Kurczak wygrywa z wieprzowiną. Nowy numer 1 na talerzach świata

Globalne statystyki pokazują wyraźną zmianę: mięso, które przez dekady prowadziło w zestawieniach, właśnie oddało koronę innemu gatunkowi.

Raporty międzynarodowych organizacji do spraw rolnictwa i żywności nie pozostawiają złudzeń. Zmienia się to, co ląduje na naszych talerzach, i nie chodzi tylko o modne diety czy chwilowe trendy z social mediów. Nowy lider jest tani, szybki w produkcji, a do tego uchodzi za zdrowszy wybór. Efekt? Rewolucja w ubojniach, sklepach i domowych kuchniach.

Kurczak przejmuje prowadzenie w globalnym menu

Jeszcze niedawno to wieprzowina była najczęściej jedzonym mięsem na Ziemi. Szczególnie w Azji, gdzie jednym krajem da się wypełnić połowę światowego zapotrzebowania na ten gatunek. Teraz pierwsze miejsce należy już do drobiu, głównie do kurczaka.

Kurczak stał się obecnie najchętniej jedzonym mięsem na świecie, wyprzedzając wieprzowinę zarówno pod względem wolumenu, jak i tempa wzrostu.

Z danych analizowanych przez organizacje międzynarodowe wynika, że:

Różnica nie wydaje się ogromna, ale trend jest jasny: kurczak rośnie szybko, a dystans do wieprzowiny będzie się zwiększał. W wielu krajach przejście na drób już nastąpiło, w innych widać je w sklepowych koszykach i cennikach.

Dlaczego kurczak wygrał z wieprzowiną

Zmiana lidera nie jest przypadkiem. Za decyzjami konsumentów stoją pieniądze, czas produkcji, ograniczenia religijne oraz coraz głośniejsze dyskusje o klimacie i etyce hodowli.

Cena i inflacja: portfel dyktuje wybory

W wielu krajach realne dochody maleją, a koszty życia rosną. Mięso zaczyna konkurować z rachunkami za prąd czy kredytem. W takiej sytuacji ludzie częściej sięgają po to, co tańsze, ale nadal sycące.

• kurczak jest zazwyczaj wyraźnie tańszy od wołowiny
• w wielu regionach może też kosztować mniej niż wieprzowina
• sklepy łatwiej organizują promocje na drób niż na inne gatunki

Dla branży ma znaczenie także koszt hodowli. Produkcja wieprzowiny bywa bardziej kapitałochłonna, a przy kryzysach gospodarczych ten segment mocno to odczuwa. Kurczak wygrywa tym, że da się go szybko wyhodować, sprzedać i zastąpić kolejną partią.

Kurczak rośnie w ekspresowym tempie

Czas wzrostu zwierzęcia to czysta ekonomia. Im szybciej osiąga wagę ubojową, tym mniej paszy, energii i infrastruktury trzeba zużyć.

Kurczak ma jeden z najkrótszych cykli produkcji w całej branży mięsnej, co pozwala utrzymać niższą cenę końcową i wysoką podaż.

W praktyce oznacza to, że hodowcy mogą elastyczniej reagować na popyt, a sieci handlowe rzadziej mają problemy z brakami. To kolejny powód, dla którego kurczak tak mocno wpisał się w codzienną kuchnię, od domowych obiadów po ofertę fast foodów.

Religia i kultura: drób jest „bezpiecznym” wyborem

Dla miliardów ludzi na świecie znaczenie ma nie tylko cena, ale też religia. Tam, gdzie obowiązują określone zakazy dotyczące mięsa, drób staje się neutralnym, akceptowalnym wyborem dla większości.

• w niektórych religiach wieprzowina jest całkowicie zakazana
• drób bywa łatwiej dostosować do zasad uboju zgodnego z wymogami religijnymi
• wspólne posiłki z udziałem różnych grup wyznaniowych częściej bazują na kurczaku

W efekcie kurczak łączy, zamiast dzielić. Dla globalnych sieci gastronomicznych to ogromne ułatwienie przy projektowaniu menu.

Zdrowszy wizerunek i moda na „lżejsze” jedzenie

Od lat rośnie presja na zmianę stylu życia: mniej tłuszczu, mniej kalorii, więcej dbałości o serce i wagę. W tym klimacie drób korzysta z opinii „lżejszego” mięsa.

W powszechnym odbiorze kurczak uchodzi za mięso dietetyczne, z mniejszą zawartością tłuszczu niż wiele elementów wieprzowiny.

