Popiół z kominka w kurniku: tani sposób na zdrowsze kury

Brzydki zapach w kurniku, wilgotna ściółka i drapiące się ptaki to sygnał, że coś jest nie tak z warunkami utrzymania.

Wielu właścicieli sięga wtedy po silne środki chemiczne. Tymczasem zwykły popiół z domowego pieca lub kominka, użyty z głową, potrafi realnie poprawić higienę kurnika i komfort kur, praktycznie bez kosztów.

Dlaczego popiół z drewna w kurniku w ogóle ma sens

Popiół drzewny to resztki po spaleniu drewna, w których zostają przede wszystkim składniki mineralne. Jest w nim sporo wapnia, potasu, fosforu i magnezu. Ma też bardzo zasadowy odczyn – jego pH może sięgać nawet 13.

Taka mieszanina działa jak naturalny pochłaniacz wilgoci i części zapachów. Struktura popiołu jest porowata, więc wciąga wodę z odchodów. Jednocześnie pomaga ograniczyć ulatnianie się amoniaku, który odpowiada za duszący, gryzący zapach w źle wietrzonym kurniku.

Przeczytaj również: Dlaczego pies patrzy na ciebie, gdy robi kupę? Wyjaśniają behawioryści

Popiół z drewna nie zastąpi sprzątania ani wietrzenia, ale może wyraźnie poprawić mikroklimat w kurniku i zmniejszyć presję drobnoustrojów.

Trzeba jednak pamiętać, że mowa wyłącznie o popiele z czystego, nieimpregnowanego drewna. Wszystko, co miało farbę, lakier, klej czy chemiczne domieszki, odpada. Podczas spalania uwalniają się wtedy związki szkodliwe, które mogą osłabić kury, a przy większym stężeniu nawet doprowadzić do padnięć stada.

Jaki popiół nadaje się dla kur, a jaki trzeba wyrzucić

Do kurnika wolno wnieść tylko taki popiół, co do którego pochodzenia nie ma wątpliwości. Zasada jest prosta: jeśli drewna nie włożyłbyś do pieca chlebowego, nie rób z popiołu dodatku dla kur.

Przeczytaj również: Różowe kulki nad oczkiem wodnym? To nie dekoracja, lecz groźny sygnał

Popiół bezpieczny dla kur

• z suchego drewna liściastego lub iglastego (polana, gałęzie, szczapy),
• z nieimpregnowanych desek i belek konstrukcyjnych,
• z drewna kominkowego kupowanego z pewnego źródła.

Popiół, którego kurczarnią lepiej nawet nie „muskać”

• z palet magazynowych z oznaczeniami i śladami chemii,
• z płyt wiórowych, MDF, sklejki i innych materiałów z klejem,
• z elementów malowanych, lakierowanych lub impregnowanych pod ciśnieniem,
• z brykietów niewiadomego składu lub węgla grillowego z dodatkami.

Przed użyciem popiół musi wystygnąć minimum 48 godzin, najlepiej w metalowym pojemniku, z dala od drewna i ściółki. Następny krok to przesianie – chodzi o to, aby wyłapać większe węgliki, gwoździe, druty i inne ostre fragmenty. Do kurnika powinna trafić tylko drobna, sypka, jasnoszara mączka.

Podczas przesiewania dobrze jest założyć prostą maseczkę przeciwpyłową lub przynajmniej osłonić usta i nos. Pył z popiołu działa drażniąco na drogi oddechowe tak ludzi, jak i drobiu.

Przeczytaj również: Znane głosy przyspieszają rozmowę: jak zebry astryldowe reagują na „swoich”

Popiół jako dodatek do ściółki: czyściej, sucho i mniej zapachów

Najprostszy sposób użycia popiołu w kurniku to cienka warstwa na podłodze, przykryta świeżą ściółką. Nie chodzi o to, by wszystko było szare – popiołu ma być tylko tyle, aby pomógł z wilgocią.

Jeśli przy każdym podskubaniu ściółki unosi się chmura szarego pyłu, to znak, że popiołu jest za dużo.

Jak to zrobić w praktyce?

Taki zabieg wyraźnie ogranicza zawilgocenie dna ściółki oraz tempo rozkładu odchodów. Mniej wilgoci to mniej bakterii i grzybów, a także niższe stężenie amoniaku w powietrzu. Kury lepiej oddychają, rzadziej kaszlą i wolniej podrażniają się im oczy.

