To ten pies wygrał test na najinteligentniejszą rasę. Wynik zaskoczył naukowców

Fińscy badacze przebadali tysiąc psów i ogłosili rasę, która najlepiej poradziła sobie w wymagających testach umysłowych.

Naukowcy z Uniwersytetu w Helsinkach sprawdzili, które psy najszybciej się uczą, najlepiej zapamiętują i najsprawniej czytają ludzką mowę ciała. Zwycięzca okazał się inny niż ten, którego najczęściej typują miłośnicy czworonogów.

Co tak naprawdę zmierzono w badaniu psiej inteligencji

Badacze zaprosili do testów ponad 1000 psów z 13 ras. Każdy pies przechodził serię krótkich zadań, które razem tworzyły tzw. baterię smartDOG, czyli naukowy odpowiednik testu inteligencji dla czworonogów.

Nie było tu miejsca na sztuczki w stylu „podaj łapę”. Chodziło o sprawdzenie, jak pies myśli samodzielnie, jak reaguje na nowe sytuacje i jak radzi sobie z impulsywnymi odruchami.

Przeczytaj również: Znajome głosy przyspieszają odpowiedź: zaskakujące zachowanie zeberek falistych

Badanie obejmowało: pamięć, rozumienie ludzkich gestów, kontrolę impulsów oraz rozwiązywanie problemów bez podpowiedzi człowieka.

Naukowcy układali zadania tak, by jak najmniej polegały na wyuczonym posłuszeństwie, a jak najbardziej na naturalnych zdolnościach psa. Chcieli zobaczyć, który z nich nie tylko słucha, ale też potrafi „pomyśleć za siebie”.

Najinteligentniejsza rasa w teście? Nie ten pies, o którym myślisz

Od lat w rozmowach o psim „geniuszu” najczęściej pada nazwa jednej rasy pasterskiej. W tym badaniu inny czworonóg wyszedł jednak przed szereg.

Przeczytaj również: Skunks na podwórku? Skuteczne i humanitarne sposoby, jak się ich pozbyć

Belgijski malinois na szczycie psiego rankingu

Najwyższy wynik uzyskał owczarek belgijski malinois. To pies dobrze znany z pracy w policji, wojsku czy służbach specjalnych. W teście zdobył 35 punktów na 39 możliwych, wyprzedzając słynnego psa pasterskiego, którego wielu uznaje za wzór psiej mądrości.

Malinois błyszczał głównie w zadaniach wymagających:

Przeczytaj również: W skamieniałej „kupce” sprzed 290 mln lat kryje się scena polowania

• precyzyjnej reakcji na subtelne ruchy człowieka,
• szybkiego przestawiania się na nowe zasady gry,
• opanowania pierwszego odruchu i wybrania lepszej strategii,
• skupienia uwagi na zadaniu mimo rozproszeń.

Badacze zwracali uwagę, że u malinois rzadko rozjeżdżały się emocje i myślenie. Pies był i czujny, i skoncentrowany. Gotowy do działania, ale nie „na oślep”.

Gdzie w tym wszystkim miejsce dla border collie i innych ras

Znany z pasienia owiec pies pasterski również wypadł bardzo wysoko, zwłaszcza w zadaniach polegających na analizowaniu sygnałów od człowieka i podejmowaniu inicjatywy. W innych konkurencjach mocno zaznaczyły się m.in. pudel oraz owczarek niemiecki, które szczególnie dobrze radzą sobie z szybkim uczeniem się nowych komend.

Różne rasy błyszczą w innych zadaniach, co dobrze pokazuje, że „najinteligentniejszy pies” to nie zawsze ten sam typ czworonoga. Wszystko zależy, jak tę inteligencję rozumiemy.

Trzy oblicza psiej inteligencji według nauki

Badacze, którzy analizują psie zachowania, coraz częściej mówią nie o jednym rodzaju inteligencji, ale o kilku wymiarach. U psów szczególnie liczą się trzy z nich.

Inteligencja adaptacyjna: jak pies radzi sobie z nowością

To umiejętność dostosowania się do nowych sytuacji. Pies z wysoką inteligencją adaptacyjną:

• sam znajduje sposób na obejście przeszkody,
• szybko uczy się na błędach,
• potrafi zmienić strategię, gdy poprzednia przestaje działać.

Tego typu zdolności są bardzo widoczne w zadaniach z ukrytym przysmakiem, zmianą zasad gry czy nagłą zmianą otoczenia.

Inteligencja społeczna: czytanie człowieka jak otwartej książki

Psy przez tysiące lat żyły przy ludziach. W efekcie wiele z nich świetnie rozumie nasze spojrzenia, gesty, ton głosu. Inteligencja społeczna odpowiada za:

• podążanie za wskazującym palcem,
• wyszukiwanie informacji w ludzkiej twarzy,
• odczytywanie emocji opiekuna.

