To miejsce w kuchni brudzimy codziennie, a prawie nikt go nie czyści

W wielu domach jeden niewielki element kuchni zamienia się w prawdziwy magnes na zarazki. Dotykamy go dziesiątki razy dziennie, zwykle z brudnymi rękami, a ściereczka sprzątająca rzadko tam dociera.

Najbrudniejsze „niewidzialne” miejsce w kuchni

Chodzi o włączniki światła w kuchni. Niby nic wielkiego, mały plastikowy prostokąt na ścianie, a w praktyce punkt, przez który przechodzi cała kuchenna codzienność. Wchodzimy do domu z zakupami, odkładamy siatki, włączamy światło. Kroimy mięso, poprawiamy oświetlenie. Myjemy ręce, ale nie zawsze przed dotknięciem włącznika, tylko po.

Za każdym razem na tej powierzchni zostaje cienka warstwa tego, co mamy na palcach: tłuszcz, resztki jedzenia, wilgoć, kurz, bakterie. Nikt tego nie widzi, więc większość osób zakłada, że jest „w miarę czysto”. Rzeczywistość bywa zupełnie inna.

Włączniki w kuchni mogą być tak samo zanieczyszczone jak deska do krojenia surowego mięsa – różni je tylko to, że nikt o tym nie myśli.

Dlaczego włączniki w kuchni są siedliskiem bakterii

Wyobraź sobie typowe gotowanie. Otwierasz opakowanie z surowym mięsem, przyprawiasz, odkładasz na patelnię. Nagle chcesz lepiej widzieć, co dzieje się na kuchence – sięgasz po włącznik. Na palcach masz jeszcze sok z mięsa, czasem kropelkę krwi, przyprawy. Wszystko ląduje na plastiku.

Przeczytaj również: Zmywarka pełna bakterii i pleśni? Trzy proste kroki do sterylnej czystości

Podobnie jest z warzywami. Ziemniaki, marchew, seler – zanim je dokładnie umyjesz, często już sięgasz po światło. Ziemia, mikroorganizmy z powierzchni warzyw i zwykły kuchenny brud przenoszą się na niewielką płytkę na ścianie.

Bakterie, które mogą tam wylądować, to między innymi:

Przeczytaj również: 5 rodzajów mebli, których nie wolno malować, jeśli nie chcesz stracić fortuny

• E. coli – kojarzona z surowym mięsem i nieumyitymi warzywami, może wywoływać biegunki i bóle brzucha,
• Salmonella – typowa dla drobiu i jajek, także prowadzi do zatrucia pokarmowego,
• inne bakterie obecne na skórze i w środowisku kuchennym, które w dużym nagromadzeniu także nie są obojętne dla zdrowia.

Na twardych, suchych powierzchniach te drobnoustroje nie giną od razu. Część z nich potrafi przetrwać wiele godzin, a nawet dni. W kuchni panują dla nich całkiem sprzyjające warunki: ciepło, para wodna, tłuste opary z patelni, resztki jedzenia w powietrzu. Wszystko to osiada na włączniku, tworząc cienką, lepka warstwę, do której łatwo przyklejają się kolejne drobnoustroje.

Mały element, duży punkt przenoszenia zarazków

Włącznik światła w kuchni pełni rolę „przystanku przesiadkowego” dla bakterii. Dotykają go wszyscy domownicy: dzieci sięgające po przekąski, dorośli gotujący obiady po pracy, seniorzy przygotowujący herbatę. Ręce są na różnym etapie czystości – czasem świeżo umyte, czasem właśnie po kontakcie z surowymi produktami.

Przeczytaj również: Japońska zasada 60 sekund: tydzień, który uspokaja domowy chaos

Kiedy tę samą powierzchnię dotyka kilka osób po kilka czy kilkanaście razy dziennie, powstaje obieg zanieczyszczeń. Z surowego mięsa na włącznik, z włącznika na rękę, z ręki na szafkę, uchwyt lodówki, kran. W ten sposób ryzyko przeniesienia bakterii na gotowe dania wyraźnie rośnie, nawet jeśli bardzo pilnujesz świeżości produktów i temperatury przechowywania.

Jak często czyścić włączniki w kuchni

Eksperci od higieny domowej szacują, że raz w tygodniu w zupełności wystarczy, by skutecznie ograniczyć nagromadzenie bakterii na włącznikach w kuchni. Problem w tym, że mało kto faktycznie się do tego stosuje. W praktyce te powierzchnie bywają przecierane co kilka miesięcy, a nawet rzadziej – zwykle „przy okazji” większego remontu czy malowania ścian.

Regularne, cotygodniowe przetarcie włącznika zajmuje mniej niż dwie minuty, a może znacząco zmniejszyć ryzyko zakażeń pokarmowych w domu.