Bania z popiołem – naturalny „spa” na pasożyty zewnętrzne

Drugi, bardzo ceniony przez hodowców sposób na wykorzystanie popiołu, to tzw. kąpiel piaskowa z dodatkiem tego surowca. Kury instynktownie tarzają się w suchym piasku czy ziemi, by pozbywać się pasożytów z piór i skóry.

Jeśli przygotujesz im głęboką kuwetę lub skrzynię z odpowiednią mieszanką, zyskasz darmowy, całkiem skuteczny środek na pchły, roztocza i słynne czerwone roztocza dręczące drób.

Taki „basen” powinien mieć głębokość 20–30 cm i stać w miejscu suchym, najlepiej nasłonecznionym, ale osłoniętym od wiatru. Proporcje można dobrać orientacyjnie: połowa ziemi, jedna trzecia piasku, reszta to popiół. Kury szybko nauczą się z tego korzystać, jeśli dostęp będzie stały.

W trakcie tarzania się ptaki wciągają pewną ilość popiołu do przełyku. Zwykle nie stanowi to problemu – to dodatkowa porcja minerałów. Ważne, aby nie zamieniać tego w „suplement diety” i nie dodawać popiołu na siłę do każdej porcji ziarna czy do wody.

Najczęstsze błędy przy używaniu popiołu w kurniku

Chociaż popiół z drewna brzmi niewinnie, łatwo przesadzić. Zbyt dużo pyłu w powietrzu to ryzyko przewlekłych podrażnień dróg oddechowych, zarówno u ludzi, jak i u kur.

Popiół w kurniku powinien być dodatkiem do dobrej higieny, a nie wymówką, by rzadziej sprzątać i wietrzyć.

Do najczęstszych błędów należą:

• wysypywanie grubych warstw popiołu na całą podłogę bez przykrycia ściółką,
• częste mieszanie go z paszą lub rozrabianie w wodzie – może zaburzyć równowagę mineralną,
• traktowanie popiołu jako jedynego sposobu na zwalczanie nasilonych pasożytów,
• korzystanie z popiołu z materiałów klejonych, malowanych czy „z odzysku”.

Popiół działa prewencyjnie: ogranicza liczebność pasożytów zewnętrznych i poprawia warunki w kurniku. Gdy drób jest już mocno osłabiony, ma widoczne łysiny, krew na grzędach albo silną inwazję pasożytów, trzeba sięgnąć po ukierunkowane preparaty i konsultację z doświadczonym hodowcą czy lekarzem weterynarii.

Co zrobić z zużytą ściółką z popiołem? Ogrodnik się ucieszy

Po pewnym czasie ściółka przemieszana z popiołem i odchodami kur przestaje spełniać swoją funkcję. Zamiast wyrzucać ją w ciemno, warto potraktować jako cenny surowiec do ogrodu.

Taka mieszanka ma w sobie sporo azotu (z odchodów) oraz wapnia i potasu (z popiołu). Ma jednak silnie zasadowy odczyn, więc rozsypanie jej bezpośrednio pod roślinami może zaszkodzić korzeniom, szczególnie gatunkom lubiącym kwaśne podłoże, jak borówki czy rododendrony.

Najbezpieczniej jest dodać zużytą ściółkę z popiołem do kompostu i pozwolić jej się „ułożyć” przez kilka miesięcy.

W kompostowniku warto ułożyć ją warstwami na zmianę z odpadkami kuchennymi, skoszoną trawą i suchymi liśćmi. Po pewnym czasie powstanie mieszanina, którą można już spokojnie rozrzucić na grządki. Dobrą praktyką jest trzymanie się dawki zbliżonej do 80 g czystego popiołu na metr kwadratowy rocznie. W przypadku kompostu z domieszką popiołu zwykle oznacza to cienką, rozproszoną warstwę.

Dodatkowe wskazówki dla początkujących hodowców kur

Osoby, które dopiero zaczynają przygodę z własnym stadem, często przeceniają moc pojedynczego „triku”. Popiół może naprawdę pomóc, ale działa najlepiej w połączeniu z kilkoma prostymi zasadami: częstym sprzątaniem, regularnym wietrzeniem, niewielkim zagęszczeniem kur i dobrą, zbilansowaną paszą.

Warto też poobserwować swoje ptaki po wprowadzeniu popiołu. Jeśli kury pokasłują, oddychają z otwartym dziobem lub długo przebywają w jednym, zadymionym kącie, trzeba zmniejszyć ilość używanego surowca. Poprawnie zastosowany popiół sprawi, że ściółka będzie suchsza, zapach w kurniku łagodniejszy, a ptaki chętnie będą korzystać z kąpieli w przygotowanej skrzyni.