Hiszpania wprowadza prawie niewidoczne radary. Kierowcy nie mają szans

Hiszpańska policja drogowa sięga po nowe, sprytne technologie.

Kierowcy jadący na wakacje mogą nawet nie zauważyć, że właśnie stracili prawo jazdy.

Nowe urządzenia mierzą prędkość z ponad kilometra, chowają się w trawie, za barierkami i na nieoznakowanych autach, a z góry ruch obserwują helikoptery i drony. Hiszpania pokazuje, jak może wyglądać przyszłość kontroli drogowej w Europie.

Hiszpania szykuje się na wzmożony ruch i zmienia taktykę

Okres świąteczny i długie weekendy od lat wyglądają na Półwyspie Iberyjskim podobnie: miliony kierowców ruszają nad morze lub do rodzin, autostrady korkują się na setki kilometrów, a statystyki wypadków rosną. Hiszpańska dyrekcja ds. ruchu drogowego (DGT) uznała, że tradycyjne, łatwe do zauważenia fotoradary przestają spełniać swoją funkcję.

Przeczytaj również: Sprzedali jedyną taką Lamborghini Diablo na świecie. Teraz wróciła do nich jak bumerang

Stacjonarne skrzynki przy drogach kierowcy znają na pamięć, a aplikacje typu Waze ostrzegają o nich z dużym wyprzedzeniem. Dlatego służby postanowiły postawić na efekt zaskoczenia: małe, mobilne, praktycznie niewidoczne urządzenia, które mierzą prędkość dużo wcześniej, niż ktokolwiek zdąży spojrzeć na licznik.

Nowa strategia zakłada, że kierowca dowie się o kontroli dopiero wtedy, gdy mandat będzie już w systemie – zamiast wcześniej zdążyć zwolnić.

Velolaser – mały radar, duży problem dla piratów drogowych

Główną nowością jest system o nazwie Velolaser – miniaturowy fotoradar laserowy, który zmienia zasady gry. Urządzenie mieści się w plecaku, a jego obudowa nie rzuca się w oczy. To nie jest wielka szara skrzynka przy autostradzie, tylko niewielki box, który można ukryć praktycznie wszędzie.

Przeczytaj również: Prosty trik kierowcy z TikToka na tańsze tankowanie podbija internet

Gdzie można go spotkać?

Funkcjonariusze instalują Velolaser w różnych nietypowych miejscach, między innymi:

• za barierką energochłonną przy poboczu,
• na tylnej stronie znaku drogowego,
• na małym statywie schowanym w wysokiej trawie,
• na drzwiach nieoznakowanego radiowozu zaparkowanego na zjeździe lub wiadukcie.

Przy prędkości autostradowej praktycznie nie da się go zauważyć. Kierowca, który próbuje „wypatrywać fotoradarów”, jest z góry na straconej pozycji.

Przeczytaj również: Najmocniejszy elektryk z Nürburgringu wjeżdża do Europy. Xiaomi SU7 Ultra szykuje atak

Laser mierzy prędkość z ponad kilometra

Kluczowy jest zasięg. Velolaser nie czeka, aż samochód minie urządzenie. Zastosowane wiązki laserowe potrafią zmierzyć prędkość pojazdu z odległości większej niż kilometr. To oznacza, że kiedy kierowca dostrzeże coś podejrzanego przy drodze, system ma już zapisanych kilka, a czasem kilkanaście dokładnych pomiarów oraz wyraźne zdjęcie tablic rejestracyjnych w bardzo wysokiej rozdzielczości.

Przy długich, prostych odcinkach trasy, gdzie wielu kierowców bezrefleksyjnie wciska gaz, Velolaser rejestruje naruszenia, zanim kierowca choćby pomyśli, żeby zdjąć nogę z pedału.

Dzięki niewielkim rozmiarom urządzenie jest łatwe do przenoszenia. Patrol może przerzucać je z miejsca na miejsce w ciągu dnia, co sprawia, że aplikacje ostrzegające przed kontrolami nie nadążają z aktualizacją map.

Kontrola nie tylko z ziemi. Do gry wchodzą helikoptery

DGT nie ogranicza się do sprytnych radarów przy drodze. Hiszpania dysponuje flotą kilkunastu helikopterów przystosowanych specjalnie do nadzoru ruchu. Maszyny latają na wysokości około 700 metrów i są praktycznie niesłyszalne dla kierowcy stojącego w korku czy jadącego autostradą.

Na pokładzie znajdują się kamery o dużej mocy przybliżenia, które z tej wysokości są w stanie odczytać numery rejestracyjne, obserwować zmianę pasa, a nawet wychwycić korzystanie ze smartfona podczas jazdy. Systemy optyczne pozwalają śledzić auta poruszające się z prędkością od około 80 do nawet 350 km/h na dystansie jednego kilometra.

Helikopter może z dużej wysokości „wybrać” jednego kierowcę jadącego zdecydowanie szybciej niż reszta ruchu i prowadzić jego obserwację przez dłuższy odcinek trasy.

Informacje z powietrza trafiają do patroli naziemnych, które zatrzymują wskazane pojazdy na kolejnych zjazdach. W części przypadków materiał wideo wystarcza do wystawienia mandatu bez natychmiastowego zatrzymania, szczególnie przy rażącym przekroczeniu prędkości lub agresywnej jeździe.