Kluczem jest włączenie tego małego zadania do stałej listy porządków, tak samo jak odkurzanie czy mycie łazienki. Kiedy sprzątasz kuchnię: wycierasz blaty, myjesz płytę grzewczą, przecierasz fronty szafek – zrób z odruchu jeszcze jedno: sięgnij po włącznik światła i inne często dotykane elementy.

Bezpieczne i skuteczne czyszczenie włącznika

Przy elementach elektrycznych zawsze dochodzi kwestia bezpieczeństwa. Warto pamiętać o kilku prostych zasadach:

• Nigdy nie spryskuj włącznika bezpośrednio płynem. Woda lub środek czyszczący nie powinny wpływać do środka mechanizmu.
• Używaj lekko zwilżonej ściereczki z mikrofibry. To wystarczy, by zebrać tłusty brud i bakterie z powierzchni.
• Do zakamarków sięgaj patyczkiem kosmetycznym. Sprawdza się przy krawędziach ramki i drobnych szczelinach.
• Po wyczyszczeniu wytrzyj do sucha. Wilgotne okolice elektryki to proszenie się o kłopoty.

Jeśli zależy ci na łagodnych metodach w pobliżu miejsc, gdzie przygotowujesz jedzenie, sprawdza się mieszanka wody z octem spirytusowym w proporcji pół na pół. Taki roztwór ma działanie odkażające, nie zostawia agresywnego zapachu chemii i szybko odparowuje.

Co jeszcze dodać do cotygodniowej listy „punktów dotyku”

Skoro już bierzesz do ręki ściereczkę, warto w tym samym czasie zadbać o inne newralgiczne elementy, których dotykasz podobnie często jak włącznika:

• uchwyty lodówki i zamrażarki,
• gałki i uchwyty szafek kuchennych,
• rączki szuflad, zwłaszcza tych z przyprawami i sztućcami,
• kurki i dźwignie baterii zlewozmywakowej,
• przyciski i pokrętła mikrofalówki, piekarnika, okapu, płyty indukcyjnej.

Wszystkie te miejsca dotykasz z tą samą ręką, która przed chwilą miała kontakt z jedzeniem. Jeśli włączysz ich czyszczenie do jednego, krótkiego rytuału raz w tygodniu, poziom higieny w kuchni skacze o klasę wyżej – bez konieczności spędzania godzin na porządkach.

Dlaczego ta drobna zmiana ma znaczenie dla zdrowia

Dla osób młodych i zdrowych pojedynczy kontakt z bakterią zwykle kończy się co najwyżej lekkim rozstrojem żołądka. Inaczej wygląda sytuacja u dzieci, seniorów i osób z osłabioną odpornością. U nich infekcje pokarmowe mogą mieć cięższy przebieg, prowadzić do odwodnienia czy nasilenia innych chorób.

Zmniejszenie ilości zarazków na włącznikach i innych punktach dotyku to jeden z prostszych sposobów, by ograniczyć liczbę infekcji w domu. Rzadziej pojawiają się biegunki „znikąd”, mniej osób narzeka na „jakiegoś wirusa żołądkowego”, który wcale nie musi być wirusem, tylko skutkiem kontaktu z bakteriami z kuchni.

Profesjonalne kuchnie i lokale gastronomiczne od dawna podchodzą do tego tematu bardzo poważnie. Tam dezynfekuje się nie tylko blaty i deski, ale także wszelkie przyciski, uchwyty, panele sterujące. W domu często mamy poczucie, że „przecież tu jest czysto”, choć rutyna sprzątania kończy się na widocznych, oczywistych powierzchniach.

Jak utrwalić nowy nawyk w sprzątaniu kuchni

Największą przeszkodą w regularnym czyszczeniu włączników nie jest brak czasu, tylko… brak przyzwyczajenia. Oczy nie widzą, ręce nie pamiętają. Warto więc na początku pomóc sobie prostymi trikami:

• dodaj „włączniki i uchwyty” do stałej listy zadań przy sprzątaniu kuchni,
• odłóż małą butelkę z roztworem do czyszczenia w pobliżu kuchni, by mieć ją „pod ręką”,
• ustal konkretny dzień tygodnia, kiedy zawsze robisz krótki „obchód” najczęściej dotykanych punktów.

Kiedy taki rytuał utrwali się po kilku tygodniach, przestaniesz w ogóle o nim myśleć. Ręka sięgnie po ściereczkę automatycznie, tak jak teraz automatycznie włączasz światło przy wejściu do kuchni.

Higiena w kuchni to nie tylko świeże produkty i odpowiednia temperatura w lodówce. Równie ważne staje się to, po czym błądzą nasze dłonie między deską do krojenia a talerzem z gotowym daniem. Włącznik światła nie przestanie być jednym z najczęściej dotykanych punktów w domu, ale może przestać być cichym sprzymierzeńcem bakterii – wystarczy kilka ruchów ściereczką w tygodniu.