Ten zapach lepiej odstaw na lato, jeśli nie chcesz zwabić szerszeni azjatyckich

Coraz częściej słyszymy, że szerszenie azjatyckie krążą nie tylko wokół pasiek, ale też nad tarasami, ogródkami i piknikowymi kocami.

Osłaniamy mięso, ciasta i napoje, a mimo to owady uparcie wracają. Mało kto zdaje sobie sprawę, że równie silnym magnesem bywa… letni zapach na skórze.

Szerszeń azjatycki na tarasie: skąd nagle ten problem?

Szerszeń azjatycki, czyli Vespa velutina , to gatunek inwazyjny, który w wielu krajach Europy rozprzestrzenił się błyskawicznie. Jest groźnym drapieżnikiem pszczół, ale ma też ogromną słabość do wszystkiego, co słodkie i intensywnie pachnące.

Entomolodzy zwracają uwagę, że jego narząd węchu działa jak bardzo czuły radar. Owady te potrafią wyczuć źródło cukru czy fermentujących owoców z dużej odległości. Służą im do tego anteny naszpikowane receptorami zapachowymi.

W naturze kierują je one do nektaru kwiatów, soków drzewa, przejrzałych owoców czy słodkich napojów. Problem zaczyna się wtedy, gdy podobne molekuły chemiczne zaczynają unosić się… z naszej skóry.

Szerszenie azjatyckie reagują na konkretne związki pachnące jak bardzo dojrzałe owoce i słodkie kwiaty. Takie same składniki znajdują się w popularnych, „apetycznych” perfumach.

Dlaczego niektóre perfumy działają jak bufet all inclusive dla owadów

Wiele kompozycji zapachowych zawiera tzw. estry, na przykład octan izoamylu – związek o intensywnej nucie dojrzałej bananowej lub ogólnie „owocowej”. Do tego dochodzą alkohole kwiatowe, które przypominają aromat nektaru.

W praktyce oznacza to, że część perfum czy mgiełek do ciała pachnie dla szerszenia jak ogromny, darmowy stół ze słodkościami. Im cieplej na zewnątrz i im bardziej rozgrzana skóra, tym mocniej te molekuły unoszą się w powietrzu.

Zapachy, które najmocniej przyciągają szerszenie azjatyckie

W okresie od wiosny do końca lata najbardziej ryzykowne są zapachy określane jako „gourmand”, czyli bardzo słodkie, jadalne. Chodzi zarówno o klasyczne perfumy, jak i kosmetyki do ciała. Szczególnie problematyczne są nuty:

• wanilii i karmelu,
• kokosa i tzw. monoï,
• owoców tropikalnych (ananas, mango, marakuja),
• brzoskwini i gruszki,
• owoców czerwonych: truskawki, maliny, wiśniowe akordy.

Badania nad węchem błonkoskrzydłych pokazują, że właśnie takie estry i alkohole kwiatowe zwiększają szansę „wizyty” szerszenia nawet o kilkadziesiąt procent, jeśli przebywamy na zewnątrz przy jedzeniu.

Połączenie słodkiego zapachu perfum, rozgrzanej skóry i stołu pełnego napojów z cukrem tworzy dla szerszenia azjatyckiego jeden wielki sygnał: „tu jest uczta”.

Kosmetyki, które nieświadomie robią z ciebie wabik na owady

Nie chodzi tylko o kilka psiknięć wodą perfumowaną. Cała letnia rutyna pielęgnacyjna potrafi zamienić się w chmurę, którą szerszeń wyczuwa z daleka.

Codzienne produkty, z którymi trzeba uważać

Znany scenariusz: przy stole siedzi kilka osób, jedna z nich pachnie brzoskwinią i jaśminem. To ona staje się jedynym celem owadów, mimo że jedzenie jest zasłonięte. Większość ludzi wciąż zakłada, że przyciąga tylko szynka na talerzu i słodki drink, a nie ich własna kosmetyczka.

Jak się perfumować latem, żeby nie kusić szerszeni

Nie ma potrzeby rezygnować z zapachów całkowicie. Wystarczy zmienić kilka nawyków i sięgać po kompozycje, które dla szerszeni są znacznie mniej atrakcyjne.

