Emerytura w 2026 roku: powyżej tej kwoty fiskus mocno przytnie wpływy

Nowy rok przynosi zmiany dla francuskich emerytów – od stycznia 2026 roku część seniorów zobaczy na koncie mniej pieniędzy, mimo że kwota brutto ich emerytury się nie zmieniła. Winne są wyższe obowiązkowe potrącenia, których wysokość zależy od dochodu referencyjnego za 2024 rok. System przewiduje cztery poziomy obciążeń: od 0% do 9,1% wartości świadczenia brutto. Dla najzamożniejszych emerytów to realna strata setek euro rocznie.

Nawet jeśli kwota brutto emerytury w 2026 roku się nie zmieni, część seniorów zobaczy na koncie wyraźnie niższy przelew.

Winne będą nie obniżki świadczeń, ale wyższe daniny od emerytur wchodzące w życie od stycznia 2026 roku. Kluczowy jest tu konkretny próg dochodu z rozliczenia za 2024 rok – po jego przekroczeniu obciążenia błyskawicznie rosną aż do 9,1 procent wartości emerytury brutto.

Nowe zasady od 2026 roku: dlaczego emerytura netto może spaść

Od 1 stycznia 2026 r. francuscy emeryci zapłacą daniny liczone według zaktualizowanych progów. Chodzi o składkę na ubezpieczenie społeczne od emerytur, doliczaną do każdego świadczenia, oraz o inne obowiązkowe potrącenia. Wysokość samej emerytury brutto się nie zmienia, zmienia się jedynie to, ile zostaje po wszystkich potrąceniach.

Przeczytaj również: Emerytura dla mam: od 1 września nowy przelicznik podbije świadczenia

System przewiduje cztery poziomy obciążeń. Dla części osób emerytura pozostanie wolna od takich danin, dla innych stawka wyniesie kilka procent, a dla najzamożniejszych seniorów pełny pakiet potrąceń sięgnie łącznie 9,1 proc. wartości świadczenia brutto. Przesunięcie choćby o jeden próg wyżej potrafi zjeść kilkadziesiąt euro miesięcznie.

W 2026 roku pełny pakiet obciążeń od emerytur wyniesie do 9,1 proc. świadczenia brutto, a o tym, kto tam trafi, przesądzi dochód z 2024 roku.

Jak wyliczane są obciążenia od emerytury

Do obliczeń używa się tak zwanego „dochodu referencyjnego” z rozliczenia podatkowego. To szeroki wskaźnik uwzględniający nie tylko samą emeryturę, lecz cały opodatkowany dochód gospodarstwa domowego. Im wyższy ten dochód, tym wyższą stawkę potrąceń zastosuje instytucja emerytalna.

Przeczytaj również: Emerycie, płacisz składki związkowe? Jedno okienko w PIT może oddać ci 66 proc. pieniędzy

W 2026 r. pozostaną cztery podstawowe poziomy stawek od emerytur: 0 proc., 3,8 proc., 6,6 proc. i 8,3 proc. Do tego dochodzi jeszcze drobna danina solidarnościowa 0,5 proc. i najczęściej kolejna na poziomie 0,3 proc. W praktyce senior może więc znaleźć się w jednym z czterech przedziałów łącznego obciążenia: 0 proc., 4,3 proc., 7,4 proc. albo 9,1 proc.

Same progi dochodowe zostaną podniesione zgodnie z inflacją z 2024 roku (ok. 1,8 proc.), ale to nie zawsze wystarczy, by zneutralizować wzrost dochodów. Wiele osób, którym wzrosła emerytura lub inne przychody, wpadnie przez to w wyższą stawkę.

Przeczytaj również: Nowa marka straszy Zarę i H&M: hit wśród fanek jakości

Dlaczego liczy się rok 2024, a obniżka nastąpi w 2026

Instytucja emerytalna nie zna jeszcze dochodów z 2025 r., gdy zaczyna naliczać potrącenia na początku 2026 r. Korzysta więc z najnowszych dostępnych danych, czyli z rozliczenia za 2024 rok. Na decyzję wpływa:

• dochód referencyjny za 2024 r. z ostatniego zeznania podatkowego,
• liczba tzw. części w rodzinie (jedna dla osoby samotnej, dwie dla pary),
• miejsce zamieszkania (w analizowanym przykładzie – Francja kontynentalna).

Na podstawie tych informacji instytucja wylicza stawkę, którą stosuje najpierw do emerytury podstawowej wypłacanej w lutym 2026 r. (za styczeń), a następnie – z lekkim opóźnieniem – do emerytury dodatkowej.

Próg, po którym obciążenia gwałtownie rosną

Dla osoby samotnej rozliczanej jako jedna część kluczowe są cztery granice dochodu referencyjnego za 2024 r.:

To właśnie próg 26 472 euro dla osoby samotnej decyduje o wejściu w najwyższy poziom obciążeń. W przypadku pary rozliczającej się jako dwie części granica przejścia na pełną stawkę wypada przy dochodzie referencyjnym co najmniej 40 604 euro.

Dla samotnego emeryta przekroczenie 26 472 euro dochodu referencyjnego oznacza wskoczenie w najwyższy poziom danin, czyli potrącenie 9,1 proc. od emerytury brutto.

