Niska roślina zamiast trawnika. Pachnie jak tymianek i zniechęca komary

Coraz więcej ogrodników rezygnuje z tradycyjnego trawnika na rzecz niskich, pachnących dywanów roślin.

Jedna z nich wyjątkowo nie podoba się komarom.

Ta niepozorna bylina tworzy gęsty, kolorowy kobierzec, który można sadzić przy tarasie, między płytami chodnikowymi czy na nasłonecznionym skarpie. Rośnie zaskakująco nisko, znosi upały, a jej zapach potrafi skutecznie utrudnić życie komarom krążącym wokół ogrodowego stołu.

Tymianek płożący czerwony – aromatyczny dywan zamiast trawy

Chodzi o tymianek płożący czerwony (Thymus serpyllum ‘Coccineus’) – niziutką, zimozieloną roślinę tworzącą ciasny, pachnący dywan. Dorasta zwykle do 5–10 cm wysokości, za to jedna kępa może rozrosnąć się na 30–40 cm szerokości. To wystarczy, aby zająć miejsce po marniejącym trawniku i zmniejszyć liczbę koszeń niemal do zera.

Latem tymianek pokrywa się masą drobnych, purpuroworóżowych kwiatów. Przyciągają one pszczoły i trzmiele, więc taki „mini trawnik” staje się również naturalną stołówką dla zapylaczy. Liście pozostają na roślinie przez cały rok i nawet zimą utrzymują zielony kolor, jeżeli nie przykryje ich gruba warstwa śniegu.

Tymianek płożący czerwony to niskie, pachnące „poszycie” ogrodu, które zastępuje trawnik, wymaga minimum pielęgnacji i dodatkowo utrudnia komarom orientację przy tarasie.

Dlaczego sprawdza się lepiej niż klasyczny trawnik

Tradycyjny trawnik wymaga regularnego koszenia, nawożenia i podlewania, a w czasie suszy szybko żółknie i tworzy puste place. Tymianek płożący działa inaczej: pozostaje przy ziemi, nie wybija w wysokie źdźbła, a do tego lepiej radzi sobie w upale i na przepuszczalnym podłożu. Po kilku miesiącach tworzy gęstą okrywę, która utrudnia wyrastanie chwastów.

Przy odpowiednim rozstawie roślin wystarczy kilka sezonów, aby większa część dawnego trawnika zamieniła się w pachnącą, zielono-fioletową płaszczyznę. Kosiarka praktycznie przestaje być potrzebna, używa się jedynie lekkiego cięcia po kwitnieniu, żeby wyrównać powierzchnię.

Jak tymianek utrudnia komarom przesiadywanie przy tarasie

Komary lubią wilgotne zakamarki: podstawki z wodą pod doniczkami, mokre trawniki podlewane wieczorem, zacienione kąty przy ścianie domu. Gdy tworzymy wokół tarasu dywan z tymianku, zmienia się mikroklimat: ziemia szybciej przesycha, jest więcej słońca i ruchu powietrza, a stojąca woda po prostu nie ma gdzie zalegać.

Drugim atutem jest intensywny zapach. Liście tymianku zawierają olejki eteryczne o charakterystycznej, ziołowej woni. Kiedy przechodzimy po roślinie albo lekko ją potrącimy, aromat staje się mocniejszy. Dla człowieka jest przyjemny i kojarzy się z kuchnią śródziemnomorską, natomiast dla komarów stanowi rodzaj „szumu zapachowego”, który utrudnia im lokalizowanie celu.

Rośliny bogate w olejki eteryczne nie tworzą niewidzialnej tarczy, ale potrafią ograniczyć liczbę komarów w bezpośrednim otoczeniu miejsca do siedzenia.

W praktyce najlepiej działa połączenie kilku gatunków aromatycznych. Tymianek może tworzyć niski dywan, natomiast w donicach obok warto ustawić bazylie cytrynowe, trawę cytrynową czy miętę pieprzową. Razem tworzą pas pachnącej zieleni, mniej atrakcyjny dla owadów kłujących skórę.

Gdzie sadzić tymianek płożący, żeby zastąpił trawnik

Ta roślina najlepiej rośnie w pełnym słońcu i w ubogiej, przepuszczalnej glebie. Nie służy jej ciężka, gliniasta ziemia, która długo trzyma wodę. Sprawdzi się więc na górce, skarpie, między płytami chodnikowymi, przy ścieżkach oraz w miejscach, gdzie kosiarka ma utrudniony dostęp.

