W jakim wieku naprawdę dojrzewamy emocjonalnie? Kobiety i mężczyźni na zupełnie innych torach

Badania pokazują sporą przepaść między płciami.

Coraz więcej par skarży się nie na brak uczuć, lecz na zmęczenie emocjonalne i wrażenie, że tylko jedna osoba „dźwiga” związek. Na tym tle szczególnie ciekawie wypada głośne badanie z Wielkiej Brytanii, które spróbowało policzyć coś pozornie niepoliczalnego: wiek, w którym kobiety i mężczyźni osiągają dojrzałość emocjonalną.

Czym w ogóle jest dojrzałość emocjonalna

Dojrzałość emocjonalna nie ma nic wspólnego z metryką, a dużo z tym, jak reagujemy na trudne sytuacje. To kilka kluczowych umiejętności, które mocno wpływają na jakość relacji:

• świadome przeżywanie emocji zamiast impulsywnych wybuchów,
• branie odpowiedzialności za swoje decyzje i słowa,
• gotowość do rozmowy, także o rzeczach niewygodnych,
• umiejętność liczenia się z uczuciami drugiej osoby,
• zdolność do planowania i myślenia o skutkach swoich działań.

Dojrzałość emocjonalna w związku oznacza, że obie osoby są partnerami, a nie że jedna odgrywa rodzica, a druga wiecznego nastolatka.

Problem w tym, że tempo rozwoju tych kompetencji bywa skrajnie różne. Właśnie to próbowało uchwycić brytyjskie badanie zamówione przez kanał Nickelodeon.

Kobiety kontra mężczyźni: gdzie zaczyna się różnica

Ankieta przeprowadzona na dorosłych Brytyjczykach sprawdzała, jak ludzie oceniają swoją dojrzałość i dojrzałość partnera. Wyniki mocno rozeszły się w zależności od płci.

W odpowiedziach kobiet pojawiał się niemal identyczny motyw: poczucie, że to na nich spoczywa odpowiedzialność za „ogarnianie” życia. Opisywały między innymi:

• nierówny podział obowiązków domowych,
• konieczność podejmowania najważniejszych decyzji praktycznie samodzielnie,
• rolę „organizatorek” codzienności – od rachunków po planowanie przyszłości.

W wielu relacjach ta dysproporcja zmienia układ sił: jedna osoba myśli, planuje i przewiduje konsekwencje, druga raczej „płynie z prądem”. Z czasem prowadzi to do sfrustrowania, a niekiedy do rozstania, mimo że same uczucia nie wygasły.

Konkretny wiek, który wywołał burzę

Najbardziej medialna część badania to próba wskazania wieku, w którym przeciętny dorosły osiąga stabilną dojrzałość emocjonalną.

Jedenaście lat różnicy wywołało zarówno śmiech, jak i gorące dyskusje. Dla wielu kobiet liczba 43 dziwnie dobrze pasowała do ich doświadczeń. Z kolei część mężczyzn przyznała z rozbrajającą szczerością, że wciąż mają w sobie sporą dawkę nastolatka.

Osiem na dziesięć badanych kobiet uważa, że mężczyźni nigdy całkowicie nie pozbywają się dziecięcej strony. Co czwarty mężczyzna szczerze określił siebie jako emocjonalnie niedojrzałego.

Trudno tu mówić o twardej nauce, ale te odpowiedzi dobrze pokazują, jak bardzo różni się subiektywne poczucie dorosłości u kobiet i u mężczyzn.

Jak wygląda niedojrzałość emocjonalna w praktyce

Za statystykami stoją bardzo konkretne zachowania. Respondenci i respondentki opisywali typowe sytuacje, które kojarzą im się z brakiem dojrzałości partnera. Wśród najczęstszych wymieniano:

• unikanie poważnych rozmów na temat związku, pieniędzy czy przyszłości,
• odkładanie decyzji „na potem” albo zrzucanie ich na partnera,
• lekceważenie obowiązków domowych,
• reagowanie żartem na poważne uwagi,
• wycofywanie się przy konflikcie zamiast szukania rozwiązania.

Dla części kobiet taka postawa oznaczała faktyczną samotność w relacji. Z badania wynika, że:

• blisko jedna czwarta kobiet czuła się osamotniona przy podejmowaniu ważnych decyzji życiowych,
• trzy na dziesięć zakończyły związek, bo miały dość emocjonalnej niedojrzałości partnera,
• niemal połowa miała wrażenie, że częściej jest „mamą” niż partnerką.

Taki układ trudno wytrzymać przez lata. Relacja przeradza się w układ opiekun–podopieczny, a nie równorzędne partnerstwo.

