Psycholodzy wskazują jeden kolor, który częściej wybierają „mądrzejsi”

Kolor, po który najchętniej sięgamy, może zdradzać znacznie więcej niż tylko nasz gust czy chwilowy nastrój.

Badacze zajmujący się psychologią barw sugerują, że wybrane odcienie bywają powiązane z cechami charakteru, stylem myślenia, a nawet z tym, jak inni oceniają naszą inteligencję.

Co kolor może powiedzieć o twojej głowie

Psychologia kolorów od lat fascynuje zarówno naukowców, jak i marketerów. Wiemy już, że barwy wpływają na decyzje zakupowe, poziom stresu czy apetyt. Coraz częściej sprawdza się też, jak wybór ulubionego koloru łączy się z cechami osobowości i funkcjonowaniem poznawczym.

W jednym z opisanych badań, opublikowanych w serwisie Science Direct, przyjrzano się różnicom w upodobaniach kolorystycznych w zależności od ścieżki edukacyjnej. Badacze założyli, że kierunek studiów odzwierciedla pewien profil umiejętności i cech charakteru, a te z kolei mogą wpływać na wybory, także te związane z kolorem.

Według analiz osoby postrzegane jako spokojne, uporządkowane i nastawione na myślenie analityczne częściej sięgają po chłodniejsze, stonowane barwy, kojarzone z profesjonalizmem i opanowaniem.

Choć takie wnioski trzeba traktować z dystansem, pokazują one, jak mocno łączymy określone barwy z typem osobowości, w tym z „mądrzejszym” wizerunkiem danej osoby.

Jak przeprowadzono badanie nad kolorami i inteligencją

W przywoływanym eksperymencie udział wzięło 80 studentów z dwóch różnych dziedzin: projektowania graficznego oraz informatyki. Obydwie grupy funkcjonują w środowiskach, gdzie liczy się zarówno myślenie logiczne, jak i kreatywność, ale akcenty rozkładają się nieco inaczej.

Uczestnicy wypełnili kwestionariusz dotyczący preferencji kolorystycznych, a następnie wskazywali barwy, które najchętniej wybierają:

• na ubrania noszone na co dzień,
• do wystroju mieszkania lub pokoju.

W ten sposób badacze mogli porównać, jak kolor pojawia się w dwóch różnych kontekstach: prywatnym (wnętrza) i społecznym (ubiór, czyli to, jak prezentujemy się innym).

Kolor, który najczęściej towarzyszy „mądrzejszym” osobom

Wśród badanych wyjątkowo często pojawiał się jeden odcień – szczególnie w kategorii ubrań. Ten kolor był wskazywany przez 15 procent uczestników jako najchętniej wybierany na garderobę.

Chodzi o niebieski. To właśnie on został powiązany z cechami typowo kojarzonymi z wyższą inteligencją: spokojem, stabilnością, wiarygodnością, zdolnością koncentracji. Niebieski w naszej kulturze funkcjonuje jako barwa:

• spokoju i opanowania,
• profesjonalizmu i rzetelności,
• zaufania (stąd tak często pojawia się w logotypach banków i firm technologicznych),
• racjonalnego, „chłodnego” myślenia.

Niebieski w badaniach pojawia się częściej u osób, które chcą być odbierane jako kompetentne, uporządkowane i odpowiedzialne – a właśnie z takimi cechami zwykle łączymy wysoką inteligencję.

Co ciekawe, to nie musi być wyłącznie świadoma decyzja. Część naukowców uważa, że lata szkolne, kierunek studiów i środowisko zawodowe stopniowo „uczają” nas, jakie kolory pasują do wizerunku osoby konkretnego typu. Kto pracuje w branży wymagającej analitycznego myślenia, szybciej sięgnie po barwy spokojne i neutralne, niż po agresywne kontrasty.