Najlepszy termin sadzenia i przygotowanie podłoża

Najlepiej sadzić tymianek od późnej zimy do wiosny, kiedy ziemia już się ogrzeje, ale wciąż zachowuje naturalną wilgoć po zimie. W rejonach o cieplejszym klimacie możliwa jest też sadzonka jesienna, byle rośliny miały czas się ukorzenić przed mrozami.

• Na ciężkiej glebie dobrze jest wymieszać wierzchnią warstwę ziemi z piaskiem lub drobnym żwirem, aby poprawić odpływ wody.
• Sadząc rośliny, warto zostawić między nimi 30–40 cm odstępu – dzięki temu z czasem zrosną się w jednolity dywan.
• Na 1 m² zwykle planuje się 9–12 sadzonek, jeśli zależy nam na szybkim efekcie pełnego pokrycia podłoża.

Przez pierwszy sezon tymianek wymaga regularnego podlewania, lecz po dobrym ukorzenieniu radzi sobie przy minimalnym wsparciu z konewki. W czasie długotrwałej suszy wystarczy umiarkowane podlanie co jakiś czas, bez zamieniania rabaty w błotnistą kałużę.

Jak dbać o tymianek, żeby był gęsty i zdrowy

Pielęgnacja nie jest skomplikowana. Najważniejsze to nie przelewać roślin, nie zasilać ich ciężkimi, azotowymi nawozami i nie zacieniać wysokimi bylinami. Tymianek lubi „chude” warunki – w takim środowisku zagęszcza się i dłużej utrzymuje dobry wygląd.

Po kwitnieniu, zazwyczaj latem, można delikatnie przyciąć rośliny nożycami, skracając kwiatostany i wyrównując powierzchnię. Taki lekki zabieg zagęszcza pędy, dzięki czemu dywan staje się bardziej zwarty. Nie ma potrzeby koszenia go tak jak trawy.

Mniej wody, mniej nawozu, odrobina cięcia po kwitnieniu – to w skrócie cały „program pielęgnacyjny” aromatycznego dywanu z tymianku.

Połączenia z innymi roślinami przeciw komarom

Wokół strefy wypoczynkowej można stworzyć coś w rodzaju pachnącej ramy. Tymianek zajmuje miejsca najniższe, natomiast w donicach i skrzynkach warto posadzić:

• bazylię cytrynową lub inne odmiany o cytrusowym aromacie,
• trawę cytrynową, której zapach komary wyjątkowo nie lubią,
• miętę pieprzową w pojemnikach, aby nie rozprzestrzeniła się po całym ogrodzie,
• lawendę w pasach przy tarasie lub przy ścieżce.

Takie zestawienie działa na dwóch poziomach: ogranicza wilgoć w strefie siedzenia i stale uwalnia charakterystyczne wonie. Dodatkowo staje się bazą do kuchni – część zebranych ziół można wykorzystać w naparach czy grillowanych potrawach.

Na co zwrócić uwagę, planując „trawnik” z tymianku

Tymianek płożący nie jest rozwiązaniem idealnym dla każdego. Na cienistych działkach między wysokimi budynkami lub pod gęstymi drzewami może sobie nie poradzić. Tam, gdzie ziemia długo pozostaje mokra po deszczu, łatwiej dochodzi też do gnicia korzeni. W takim przypadku lepiej zastosować go w podniesionych rabatach albo tylko w najcieplejszych, najlepiej nasłonecznionych fragmentach ogrodu.

Dobrze też pamiętać, że roślina jest odporna na mróz, lecz nie lubi zalegającej wody w okresie odwilży. Gdy śnieg topnieje, a podłoże jest słabo zdrenowane, część pędów może zamierać. Rozwiązaniem bywa dosypanie warstwy żwiru pomiędzy kępy, tak aby woda szybko spływała w głąb podłoża.

Zmiana tradycyjnego trawnika na dywan z tymianku to nie tylko wygoda. Taki zabieg wpływa na cały ogród: zmniejsza się zużycie wody, rzadziej w ruch idzie kosiarka, a wokół tarasu zaczyna brzęczeć więcej pożytecznych owadów niż komarów. Dla wielu osób to wystarczający powód, by po raz pierwszy zastąpić kawałek męczącej murawy pachnącą, kolorową rośliną, która lepiej znosi upał niż wysiany z trudem trawnik.