Jak bardzo można ufać temu badaniu

Eksperci zwracają uwagę, że chodziło o sondaż nastawiony na efekt i zabawę, a nie rygorystyczne badanie naukowe. Próba nie była ogromna, a wszyscy uczestnicy pochodzili z jednego kraju. Wyniki trzeba więc traktować jako ciekawy obraz społecznego odczucia, a nie prawdę objawioną.

Ciekawie wypada zestawienie tych danych z tym, co mówią badacze mózgu. Zespół z Uniwersytetu Cambridge wskazuje, że ludzki mózg dojrzewa mniej więcej do 32. roku życia. W tym wieku stabilizują się obszary odpowiedzialne za kontrolę emocji, analizę sytuacji i przewidywanie konsekwencji.

Około 32. roku życia przestajemy działać jak nastolatki na poziomie neurologicznym – dostajemy pełen „zestaw narzędzi” do dorosłego myślenia i regulowania emocji.

To nie oznacza automatycznie, że każdy trzydziestodwulatek jest emocjonalnie świadomy i odpowiedzialny. Raczej tyle, że dopiero od tego momentu mózg naprawdę sprzyja dojrzałym reakcjom, a reszta zależy od wychowania, doświadczeń i pracy nad sobą.

Dlaczego różnice płci w dojrzewaniu emocjonalnym są tak widoczne

Na pierwszy plan wysuwa się rola społecznych oczekiwań. Dziewczynki od małego częściej słyszą, że mają być odpowiedzialne, „grzeczne”, empatyczne. Chłopcom łatwiej wybacza się chaos, spóźnienia, impulsywność. Efekt? Kobiety wcześniej uczą się kontrolować emocje i organizować rzeczywistość.

Do tego dochodzi kulturowe przyzwolenie na „wiecznego chłopca”. Mężczyzna, który długo żyje beztrosko, wciąż bywa postrzegany jako ktoś sympatyczny, nieobciążony, „młody duchem”. W przypadku kobiet ten sam styl życia często wywołuje krytykę i presję szybkiego „ułożenia się”.

Nie da się też pominąć kwestii obciążeń domowych. Osoba, która realnie zajmuje się domem, rachunkami, dziećmi i logistyką życia, zwykle szybciej uczy się planowania i odpowiedzialności. Badanie pokazuje, że w wielu parach ten ciężar nadal spoczywa głównie na kobietach.

Czy da się „przyspieszyć” dojrzałość emocjonalną

Choć część różnic ma podłoże biologiczne, dojrzałość emocjonalna jest w dużym stopniu kwestią treningu. Kilka kroków, które eksperci polecają zarówno kobietom, jak i mężczyznom:

• regularna autorefleksja – zadawanie sobie pytania „dlaczego tak zareagowałem?” zamiast automatycznych wymówek,
• nauka komunikacji bez ataków i obrażania się,
• przejmowanie choć części odpowiedzialności za sprawy, które zwykle „same się dzieją”,
• praca nad umiejętnością przyjmowania krytyki bez obronnego ataku,
• sięganie po terapię lub warsztaty rozwojowe, gdy pewne schematy ciągle się powtarzają.

W związkach często sprawdza się prosta metoda: spisanie na kartce wszystkich stałych obowiązków i szczere rozdzielenie ich tak, by obie strony czuły, że wkładają porównywalny wysiłek. Samo uświadomienie sobie, ile rzeczy robi ta druga osoba, bywa dla wielu szokujące.

Co z tego wynika dla par i singli

Dane z badania raczej nie mają straszyć mężczyzn ani utwierdzać kobiet w poczuciu wyższości. Pokazują raczej, że wchodząc w relację, wchodzimy też w bardzo różne historie dojrzewania emocjonalnego. Dwie osoby w tym samym wieku mogą być na zupełnie innym etapie, jeśli chodzi o odpowiedzialność, umiejętność rozmowy i radzenie sobie z konfliktem.

W praktyce dla par oznacza to potrzebę bardzo konkretnych rozmów o oczekiwaniach, podziale obowiązków i granicach. Dla singli – rozsądną czujność na wczesne sygnały niedojrzałości: unikanie rozmów o przyszłości, ciągłe spóźnianie się, zrzucanie winy na wszystkich dookoła, brak refleksji po kłótni.

Dojrzałość emocjonalna nie jest jednorazowym „przeskokiem”, który nagle następuje po 32. czy 43. urodzinach. To proces, w którym część z nas bierze aktywny udział, a część po prostu czeka, co się wydarzy. I właśnie ten wybór – pracować nad sobą albo nie – ostatecznie mówi o nas dużo więcej niż sama metryka.