Dla życia z człowiekiem dużo ważniejsze od liczby znanych komend jest to, jak pies reaguje na nasze emocje i niewerbalne sygnały.

Inteligencja instynktowna: to, co pies ma w genach

To rodzaj „wbudowanego” oprogramowania. Rasa stworzona do pilnowania stada z natury lepiej radzi sobie z kontrolą ruchu innych zwierząt. Pies myśliwski inaczej przetwarza zapachy. Tego nie trzeba długo uczyć – to po prostu wychodzi samo.

W praktyce każda rasa ma swój profil. Jedne psy zaskakują logicznym myśleniem, inne wręcz genialnym nosem, a jeszcze inne – spokojem i cierpliwością w pracy z dziećmi.

Czy wynik testu mówi, który pies jest „najlepszy” do domu

Kusi, żeby po przeczytaniu o takich badaniach od razu wpisać w wyszukiwarkę „szczeniak malinois na sprzedaż”. To moment, kiedy przydaje się odrobina rozsądku.

Wysoka inteligencja to też duże wymagania

Rasy, które wypadły najlepiej, to psy pracujące. One potrzebują:

• dużej dawki codziennego ruchu,
• regularnego treningu umysłowego,
• jasnych zasad i konsekwentnego opiekuna.

Niedostymulowany, bardzo inteligentny pies nie stanie się „łatwiejszy”. Prędzej sam znajdzie sobie zajęcie, które rzadko pokrywa się z marzeniem opiekuna o spokojnym mieszkaniu i nienadgryzionych meblach.

Dla kogo naukowy „mistrz inteligencji”, a dla kogo spokojniejsza rasa

Malinois czy bardzo pobudliwy pies pasterski potrafią zachwycić w rękach doświadczonej osoby, która lubi codzienną pracę z psem, sporty kynologiczne i szkolenie. Dla rodziny, która marzy o spokojnych spacerach po pracy, lepszy może być czworonóg z niższym poziomem pobudzenia, za to stabilnym charakterem.

Najlepszy pies do domu to nie zawsze ten z najwyższym wynikiem w teście, tylko ten, którego temperament pasuje do trybu życia ludzi.

Dlaczego tak bardzo przeceniamy „psie IQ”

Choć badania nad psim umysłem są ciekawe i przydatne, naukowcy mocno podkreślają jedną rzecz: ludzie często mylą inteligencję z posłuszeństwem albo widowiskowymi sztuczkami.

W praktyce większość opiekunów najbardziej ceni nie „wysoki wynik”, ale coś zupełnie innego – wrażenie, że pies naprawdę ich „widzi” i reaguje na ich nastrój czy napięcie. Ta jakość kontaktu rzadko daje się zapisać w liczbach, ale właśnie ona buduje relację.

W rozmowach z właścicielami, którzy testowali swoje psy, powtarzało się jedno zdanie: najbardziej porusza nie to, ile poleceń pies rozumie, tylko to, że potrafi usiąść obok, gdy mamy gorszy dzień, i trwać, niczego nie wymagając.

Jak w praktyce wspierać rozwój psiej inteligencji

Nawet jeśli nasz pies nie jest „mistrzem testu”, wciąż można zrobić bardzo dużo, by jego umysł był sprawny i zajęty.

• Zabawy węchowe – mata węchowa, chowanie przysmaków w mieszkaniu, szukanie konkretnej zabawki po nazwie.
• Zadania na samodzielne myślenie – proste łamigłówki z pudełek, butelek, kartonów; pies ma sam dojść, jak dostać się do smakołyka.
• Nowe trasy spacerów – inne zapachy i otoczenie zmuszają mózg do pracy znacznie bardziej niż powtarzana codziennie ta sama alejka.
• Kontakt społeczny – spokojne spotkania z ludźmi i psami, które uczą odczytywania sygnałów i regulowania emocji.

Dla psa intelektualne wyzwania są niemal tak samo ważne jak ruch. Krótka sesja nauki nowych zachowań potrafi zmęczyć go lepiej niż półgodzinne bieganie bez celu.

Warto też pamiętać, że wysoka inteligencja bywa mieczem obosiecznym. Pies, który szybko się uczy, równie szybko przyswoi nasze błędy – na przykład to, że krzyk opiekuna oznacza ciekawą uwagę, a nuda w domu daje prawo do demolki. Dlatego najważniejszym elementem „treningu mózgu” bywa nie kolejny gadżet, tylko uważna, spokojna obecność człowieka i spójność zasad.