4 rzeczy, których nie powinno się prać w pralce bębnowej

Pralka wydaje się niezniszczalna, ale kilka codziennych tekstyliów potrafi zajechać bęben szybciej, niż zdążymy nastawić kolejne pranie.

Wielu z nas wrzuca wszystko „jak leci” do pralki i liczy, że program standardowy poradzi sobie ze wszystkim. Do czasu, aż sprzęt zaczyna skakać po łazience, a ubrania wychodzą z prania zniszczone, pogniecione i nie do uratowania. Winne są najczęściej te same cztery typy rzeczy, które albo niszczą bęben, albo same zużywają się w ekspresowym tempie.

Dlaczego pranie wszystkiego „jak zwykle” kończy się problemami

Bęben pralki nie jest pancerną skrzynią. Podczas prania obraca się, przyspiesza, hamuje, a wszystko, co twarde lub ciężkie, zamienia się w mały młotek. Każde uderzenie, przeskakiwanie rzeczy po metalu i gwałtowne ruchy przy wirowaniu obciążają mechanikę sprzętu.

Najczęstszy scenariusz wygląda niewinnie: jedna ciężka rzecz ustawia się w bębnie bokiem, zaczyna uderzać przy wirowaniu, pralka traci równowagę, a całe urządzenie drży i „walczy” z własnym wsadem. Równocześnie delikatne materiały rozciągają się, zahaczają o zamki, haftki i suwaki, po czym wychodzą z prania zdeformowane.

Silne wstrząsy, intensywne tarcie i woda uwięziona w tkaninie to trio, które potrafi zniszczyć zarówno pralkę, jak i ulubione ubrania.

Największe szkody robią: metalowe elementy w bieliźnie, ciężkie podeszwy obuwia, włókna, które nie znoszą intensywnego ruchu, oraz materiały zatrzymujące wodę. W takich rzeczach woda nie spływa swobodnie – tkanina staje się nagle znacznie cięższa, co przy wirowaniu daje efekt „cegły” odbijającej się od bębna.

Po czym poznać, że pralka i tkaniny cierpią

Warto zwrócić uwagę na kilka sygnałów, które mówią, że coś jest nie tak:

• głośne stuki lub metaliczne odgłosy w trakcie prania lub wirowania
• wrażenie, że wirowanie „nie może wejść na obroty” albo przerywa
• rzeczy wychodzą z pralki skręcone, skurczone albo wyraźnie zdeformowane

W takiej sytuacji nie ma sensu „dokręcać” programu i liczyć, że następnym razem będzie lepiej. Trzeba przyjrzeć się, co dokładnie wrzucamy do bębna.

Szczególnie ryzykowne tekstylia w pralce

Biustonosze: mały element, duże szkody

Klasyczny błąd: wrzucenie biustonoszy razem z resztą prania, „bo przecież są z materiału”. Fiszbiny i haftki robią wtedy w bębnie spore zamieszanie. Metalowe druty pod wpływem ruchu wyginają się, przebijają materiał, potrafią też zarysować wnętrze bębna albo zaklinować się w otworach.

Haftki zahaczają o inne ubrania: rajstopy, delikatne bluzki czy koszule wychodzą z prania z zaciągnięciami i dziurami. Biustonosz traci kształt, miseczki się spłaszczają, a sam stanik gorzej podtrzymuje biust.

Biustonosz prany bez zabezpieczenia niszczy się kilkukrotnie szybciej, a przy okazji potrafi porysować bęben pralki.

Jak prać biustonosze, żeby nie żałować

• wkładaj je do zamykanego worka lub specjalnego koszyczka do prania bielizny
• zapinaj haftki przed wrzuceniem do bębna
• używaj programu delikatnego i niewysokich obrotów wirowania
• po praniu susz na płasko lub na szerokim wieszaku, nie w suszarce bębnowej

Najdelikatniejsze modele, z koronką czy usztywnianymi miseczkami, lepiej prać ręcznie w letniej wodzie z łagodnym detergentem.

Buty w pralce: wygoda, która mści się na sprzęcie

Wrzucenie sportowych butów do pralki wydaje się genialnym skrótem. Kilkadziesiąt minut i para wygląda na „odświeżoną”. Problem w tym, że ciężkie podeszwy działają w bębnie jak młotki. Przy wirowaniu uderzają o metal z dużą siłą, co przenosi wstrząsy na łożyska i zawieszenie pralki.

