19‑latek zadziwia kolarstwo. Ekspert od dopingu bije na alarm

Młody Francuz w kilka tygodni z kolarza‑talentu stał się jednym z głównych bohaterów peletonu. Wygrywa, atakuje najważniejsze wyścigi i zaskakuje nawet doświadczonych analityków. Jeden z najbardziej znanych krytyków dopingu w tej dyscyplinie publicznie stawia pytania, czy tak gwałtowny skok formy jest w ogóle możliwy w granicach naturalnych możliwości organizmu.

Paul Seixas – nastolatek, który nagle zaczął wygrywać z najlepszymi

Paul Seixas, lider ekipy Decathlon CMA CGM, praktycznie z miejsca wszedł na poziom zawodników klasy Tadeja Pogacara. Już w debiucie w poważnym wyścigu etapowym, Tour of Algarve, wygrał etap, a w klasyfikacji generalnej zajął drugie miejsce, tuż za Juanem Ayuso.

Na tym nie skończył. Chwilę później sięgnął po efektowne zwycięstwo w wymagającym klasyku w Ardèche, a następnie był drugi w Strade Bianche, gdzie uległ wyłącznie panującemu tam od lat Pogacarowi. W kolarstwie takie tempo awansu z roli obiecującego juniora do grona kandydatów do zwycięstw w najważniejszych wyścigach praktycznie się nie zdarza.

Seixas w wieku 19 lat już walczy o triumfy w wyścigach, które zwykle wygrywają ukształtowani, wieloletni liderzy ekip WorldTour.

Dla wielu kibiców to po prostu narodziny nowej gwiazdy. Dla części środowiska specjalistów, szczególnie tych zajmujących się analizą danych mocy, to sygnał ostrzegawczy.

Antoine Vayer: od trenera Festiny do bezkompromisowego analityka

Najgłośniej o Seixasie wypowiedział się Antoine Vayer – były trener grupy Festina, znany dziś z bezlitosnego tropienia nieprawidłowości w kolarstwie. Vayer od lat publikuje analizy mocy czołowych zawodników, porównując ich wyniki z fizjologicznymi granicami możliwości człowieka.

Jak wyjaśnia, Seixasa śledzi od kilkunastego roku życia, podobnie jak innych francuskich talentów, takich jak David Gaudu czy Lenny Martinez. Twierdzi, że regularnie aktualizuje profil mocy młodego kolarza, analizując wyniki z wyścigów i treningów terenowych.

Według Vayera zimą nastąpił u Seixasa tak duży skok mocy, że z poziomu „mutanta” pokroju Jonasa Vingegaarda przesunął się w stronę „kosmicznych” wartości kojarzonych z Pogacarem – a nawet powyżej tego pułapu.

To język, którego Vayer używa od lat: „mutant” w jego słowniku oznacza zawodnika osiągającego wyniki z najwyższej półki, trudne do pogodzenia ze standardową fizjologią, a „kosmita” – poziom, który według niego niemal na pewno wymaga wsparcia farmakologicznego.

Wspinaczka, która zapaliła czerwone lampki

Najmocniejszym argumentem Vayera stała się analiza podjazdu pod Saint‑Romain‑de‑Lerps podczas Drome Classic. Ten sam podjazd pojawił się wcześniej w mistrzostwach Europy, na których błyszczał Tadej Pogacar. To idealny fragment trasy do porównania zawodników – podobna długość, podobne warunki, wiarygodne dane.

Według opublikowanych wyliczeń Seixas wspinał się tam przez 15 minut i 42 sekundy, generując średnią moc w okolicach 491 watów (wartość przeliczona na tzw. „watty wzorcowe”, znormalizowane do określonej masy ciała). Dla kolarza o jego gabarytach oznacza to rezultat na absolutnym szczycie historycznych tabel.

Na tym samym podjeździe Seixas miał być zaledwie o cztery sekundy wolniejszy od najlepszego dotąd wyniku Pogacara, ustanowionego na mistrzostwach Europy.

Vayer uważa, że w sprzyjających okolicznościach, przy finiszu na szczycie, dziewiętnastolatek jest realnie w stanie osiągnąć granicę 500 watów w przeliczeniu na 15 minut pełnego wysiłku. W jego ocenie to pułap, który do tej pory rezerwowano dla nielicznych ponadprzeciętnych organizmów.

Skok o 8–10% w pół roku. Zbyt dużo jak na nastolatka?

Kluczowy element zarzutów dotyczy tempa progresu. Vayer przypomina, że już w wieku 17 lat Seixas bił rekordy Lenny’ego Martineza i innych rówieśników na wymagających podjazdach w Alpach, ale różnice były wtedy stosunkowo niewielkie. Od tamtego czasu nastąpiła kolejna korekta w górę, którą Francuz ocenia na około 8–10% w ciągu zaledwie pół roku.

