Ten mroczny thriller psychologiczny wciąż uznawany za numer 1 autora

Dziesięć lat po premierze ten mroczny thriller psychologiczny wciąż powraca na listy ulubionych książek czytelników. Abigaël, psycholog z ciężką narkolepsją, prowadzi śledztwo w sprawie serii zaginięć, ale prawdziwa zagadka tkwi w jej własnej głowie — i w pamięci o tragedii, która odebrała jej najbliższych. To książka, po którą sięgasz, obiecywując sobie „jeszcze tylko jeden rozdział”, po czym nagle orientujesz się, że jest druga w nocy.

Dziesięć lat po premierze pewien mroczny thriller psychologiczny wciąż wraca na listy hitów i uchodzi za najlepszą książkę autora.

Pierwsze wydanie trafiło do księgarń w 2016 roku, ale dyskusje czytelników wcale nie ucichły. Dla wielu fanów kryminału to tytuł, do którego porównują wszystkie kolejne lektury i który trudno przebić pod względem emocji.

Thriller, który nie chce się zestarzeć

Na rynku kryminałów panuje tłok, co sezon pojawiają się nowe nazwiska i kolejne serie. A mimo tego ten konkretny tytuł, wydany prawie dekadę temu, wciąż wraca w rozmowach fanów gatunku jako przykład tego, jak napisać trzymający w napięciu thriller psychologiczny. Czytelnicy określają go bez wahania jako „dzieło”, a część z nich stawia go na pierwszym miejscu w całej twórczości autora.

Powieść ukazała się 26 maja 2016 roku i od razu wpadła w oko miłośnikom mocnych historii. To ten typ książki, w której każda kolejna strona podnosi poziom adrenaliny, a czytelnik łapie się na tym, że obiecywał sobie „jeszcze tylko jeden rozdział”, po czym nagle jest druga w nocy.

Wielu fanów kryminału mówi wprost: jeśli chcesz zrozumieć, dlaczego ten autor ma tak oddane grono czytelników, musisz sięgnąć właśnie po ten tytuł.

Psycholog z narcolepsją, która prowadzi śledztwo we własnej głowie

Centralną postacią powieści jest Abigaël – psycholog zajmująca się wyjątkowo skomplikowanymi sprawami kryminalnymi. W pracy ma kontakt z najciemniejszymi zakamarkami ludzkiej psychiki, ale jej własna psychika również nie daje jej spokoju. Abigaël cierpi na ciężką postać narkolepsji: kilka razy dziennie dosłownie wypada z rzeczywistości i zapada w stan snu.

To nie są zwykłe drzemki. Granica między tym, co śni, a tym, co faktycznie ją otacza, zaczyna się rozmywać. Bohaterka co chwila zadaje sobie pytanie: „czy to się wydarzyło naprawdę, czy tylko w mojej głowie?”. Jedynym sposobem, jaki znalazła, żeby odróżniać sny od faktów, jest… ból. Odczucie bólu traktuje jak brutalne, ale pewne kryterium prawdy.

Narkolepsja w powieści nie jest tylko chorobą tła – staje się narzędziem budowania napięcia i jedną z największych zagadek fabuły.

Rodzinna tragedia, która nie trzyma się logiki

Na tym problem Abigaël się nie kończy. W przeszłości przeżyła potężny wstrząs – wypadek samochodowy, w którym zginęli jej ojciec i córka. Ona sama wyszła z tego starcia z losem niemal bez szwanku, choć auto przypominało zgniecioną kulę blachy. Sama obecność Abigaël obok wraku, z twarzą draśniętą jedynie odłamkami szkła, rodzi szereg wątpliwości.

• Dlaczego to właśnie ona przeżyła w niemal nienaruszonym stanie?
• Co tak naprawdę wydarzyło się w chwili zderzenia?
• Dlaczego jej ojciec tak uparcie nalegał na wspólny wyjazd tuż przed tragedią?

Im głębiej bohaterka wraca myślami do tamtego grudniowego poranka, tym mocniej czuje, że w rodzinnej historii coś nie pasuje. W dodatku w tym samym czasie pracuje nad sprawą serii zaginięć, która już wcześniej wyciskała z niej ostatnie siły.