Drony nad drogami – mandaty wysyłane z nieba

Kolejnym elementem systemu są drony sterowane z ziemi. Hiszpańskie służby korzystają z kilkudziesięciu takich maszyn, z czego około połowa posiada uprawnienia do wystawiania mandatów bez udziału patrolu stojącego przy drodze.

Jak działają drony drogowe?

Drony latają zazwyczaj na wysokości około stu metrów nad drogą. Z tej perspektywy pozostają mało zauważalne, a jednocześnie dostarczają wyraźny obraz sytuacji na pasach ruchu. Czas przelotu na jednym akumulatorze to mniej więcej godzina, więc operatorzy mogą prowadzić krótkie, intensywne akcje na najbardziej obciążonych odcinkach tras.

Choć ich systemy pomiarowe są skalibrowane głównie pod prędkości rzędu 80 km/h, czyli typowe dla tras podmiejskich i dróg krajowych, kamery oferują zbliżoną jakość obrazu do tych montowanych w helikopterach. Dron szczególnie dobrze nadaje się do wychwytywania wykroczeń takich jak:

• przekroczenie dozwolonej prędkości na odcinkach z zabudową,
• wyprzedzanie na podwójnej linii ciągłej,
• niezatrzymanie się przed przejściem dla pieszych,
• jazda po pasie awaryjnym,
• korzystanie z telefonu w ręku.

Część dronów przekazuje materiał tylko jako dowód dla patrolu, inne od razu generują podstawę do mandatu – bez żadnego „komitetu powitalnego” na poboczu.

Gęsta sieć kontroli: ziemia i powietrze działają razem

Siła hiszpańskiego systemu tkwi w połączeniu różnych narzędzi. Niewidoczne radary przy drogach odpowiadają za punktowe „polowanie” na prędkość. Helikoptery nadzorują dłuższe odcinki autostrad i autovia, a drony obsługują miejsca szczególnie niebezpieczne: okolice węzłów, zjazdów, przejść dla pieszych czy odcinki znane z częstych wypadków.

To wszystko ma działać z wyprzedzeniem, zanim szczyt weekendowego ruchu na dobre się rozpocznie. Służby uruchamiają sprzęt wcześniej, dzięki czemu kierowcy, którzy próbują „testować” granice tolerancji, już w pierwszych godzinach mogą liczyć na bolesne przypomnienie o limitach.

Co to oznacza dla polskich kierowców w Hiszpanii?

Coraz więcej Polaków jedzie na wakacje do Hiszpanii własnym autem lub wypożyczonym samochodem. W praktyce oznacza to konieczność całkowitej zmiany podejścia do jazdy „na czuja”. Liczenie na to, że radar da się wcześniej zauważyć, a aplikacja w telefonie ostrzeże o kontroli, staje się ryzykowną strategią.

W przypadku obywateli innych państw Unii Europejskiej mandaty coraz częściej są skutecznie egzekwowane, ponieważ kraje wymieniają dane kierowców i właścicieli pojazdów. Wysoka prędkość na hiszpańskiej autostradzie może zakończyć się pismem w skrzynce pocztowej już po powrocie do Polski.

Dlaczego Hiszpania tak mocno inwestuje w nadzór?

Hiszpańskie autostrady uchodzą za stosunkowo bezpieczne, ale dane z długich weekendów i świąt pokazują skokowy wzrost liczby zdarzeń drogowych. Najczęstszą przyczyną jest zbyt duża prędkość na prostych odcinkach, gdzie kierowcy czują się pewnie, a ruch wydaje się płynny.

DGT zakłada, że realna groźba mandatu, którego nie da się „przechytrzyć” aplikacją i wzrokiem, skuteczniej wymusi jazdę zgodną z przepisami. Funkcjonariusze liczą przy tym na efekt psychologiczny: skoro kierowca wie, że nie rozpozna miejsca pomiaru, ma większą motywację, by trzymać się limitu na całej trasie.

Czy taki model trafi też do innych krajów, w tym do Polski?

Rozwój technologii radarowych i systemów optycznych sprawia, że podobne rozwiązania mogą wkrótce pojawić się także w innych państwach. Miniaturowe lasery, obserwacja z dronów, coraz lepsza analityka wideo – to narzędzia, które łatwo przenieść na grunt dowolnego kraju o dużym natężeniu ruchu.

Dla kierowców oznacza to jeden prosty wniosek: era „polowania na fotoradary” powoli się kończy. Zamiast szukać szarej skrzynki przy drodze, bezpieczniej jest przyjąć założenie, że kontrola może odbywać się w każdym miejscu i z różnych kierunków – z pobocza, z powietrza, a nawet z niepozornego samochodu jadącego pasem obok.

W praktyce to zmusza do innego myślenia o podróży. Zamiast nadrabiać spóźnienie gazem, lepiej zaplanować wyjazd z zapasem czasu, robić przerwy i traktować ograniczenia prędkości nie jak irytujący obowiązek, ale jak granicę, którą nowe technologie coraz skuteczniej egzekwują – w Hiszpanii i nie tylko.