94-latek nie może już jeździć, ale wciąż płaci raty za auto. Rodzina mówi o „prawnej pułapce”

Historia 94-letniego Maksa z południa Francji obnaża brutalną prawdę o lukach w ochronie konsumentów w podeszłym wieku. Emeryt podpisał leasing na nowego Citroëna C4 wartego ponad 34 tysiące euro, gdy miał 92 lata – na auto o mocy 130 KM, z ratą prawie 700 euro miesięcznie. Dziś mieszka w domu opieki, porusza się na wózku i nie może prowadzić żadnego pojazdu. Samochód stoi bezużyteczny na parkingu, a pieniądze nadal znikają z konta. Rodzina odkryła umowę dopiero, gdy przygotowywała dokumenty do przeprowadzki seniora.

Starszy mężczyzna trafił do domu opieki i stracił możliwość prowadzenia auta.

Mimo to co miesiąc z konta znika ogromna kwota.

Sprawa z południa Francji wywołała burzliwą dyskusję o granicach odpowiedzialności salonów samochodowych i braku ochrony dla bardzo wiekowych klientów. 94-latek, który nie ma już prawa ani fizycznej zdolności, by prowadzić samochód, wciąż płaci kilkaset euro miesięcznie za leasing nowej osobówki.

Samochód stoi na parkingu, raty schodzą z konta

Historia rozgrywa się w miejscowości Salon-de-Provence. Max, dziś 94-letni emeryt, od dwóch lat płaci blisko 700 euro miesięcznie za leasing nowej Citroëna C4 wartej ponad 34 tysiące euro. Auto stoi, on mieszka w domu opieki i porusza się na wózku. Nie może prowadzić, ale bank leasingowy i salon nadal pobierają opłaty.

Rodzina o wszystkim dowiedziała się przypadkiem, gdy przygotowywała dokumenty związane z przeprowadzką seniora do ośrodka opiekuńczego. W papierach znaleziono umowę leasingu zawartą, gdy mężczyzna miał 92 lata. Umowa obowiązuje aż do 2027 roku.

Leasing na kilkaset euro miesięcznie, podpisany przez ponad 90-letniego klienta, okazał się praktycznie nie do zerwania – mimo całkowitej utraty zdolności do prowadzenia auta.

Rodzina w szoku: mocny samochód, wiele zbędnych ubezpieczeń

Wnuk seniora, Philippe, przyznaje, że do niedawna był przekonany, iż dziadek zapłacił za auto gotówką. Dopiero szczegółowe przejrzenie umów pokazało inną, znacznie mniej komfortową rzeczywistość. Na starszego mężczyznę podpisano leasing na automatyczną C4 o mocy 130 koni mechanicznych, z wysokimi, stałymi ratami.

Przy okazji wyszło na jaw, że do umowy dołączono także cały pakiet dodatkowych polis i usług, które w praktyce niewiele dają. Zabrakło tego, co w takiej sytuacji byłoby najbardziej potrzebne: ochrony na wypadek trwałej niezdolności do prowadzenia samochodu czy śmierci właściciela. Leasing pozostaje wymagalny nawet wtedy, gdy senior umrze – wtedy obowiązek spłaty może spaść na rodzinę.

• wartość auta: ponad 34 000 euro
• miesięczna rata: około 700 euro
• czas trwania umowy: do 2027 roku
• wiek w chwili podpisania kontraktu: 92 lata

Część dodatkowych ubezpieczeń rodzina zdołała już wypowiedzieć. Główna umowa leasingu pozostaje jednak nienaruszalna – według salonu obowiązuje do ostatniej raty albo do całkowitego wykupu samochodu za ponad 20 tysięcy euro.

Stan zdrowia dramatycznie się pogorszył, kontrakt ani drgnie

Od momentu podpisania umowy życie Maxa diametralnie się zmieniło. Dziś mieszka w domu opieki, korzysta z wózka inwalidzkiego, nie może samodzielnie się przemieszczać, a prowadzenie samochodu jest wykluczone. Rodzina zdobyła zaświadczenia od lekarzy uprawnionych do oceny zdolności do kierowania pojazdami. Dokumenty jasno wskazują, że senior nie powinien już siadać za kierownicą.

Z takim kompletem zaświadczeń wnuk udał się do salonu, który pośredniczył w zawarciu leasingu. Liczył, że przedstawienie sytuacji zdrowotnej i wieku klienta wystarczy, by strony poszukały polubownego rozwiązania. Sprzedawcy znali przecież seniora od lat – był stałym klientem serwisu, często przywoził auto po drobnych stłuczkach i zarysowaniach, co według rodziny wskazywało na postępujące problemy z prowadzeniem.