Ile realnie można stracić na koncie

Przykład z raportu dla francuskiego parlamentu pokazuje, jak bolesna potrafi być taka zmiana. Osoba samotna, która otrzymuje 2700 euro emerytury brutto miesięcznie, po przekroczeniu najwyższego progu zobaczy wzrost danin o 1,7 punktu procentowego. W kieszeni zostanie o około 46 euro mniej co miesiąc, czyli ponad 550 euro mniej w skali roku.

Dla niższych świadczeń różnice procentowo pozostają podobne, choć kwotowo są mniejsze. Przejście ze stawki obniżonej na pośrednią przy emeryturze 1500 euro brutto może zabrać ok. 45 euro miesięcznie. Z kolei ruch ze stawki pośredniej na pełną to dodatkowo około 25 euro mniej co miesiąc.

Jak sprawdzić, czy w 2026 roku zapłacisz więcej

Cała procedura sprowadza się do trzech prostych kroków, które każdy emeryt może wykonać samodzielnie. Dzięki temu da się z dużym wyprzedzeniem oszacować, czy przelew emerytury netto spadnie od 2026 roku.

• Najpierw warto odszukać ostatnie rozliczenie podatkowe i znaleźć w nim dochód referencyjny za 2024 rok.
• Następnie trzeba porównać tę kwotę z progami właściwymi dla liczby części w rodzinie, zwłaszcza z granicą 26 472 euro dla jednej części i 40 604 euro dla dwóch.
• Na koniec warto w 2026 r. porównać kwoty netto przelewów: najpierw z lutego, potem z marca, aby wychwycić ewentualne obniżki.

Znacząca różnica między styczniem a lutym lub marcem 2026 roku zwykle oznacza, że emeryt wskoczył w wyższą stawkę potrąceń. Jeśli ktoś nie śledzi na bieżąco kwot na koncie, może bardzo długo nie łączyć tego z nowymi zasadami i obwiniać np. bank lub błąd techniczny.

Mechanizm łagodzący i jego ograniczenia

W przepisach przewidziano mechanizm, który w pewnych sytuacjach łagodzi skutki przejścia na wyższą stawkę. Zadziała on tylko wtedy, gdy dochód referencyjny przekracza dany próg przez co najmniej dwa lata z rzędu. Wówczas wzrost obciążeń może zostać rozłożony w czasie.

Ten bezpiecznik nie obejmuje jednak każdego przypadku. Nie dotyczy wejścia z całkowitego zwolnienia na płacenie danin ani przejścia z poziomu pośredniego na pełną stawkę. W wielu sytuacjach zmiana progu spowoduje więc pełny skok obciążeń już od pierwszego miesiąca.

Ukryty efekt: wpływ na zwykły podatek dochodowy

Część potrąceń od emerytur obniża podstawę opodatkowania i w praktyce zmniejsza podatek dochodowy, ale tylko do pewnego poziomu. Około 2,4 punktu procentowego tych danin nie podlega odliczeniu, więc podnosi dochód wykazywany w rozliczeniu rocznym.

Wyższe obciążenia od emerytury to nie tylko mniejszy przelew co miesiąc, lecz także potencjalnie wyższy podatek dochodowy w rozliczeniu rocznym.

W efekcie senior może poczuć podwójny cios: mniej pieniędzy wpływa na konto każdego miesiąca, a do tego rośnie należność wobec fiskusa za dany rok. Takie nawarstwienie warto uwzględnić przy planowaniu wydatków w nadchodzących latach.

Co może zrobić emeryt, który podejrzewa błąd

Zdarza się, że sytuacja materialna seniora pogorszyła się w porównaniu z 2024 rokiem – np. z powodu utraty dodatkowych dochodów. W takim przypadku aktualny dochód może już nie uzasadniać wysokiej stawki danin, mimo że ostatnie rozliczenie pokazuje wyższą kwotę.

Osoba, która uważa, że zastosowano wobec niej niewłaściwy poziom obciążeń, ma prawo zwrócić się do instytucji emerytalnej lub do organizacji wypłacającej emeryturę uzupełniającą z wnioskiem o ponowne przeliczenie. Warto przygotować aktualne dokumenty potwierdzające spadek dochodów, bo bez tego urzędnicy nie mają podstaw do zmiany stawki w trakcie roku.

Praktyczne wskazówki dla seniorów i ich rodzin

Dla wielu osób te mechanizmy brzmią skomplikowanie, ale kilka prostych działań pozwala ograniczyć zaskoczenia. Dobrym pomysłem jest stworzenie domowego arkusza lub choćby kartki z progami dochodowymi i własnym dochodem referencyjnym, regularne sprawdzanie wpływów na konto oraz konsultacja z doradcą podatkowym lub w lokalnym punkcie informacji dla seniorów.

Dla rodzin wspierających starszych bliskich istotne jest, aby monitorować zmiany w dochodach i tłumaczyć seniorom, skąd biorą się niższe przelewy. Dzięki temu łatwiej uniknąć nerwów, nieporozumień z bankiem czy prób zaciągania drogich pożyczek na pokrycie nagłego „braku” pieniędzy po wejściu nowych zasad w 2026 roku.