Bezpieczniejsze nuty na ciepłe miesiące

• cytrusy: bergamotka, cytryna, grejpfrut, limonka,
• aromaty herbaciane: zielona herbata, biała herbata, mate,
• kompozycje wodne i morskie,
• delikatne nuty drzewne: cedr, sandałowiec, lekko suche piżmo,
• bardzo lekkie, „czyste” akordy, przypominające świeże pranie.

Takie zapachy często zawierają mniej intensywnych estrów przypominających przejrzałe owoce, więc nie wysyłają owadom tak jednoznacznego sygnału o słodkim źródle pokarmu.

Dobrą zasadą jest prosta myśl: im bardziej zapach przypomina deser lub koktajl, tym bardziej może zaintrygować szerszenie azjatyckie.

Sprytne triki przy aplikacji perfum

Sam wybór kompozycji to jedno, ale znaczenie ma też sposób używania kosmetyków. Kilka praktycznych zasad na sezon grillowo-piknikowy:

• psikaj perfumy głównie pod ubranie, na tułów, a nie na odsłonięte przedramiona czy dekolt,
• nie nakładaj mgiełek i aromatycznych balsamów tuż przed wyjściem do ogrodu – zrób to wcześniej, żeby zapach lekko osiadł,
• jeśli planujesz długie siedzenie przy stole, sięgnij po perfumy dopiero po zakończonym posiłku,
• unikaj „warstwowania” wielu słodkich produktów: balsam + mgiełka + perfumy z podobnymi nutami,
• na włosy wybieraj produkty bezzapachowe albo bardzo delikatne, neutralne kompozycje.

Scenariusz ryzyka: jak wygląda idealny „magnes” na szerszenie

Najgorsza kombinacja to sytuacja, w której:

• spryskujesz ciało obficie słodką mgiełką z wanilią i kokosem,
• dokładasz krem z filtrem o mocnym tropikalnym aromacie,
• siadasz tuż przy stole pełnym ciast, lodów, soków i kolorowych drinków.

W takim układzie stajesz się nie tylko źródłem słodkiego zapachu, ale także częścią strefy, którą szerszeń intensywnie patroluje w poszukiwaniu kalorii. Ryzyko użądlenia rośnie zwłaszcza wtedy, gdy próbujesz owada odgonić gwałtownymi ruchami lub przypadkiem go przytrzasnąć.

Szerszeń nie atakuje „złośliwie” – broni pożywienia i czuje się zagrożony. Mocny, słodki zapach na skórze sprawia, że zaczyna traktować człowieka jak część stołu z jedzeniem.

Co jeszcze możesz zrobić, żeby spokojnie spędzać czas na zewnątrz

Zmiana perfum to tylko jeden element całej układanki. Warto połączyć go z prostymi zasadami zachowania przy stole:

• utrzymuj względny porządek – usuwaj szybko rozlane słodkie napoje i resztki owoców,
• nie machaj rozpaczliwie rękami przy owadzie; lepiej spokojnie się odsunąć,
• dla dzieci wybieraj kremy z filtrem o jak najdelikatniejszym, mało słodkim zapachu,
• wieczorami ogranicz jasne światło przy samym stole, bo przyciąga różne owady.

Osoby z silną alergią na użądlenia powinny porozmawiać z lekarzem o zestawie ratunkowym i unikać miejsc, gdzie widać wzmożoną aktywność szerszeni, zwłaszcza pod drzewami z dojrzewającymi owocami.

Dlaczego zapach robi tak dużą różnicę

Dla człowieka perfumy są dodatkiem do stylizacji. Dla szerszenia każdy aromat to przede wszystkim informacja o jedzeniu, gnieździe lub zagrożeniu. Skoro jego węch jest wyspecjalizowany w wyczuwaniu cukrów i fermentu, słodko pachnąca skóra automatycznie trafia na radar.

Wiele osób zmienia w sezonie letnim garderobę i kosmetyki do makijażu, ale nie zastanawia się nad nutą perfum. Tymczasem przejście na lżejsze, bardziej cytrusowe kompozycje, używane z umiarem i pod ubraniem, zauważalnie ogranicza liczbę „gości” nad stołem.

Warto też zacząć czytać etykiety tak samo uważnie, jak sprawdzamy skład filtrów UV. Określenia w stylu „waniliowy deser”, „koktajl owocowy” czy „słodka tropikalna wyspa” w opisie zapachu mogą być świetne na zimowy wieczór, ale przy ogrodowym grillu stają się zaproszeniem dla niechcianych gości z żądłem.