Mimo dokumentów medycznych i argumentów o wyraźnym spadku sprawności, salon trzyma się zapisów umowy: albo raty do końca, albo wykup samochodu za wysoką kwotę.

Argumenty salonu: brak obowiązku informowania rodziny i strach przed dyskryminacją

Pracownicy salonu mieli odpowiedzieć rodzinie, że nie mają prawnego obowiązku informować bliskich o zawieraniu kontraktu z osobą starszą. Podkreślali też, że nie mogą odmówić podpisania umowy wyłącznie z powodu wieku klienta, bo naraziliby się na zarzut dyskryminacji.

Według wnuka cała sytuacja wygląda jednak jak klasyczne wykorzystanie słabszej strony. Senior miał coraz wyraźniejsze problemy z pamięcią i orientacją, co – zdaniem rodziny – powinno wzbudzić u sprzedawców przynajmniej wątpliwości, czy wieloletni leasing na drogi, mocny samochód to dobry pomysł.

Rodzina rozważa sąd, salon szuka „rozwiązań”

Nowy dyrektor salonu zapewnia jedynie, że „trwają prace nad znalezieniem rozwiązań”, lecz nie ujawnia, na czym konkretnie miałyby one polegać. Na razie raty spływają jak wcześniej, a Citroën stoi bezużytecznie.

Rodzina przygotowuje się więc do następnego kroku. Nie wyklucza skierowania sprawy do sądu, by sprawdzić, czy nie doszło do nadużycia słabszej pozycji klienta lub, jak to określają bliscy, „wykorzystania bezradności”. Osobnym wątkiem jest sam fakt sprzedaży dość mocnego auta osobie w tak zaawansowanym wieku, co w opinii wnuka graniczy z brakiem rozsądku po stronie sprzedawcy.

Prawna „dziura” przy umowach z bardzo wiekowymi kierowcami

Sprawa Maxa pokazuje luki, z jakimi zmagają się nie tylko francuskie rodziny. W wielu krajach, w tym w Polsce, prawo dopuszcza, by osoba w każdym wieku zawierała umowy leasingu czy kredytu, o ile formalnie jest zdolna do czynności prawnych. To oznacza, że nawet dziewięćdziesięciokilkulatek może wyjść z salonu z nowym autem i umową na kilka lat.

Ochroną przed nieszczęśliwymi sytuacjami mają być zazwyczaj odpowiednie ubezpieczenia, ale praktyka bywa różna. Pakiety dołączane do leasingu często obejmują zdarzenia drogowe czy kradzież auta, natomiast wykluczają choroby związane z wiekiem, otępienie czy zwykły spadek możliwości poruszania się. Gdy zdrowie zaczyna szwankować, rata pozostaje taka sama.

Wnioski dla polskich rodzin: na co uważać, gdy senior kupuje auto

Choć sprawa Maxa wydarzyła się za granicą, w podobnej sytuacji może znaleźć się również polska rodzina. Coraz więcej osób w wieku emerytalnym zachowuje aktywność, prowadzi samochód i samodzielnie zarządza finansami. To dobra wiadomość, ale łączy się z nią konkretne ryzyko.

• Regularnie przeglądać dokumenty finansowe starszych bliskich, za ich zgodą.
• Dopytywać o szczegóły większych zakupów na raty, w tym aut.
• Sprawdzać, jakie dokładnie ubezpieczenia wchodzą w skład pakietu leasingowego.
• Zwracać uwagę na czas trwania umowy – kilka lat dla osoby po dziewięćdziesiątce to realne wyzwanie.
• Rozważyć pełnomocnictwo do spraw finansowych, zanim stan zdrowia się pogorszy.

Warto pamiętać, że sprzedawca nastawiony jest na realizację planu sprzedażowego, a nie na długofalowe bezpieczeństwo finansowe klienta. Z perspektywy salonu podpisany kontrakt to sukces. Z perspektywy rodziny może to być obciążenie, które nagle wychodzi na jaw, gdy zdrowie seniora się załamie.

Leasing sam w sobie nie jest zły – daje dostęp do nowego auta bez konieczności wykładania całej kwoty z góry. U osoby w bardzo zaawansowanym wieku taki produkt wymaga jednak wyjątkowo ostrożnego podejścia. W praktyce to rodzina często staje się „poduszką bezpieczeństwa”, gdy senior traci zdolność do prowadzenia pojazdu lub zwyczajnie odchodzi. Bez wcześniejszej rozmowy o finansach i upoważnieniach łatwo przeoczyć zobowiązania, które później trudno odkręcić.