Co inne kolory mówią o osobowości

Czerwień – energia, ale i pośpiech

W analizach przywoływanych przez zagraniczne media kolor czerwony łączono częściej z ekstrawersją, impulsywnością i chęcią zwrócenia na siebie uwagi. Osoby, które sięgają po niego bardzo często, bywają postrzegane jako odważne i ekspresyjne, ale mniej skłonne do cierpliwej analizy.

Czerwień to barwa:

• silnych emocji – od namiętności po złość,
• ryzyka i działania „tu i teraz”,
• sygnałów ostrzegawczych – zakazy, stop, niebezpieczeństwo.

Z takimi skojarzeniami zwykle nie łączy się obrazu kogoś szczególnie wyważonego czy refleksyjnego, co może wpływać na stereotyp „mniej rozsądnego” wyboru, nawet jeśli w rzeczywistości dana osoba ma wysokie IQ.

Biel – porządek i kontrola

Biała garderoba lub jasne, minimalistyczne wnętrza kojarzą się z profesjonalizmem i dbałością o detal. W badaniach ten kolor pojawia się jako symbol ładu, czystości i struktury.

Ludzie, którzy konsekwentnie wybierają biel, bywają odbierani jako zdyscyplinowani, uporządkowani, a więc tacy, którym łatwiej przypisujemy „poukładaną” głowę i dobrą organizację myślenia.

Inne barwy i ich komunikaty

Naukowcy przypisują poszczególnym kolorom różne pakiety skojarzeń, które mocno wpływają na to, jak widzimy innych:

Każda z tych barw „opowiada” o nas historię – często zanim w ogóle zdążymy coś powiedzieć.

Kolor a inteligencja – gdzie kończy się nauka, a zaczyna stereotyp

Choć niebieski wypada w badaniach jako częste wskazanie osób postrzeganych jako rozsądne i kompetentne, naukowcy zaznaczają jedno: związek między ulubioną barwą a poziomem inteligencji pozostaje w dużej mierze subiektywny.

Preferencja koloru nie mierzy IQ. Pokazuje raczej, jaką historię o sobie chcemy opowiedzieć i jakie cechy cenimy u innych.

Takie analizy mówią więc więcej o naszych skojarzeniach społecznych niż o samej inteligencji. Jeśli w danej kulturze niebieski oznacza spokój i racjonalność, to osoba w niebieskiej koszuli automatycznie zyskuje w oczach innych „mądrzejszą” etykietkę – nawet gdy nie wiemy o niej absolutnie nic.

Jak wykorzystać tę wiedzę na co dzień

Świadomość takich skojarzeń może się przydać w praktyce. Wybór koloru ubrania czy wystroju biura staje się wtedy narzędziem komunikacji, a nie tylko kwestią gustu.

• Na rozmowę rekrutacyjną wiele osób wybiera niebieski lub biały, licząc na wrażenie profesjonalizmu i spokoju.
• Do kreatywnej pracy lepiej sprawdzają się akcenty zieleni lub pomarańczu, które sprzyjają energii i optymizmowi.
• Do pracy wymagającej koncentracji przydają się chłodne, stonowane odcienie, które mniej męczą wzrok.

Świadome zarządzanie kolorami może też wpływać na nasze samopoczucie. Niekiedy wystarczy zmiana koloru ściany czy ulubionej bluzy, aby poczuć się nieco bardziej zmotywowanym albo spokojniejszym.

Warto też pamiętać, że preferencje barw zmieniają się wraz z etapem życia. To, co w liceum wydawało się idealne, po kilku latach pracy może już męczyć. Z wiekiem rośnie też świadomość własnego stylu, co wpływa na to, po jakie odcienie sięgamy, gdy chcemy wyglądać „poważniej” albo „mądrzej”.

Najrozsądniejsze podejście? Traktować kolor jako sprytne narzędzie budowania wizerunku, ale nie jako miarę czyjejkolwiek inteligencji. Niebieska koszula może pomóc zrobić dobre pierwsze wrażenie, natomiast prawdziwe możliwości i tak pokażą dopiero rozmowa, decyzje i konkretne działania.