Śledztwo, w którym ofiarą i łowcą jest ta sama osoba

Autor bawi się z czytelnikiem konstrukcją powieści. Abigaël musi prowadzić dwa śledztwa naraz: jedno oficjalne, związane z zaginięciami, i drugie prywatne, dotyczące tego, co naprawdę spotkało jej bliskich oraz ją samą. Szybko okazuje się, że te wątki zaczynają się przenikać, a każda nieuwaga może ją kosztować nie tylko karierę, ale i życie.

W opisie książki można znaleźć sugestywną myśl: w tej historii występuje ofiara i łowca – i obie te role dotyczą głównej bohaterki. Abigaël musi sama siebie rozgryźć, jakby była profilem sprawcy, nad którym pracuje. To właśnie tutaj thriller psychologiczny odsłania pełnię możliwości: napięcie nie wynika wyłącznie z pościgów czy zagadek kryminalnych, ale przede wszystkim z nieufności wobec własnych zmysłów.

To powieść o tym, jak niebezpieczne staje się śledztwo, gdy nie możesz już zaufać nawet własnej pamięci.

„Najlepsza książka autora” – głos czytelników

W recenzjach na portalach poświęconych literaturze regularnie pojawia się jedna myśl: dla wielu fanów kryminału to absolutny numer jeden w dorobku autora. Jeden z internautów porównał lekturę do koszmaru, z którego trudno się obudzić – książkę kończy się z pytaniem, czy to, co się przed chwilą przeczytało, jest bardziej snem, czy raczej nocną zmorą.

Inny czytelnik pisał bez owijania w bawełnę, że to „najlepsza powieść autora”. Zastrzegł wprawdzie, że nie ma jeszcze na koncie całej jego bibliografii, ale mimo tego postawił tę konkretną pozycję na piedestale. To dość wymowny sygnał – skoro ktoś już na tak wczesnym etapie lektury dorobku pisarza jest gotów nazwać książkę „swoją najlepszą”, trudno o mocniejszą rekomendację.

Dlaczego ten thriller tak mocno działa na emocje

Fenomen tej powieści nie sprowadza się do jednego chwytu. Z jednej strony mamy klasyczny komponent: śledztwo w sprawie serii tajemniczych zniknięć. Z drugiej – chorobę bohaterki, która staje się czymś w rodzaju „filtra” dla całej akcji. Nagle nic nie jest pewne, a to, co postać pamięta z danego dnia, trzeba traktować z dużym dystansem.

To uderza w jedno z podstawowych ludzkich lęków: strach, że własny umysł może nas oszukać. Autor wykorzystuje to bardzo konsekwentnie, więc czytelnik wchodzi w książkę z poczuciem, że grunt pod nogami stale się osuwa. W efekcie napięcie nie słabnie, a po zakończeniu lektury wielu odbiorców przyznaje, że trudno im się od razu przestawić na kolejną, bardziej „zwyczajną” powieść.

Thriller psychologiczny działa najmocniej wtedy, gdy dotyka codziennych lęków. W tym przypadku lękiem staje się własny sen, pamięć i ciało.

Co może przyciągnąć polskiego czytelnika

Dla polskiego odbiorcy, który zna już nordyckie kryminały i amerykańskie serie o profilerach, ta książka może być ciekawym odświeżeniem. Mamy tu europejski klimat, ale fabuła skupia się nie na brutalnych opisach, tylko na ciągłym kwestionowaniu tego, co „prawdziwe”. To dobra propozycja dla osób, które lubią porównywać notatki po lekturze, snuć własne teorie i dyskutować o zakończeniach w klubach książki.

Ten thriller warto też znać z powodów bardzo praktycznych: po latach wciąż bywa wskazywany jako punkt odniesienia przy ocenie innych tytułów autora. Jeśli ktoś chce wejść w jego twórczość świadomie, dobrze zacząć właśnie od powieści, która wywołała tyle emocji i do dziś uchodzi za numer 1 w sercach wielu czytelników.