Same buty też nie wychodzą bez szwanku: klej może puścić, wzmocnienia się przesuwają, a cholewka odkształca. Szczególnie źle znoszą to buty skórzane, trekkingowe i z grubą podeszwą.

Bezpieczniejsze sposoby czyszczenia obuwia

Jeśli już decydujesz się na pranie obuwia w pralce, zadbaj o minimalizację szkód:

• zawsze używaj grubego worka lub pokrowca na buty
• wrzuć do bębna kilka dużych ręczników, które zamortyzują uderzenia
• ustaw niską temperaturę i ogranicz wirowanie

W wielu przypadkach lepiej sprawdza się mycie ręczne: wyjęcie wkładek, przetarcie cholewki szczotką z mydłem, odświeżenie wnętrza specjalnym środkiem i suszenie w temperaturze pokojowej, z dala od kaloryfera.

Wełna: jeden zwykły program i sweter po wszystkim

Wełna ma zupełnie inne wymagania niż bawełna. Wysoka temperatura w połączeniu z energicznym mieszaniem włókien sprawia, że sweter dosłownie się kurczy i filcuje. Z ulubionego swetra w rozmiarze M zostaje top dla nastolatki.

Nawet jeśli ustawimy niską temperaturę, zwykły program bawełna nadal często pracuje zbyt intensywnie. Wełna traci sprężystość, staje się sztywna, a oczka w dzianinie zbijają się w zwartą masę.

Wełna „nie wybacza” jednego złego prania – uszkodzonego swetra praktycznie nie da się przywrócić do pierwotnego kształtu.

Pranie wełny krok po kroku

• wybieraj wyłącznie program „wełna” lub „delikatne” z niską temperaturą
• używaj detergentu przeznaczonego specjalnie do wełny
• ogranicz wirowanie do minimum, a jeśli możesz – całkiem je wyłącz
• po praniu nie wykręcaj dzianiny, tylko delikatnie odciśnij wodę w ręczniku
• suszenie zawsze na płasko, na ręczniku, z dala od grzejników

Zawieszanie ciężkiego, mokrego swetra na wieszaku kończy się rozciągniętymi ramionami i zdeformowanym dekoltem. Woda działa jak obciążnik, który wyciąga dzianinę w dół.

Textylia nieprzemakalne: niewidzialny ciężar niszczący bęben

Kurtki przeciwdeszczowe, płaszcze z membraną, pokrowce ogrodowe czy narzutki na wózek – wszystkie materiały o właściwościach nieprzemakalnych zachowują się w pralce inaczej niż zwykła tkanina. Woda nie przenika swobodnie przez włókno, tylko gromadzi się w kieszeniach i fałdach.

W trakcie wirowania taki „balon” z wodą zachowuje się jak pojedynczy, bardzo ciężki element. Pralka traci równowagę, bęben „bije”, a sprzęt próbuje rozpędzić się mimo nierównego obciążenia. Stąd głośne uderzenia i częste zatrzymywanie wirowania.

Jak prać nieprzemakalne materiały bez ryzyka

• nie przeładowuj bębna – pierz jedną lub kilka lekkich sztuk naraz
• ustaw delikatne, stopniowo narastające wirowanie
• wyłącz płyn do zmiękczania, bo może osłabić właściwości hydrofobowe
• jeśli producent zaleca, użyj środka do odnawiania impregnacji

Przy bardzo ciężkich rzeczach, jak grube płaszcze z membraną, warto rozważyć częściowe pranie ręczne lub skorzystanie z pralni, gdzie używa się programów przeznaczonych do takich tkanin.

Jak proste zmiany w nawykach wydłużają życie pralki i ubrań

Większości awarii da się uniknąć, jeśli przy każdym praniu zada się jedno pytanie: czy ta rzecz zachowuje się w bębnie jak zwykła koszulka, czy jednak pracuje inaczej – jest cięższa, twardsza, ma metalowe elementy albo nie przepuszcza wody?

W praktyce często wystarczy:

• dodać worek do prania bielizny i obuwia
• zmienić program na delikatny przy wrażliwych włóknach
• zmniejszyć obroty wirowania przy ciężkich lub specyficznych materiałach
• zrezygnować z automatu na rzecz mycia ręcznego w kilku typowych sytuacjach

Pralka mniej się męczy, zużywa mniej części, a ubrania zachowują kształt i kolor na dłużej. Oszczędzasz więc nie tylko sprzęt, ale też pieniądze wydawane na nowe rzeczy, które wcale nie musiałyby trafić do kosza, gdyby były prane z odrobiną większej uważności.