Dietetycy częściej proponują piersi z kurczaka niż karkówkę czy boczek. W aplikacjach do liczenia kalorii kurczak w wersji pieczonej lub gotowanej pojawia się jako „bezpieczna” opcja obiadowa. Do tego dochodzi ogromna uniwersalność:

• sprawdza się w kuchni azjatyckiej, śródziemnomorskiej, polskiej i tex-mex
• łatwo go marynować, panierować, grillować, dusić lub piec w całości
• nadaje się i na szybki obiad po pracy, i na odświętny posiłek

W mediach społecznościowych dominują przepisy na stripsy, nuggetsy, skrzydełka z piekarnika czy makaron z sosem i kurczakiem. To mocno napędza popyt, zwłaszcza wśród młodszych odbiorców.

Cena sukcesu kurczaka: intensywna hodowla i etyka

Za rosnącą popularnością mięsa drobiowego stoi też ciemna strona. Szybki wzrost produkcji zwykle oznacza zwiększenie skali, a to bardzo często przekłada się na hodowlę w ogromnym zagęszczeniu.

Dynamiczny wzrost konsumpcji drobiu nie oznacza automatycznie poprawy losu zwierząt – w wielu miejscach wręcz odwrotnie, rośnie udział hodowli intensywnej.

Mimo że kurczak ma wizerunek zdrowszego wyboru dla człowieka, jego życie w przemyślnych systemach chowu bywa krótkie i bardzo obciążające dla organizmu. Dyskusje o dobrostanie zwierząt coraz częściej obejmują już nie tylko fermy świń czy krów, lecz także właśnie drób.

Jak ta zmiana wpływa na Polskę

Polscy konsumenci od dawna kupują dużo kurczaka. Statystyki pokazują, że drób u nas już wyprzedził inne gatunki, a półki z mięsem to idealne odzwierciedlenie globalnych trendów.

Można zaobserwować kilka zjawisk:

• wzrost sprzedaży gotowych dań z kurczakiem – od sałatek po wrapy
• duży wybór „fit” produktów drobiowych: filety, wędliny o niższej zawartości tłuszczu
• rozwój eksportu drobiu, bo Polska stała się istotnym producentem na rynku europejskim

Wieprzowina nadal pozostaje bardzo ważna, szczególnie w tradycyjnej kuchni i przetworach, ale równowaga przesunęła się wyraźnie w stronę kurczaka. Widać to choćby po tym, jakie mięso najczęściej ląduje w koszyku „na szybko” w dyskontach.

Co to oznacza dla naszej diety i planety

Dla wielu osób przejście z tłustszych kawałków na chudsze mięso drobiowe może oznaczać mniejsze obciążenie organizmu, zwłaszcza przy problemach z cholesterolem czy wagą. Warto jednak pamiętać, że sposób przygotowania jest równie ważny jak sam surowiec: panierka smażona w głębokim tłuszczu potrafi zneutralizować zalety chudego mięsa.

Drób ma także inną stopę emisji gazów cieplarnianych niż wołowina, co często przedstawia się jako plus dla klimatu. Nie znaczy to, że intensywna produkcja kurczaka jest obojętna dla środowiska. Zużywa paszę, wodę, energię i produkuje odpady. Dla osób, które chcą jeść odpowiedzialniej, istotne staje się nie tylko to, jakie mięso wybierają, ale też skąd pochodzi i w jakich warunkach powstało.

Coraz częściej mówi się o trzech kierunkach: ograniczaniu częstotliwości jedzenia mięsa, wybieraniu drobiu lub innych gatunków o mniejszym śladzie środowiskowym oraz zwracaniu uwagi na oznaczenia jakości i dobrostanu na etykiecie. W praktyce nie chodzi o rewolucję z dnia na dzień, lecz o stopniowe przesuwanie nawyków, które w skali globalnej potrafią zmienić rynek tak samo mocno, jak obecny awans kurczaka na pozycję lidera.

Dla osób planujących swoje posiłki dobrym sposobem jest mieszanie źródeł białka: część dni z kurczakiem lub jajkami, część z roślinami strączkowymi, a od czasu do czasu inne mięso w roli bardziej odświętnego dodatku. Taki układ pozwala korzystać z praktyczności i ceny drobiu, nie rezygnując z różnorodności, która dla zdrowia bywa równie ważna jak sam wybór konkretnego gatunku mięsa.