dla zdrowia konsumenta liczy się całokształt, a nie tylko to, że produkt „ładnie wygląda i dobrze się nie psuje”.

Osoby ze skłonnością do nadciśnienia, chorób nerek czy problemów z układem krążenia nierzadko dostają od lekarzy zalecenie ograniczenia przetworzonego mięsa i soli. W takiej sytuacji częste jedzenie parówek może być po prostu złym wyborem.

Jak realnie poprawić swoje śniadania bez rewolucji

Dla wielu rodzin całkowita rezygnacja z parówek wydaje się nierealna, zwłaszcza gdy dzieci przyzwyczaiły się do ich smaku. Z punktu widzenia zdrowia już niewielkie zmiany robią różnicę: sięgnięcie po parówki z lepszym składem, zmniejszenie częstotliwości ich podawania, dołożenie do talerza warzyw i pełnoziarnistego pieczywa.

Prostą alternatywą są też jajka, pasta z ciecierzycy, twarożek z dodatkami, wędzona ryba czy pieczone mięso z obiadu w formie kanapki. W wielu przypadkach chodzi nie o to, żeby całkowicie wyrzucić parówki z domu, tylko żeby przestały być „domyślnym” wyborem na każde śniadanie.

Analiza Michała Wrzoska przypomina, że produkt, który traktujemy jak coś oczywistego i „niewinnego”, po rozłożeniu na składniki może wyglądać bardzo inaczej niż w reklamie. Świadomy konsument nie musi bać się każdego przetworzonego produktu, ale zyskuje, gdy rozumie, za co tak naprawdę płaci, wkładając do koszyka kolejną paczkę parówek.