W kolarstwie poprawa o kilka procent na najwyższym poziomie to proces na lata. Dziesięcioprocentowy skok w czasie jednej zimy budzi nieufność, nawet biorąc pod uwagę dojrzewanie fizyczne, dostęp do lepszego sprzętu, nowocześniejszy trening i wsparcie dużego zespołu.

Vayer pyta wprost: skąd dziewiętnastolatek bierze tę energię i czy taki przyrost mocy mieści się jeszcze w realiach „czystego” sportu.

Specjalista podkreśla, że nie oskarża Seixasa wprost o stosowanie zakazanych środków. Stawia raczej pytania, zwracając uwagę na alarmujący schemat: nagła eksplozja formy u bardzo młodego zawodnika, któremu już teraz przypisuje się możliwości przewyższające obecne standardy peletonu.

Dlaczego dane mocy tak mocno działają na wyobraźnię

W ostatnich latach numery z mierników mocy stały się jednym z głównych narzędzi analizy kolarstwa. Trenerzy planują na ich podstawie treningi, komentatorzy budują narracje wokół rekordów, a krytycy dopingu tropią anomalie.

• długotrwała moc na poziomie 6,2–6,5 W/kg przez 30–40 minut uchodzi za granicę dla najlepszych „górali”;
• wartości powyżej 7 W/kg na kilkanaście minut są uznawane za ekstremalne i w historii często łączone z erą masowych nadużyć;
• wzrost średniej mocy o 5% u dojrzałego zawodnika zwykle wymaga kilku sezonów bardzo precyzyjnego treningu.

Seixas według Vayera wchodzi właśnie w strefę, którą ten kojarzy z problematycznymi okresami kolarstwa. Stąd jego ostre sformułowania i porównania do takich postaci, jak Pogacar czy Vingegaard.

Czy młody fenomen musi od razu budzić podejrzenia?

Warto pamiętać, że niezwykły talent nie jest sam z siebie dowodem na oszustwo. Młodzi kolarze wchodzą dziś do peletonu z dużo lepszym przygotowaniem niż dekadę temu. Od lat juniora mają dostęp do profesjonalnego sprzętu, dietetyków, psychologów, analiz biomechanicznych. Uczą się ścigania na wysokiej intensywności, korzystają z symulacji gór, trenażerów i testów wydolnościowych.

Do tego dochodzi dynamiczny rozwój sprzętu: lżejsze ramy, szybsze koła, bardziej aerodynamiczne pozycje na rowerze, optymalizacja ciśnienia w oponach. Kilkusekundowe poprawy na podjazdach nie zawsze wynikają wyłącznie z „silniejszych nóg”. Część różnicy to też marginal gains, które zespoły liczą bardzo skrupulatnie.

Dlatego część środowiska apeluje dziś o ostrożność w ferowaniu wyroków. Z jednej strony nie warto idealizować nikogo tylko dlatego, że jest młody i widowiskowo jeździ po szutrze. Z drugiej – publiczne stawianie pod ścianą nastolatka bez twardych dowodów zawsze niesie ze sobą ryzyko stygmatyzacji.

Czego ta historia uczy kibiców kolarstwa

Spór wokół Seixasa dotyka szerszego problemu: jak ufać wynikom w dyscyplinie, która przez lata wielokrotnie się kompromitowała. Wielu kibiców patrzy dziś na każdy spektakularny atak z domieszką nieufności. Analizy mocy, takie jak ta przygotowana przez Vayera, stają się punktem odniesienia w dyskusji, ale nie mogą zastąpić formalnych kontroli antydopingowych.

Dla fanów warto mieć kilka filtrów bezpieczeństwa. Zawsze dobrze jest zadać sobie pytania: jak długo trwa progres zawodnika, czy wyniki utrzymują się w czasie, jak reagują na nie federacje i instytucje antydopingowe, czy zespół otwarcie współpracuje z kontrolerami. Jedna wybitna wspinaczka to zbyt mało, aby skreślać czyjąś karierę, ale wystarczająco dużo, aby pilnie przyglądać się kolejnym startom.

Kibic, który zna podstawowe pojęcia, takie jak waty na kilogram, próg mleczanowy czy VO2max, łatwiej oddzieli sportową narrację od czystej sensacji. Wysoka liczba watów nie jest sama w sobie dowodem na doping, lecz sygnałem, że warto patrzeć uważniej, jak ten wynik wpisuje się w całość kariery. W epoce danych publicznych to właśnie taka uważność staje się najrozsądniejszą reakcją na narodziny każdego nowego „cudu” w peletonie.