Schab schodzi z tronu. Ta mięso stało się numerem 1 na świecie

Mięso, które przez dekady było absolutnym liderem, właśnie ustąpiło miejsca nowemu królowi.

Zmiana nie wydarzyła się z dnia na dzień, lecz teraz dane nie pozostawiają wątpliwości: inny rodzaj mięsa przejął palmę pierwszeństwa. Za tym przesunięciem stoją ceny, kwestie zdrowotne, ekologia i nasze codzienne wybory w sklepach.

Nowy lider na świecie: kurczak przed wieprzowiną

Z analiz organizacji takich jak OECD i FAO wynika, że to drób, a konkretnie kurczak, stał się najczęściej jedzonym mięsem na Ziemi. Jeszcze niedawno dominowała wieprzowina, mocno zakorzeniona w kuchniach Azji. Teraz rolę numer jeden przejęło mięso drobiowe.

Szacuje się, że światowa konsumpcja drobiu sięga około 139 mln ton rocznie, przy około 123 mln ton mięsa wieprzowego. Różnica wciąż jest niewielka, ale rośnie z roku na rok.

Przez długi czas to właśnie wieprzowina trzymała się na szczycie. Ogromną rolę odgrywały tu Chiny, odpowiadające mniej więcej za połowę globalnego spożycia tego mięsa. Teraz szala zaczyna przechylać się wyraźnie w stronę kurczaka – i wszystko wskazuje, że ta tendencja dopiero się rozpędza.

Przeczytaj również: Czy trening na czczo naprawdę szybciej spala tłuszcz? Sprawdzamy

Dlaczego akurat kurczak? Ekonomia, zdrowie i religia

Kurczak nie został nowym liderem przypadkiem. To efekt zbiegu kilku dużych trendów, które wpływają na to, co kupujemy i jemy.

• Cena: drób z intensywnego chowu zazwyczaj kosztuje mniej niż inne rodzaje mięsa.
• Tempo produkcji: kurczak rośnie szybko, więc producenci mogą reagować na popyt niemal w czasie rzeczywistym.
• Bariery religijne: drób jest akceptowany w wielu kulturach i religiach, co ułatwia jego ekspansję.
• Wizerunek „lżejszego” mięsa: wiele osób postrzega kurczaka jako zdrowszą alternatywę dla czerwonego mięsa.

Do tego dochodzi presja ekonomiczna. W czasach, gdy wiele rodzin liczy każdy grosz, tańsze mięso wygrywa. Intensywna industrializacja produkcji kurczaka sprawiła, że koszty jednostkowe spadły, a sieci handlowe mogą kusić promocjami niemal przez cały rok.

Przeczytaj również: Warzywa znów pełne witamin: rolnictwo rezygnuje z chemii

Kurczak jako „bezpieczny wybór”

Dla wielu konsumentów drób stał się po prostu najłatwiejszym wyborem. Pasuje do dziesiątek przepisów, szybko się przygotowuje, sprawdza się zarówno w kuchni azjatyckiej, śródziemnomorskiej, jak i w prostym, domowym obiedzie z ziemniakami.

Kurczak łączy trzy elementy, które konsumenci cenią najbardziej: jest relatywnie tani, elastyczny kulinarnie i ma opinię mniej tłustego niż wieprzowina czy wołowina.

Nie oznacza to, że jest to wybór pozbawiony konsekwencji. Wzrost spożycia drobiu idzie w parze z coraz większą skalą produkcji przemysłowej, z wszystkimi jej cieniami.

Przeczytaj również: Ten nieoczywisty ser na śniadanie pomaga przy odchudzaniu

Cienie drobiowej rewolucji

Za tanim filetem w markecie stoi system, który budzi coraz więcej pytań. Chodzi przede wszystkim o dobrostan zwierząt i wpływ intensywnej hodowli na środowisko.

Produkcja kurczaka w ogromnych fermach oznacza:

• wysokie zagęszczenie ptaków na małej powierzchni,
• krótkie, intensywne cykle wzrostu,
• duże ilości odchodów i odpadów, które trzeba zagospodarować,
• konieczność stałej kontroli chorób i ryzyka epidemii.

Choć część konsumentów wybiera drób z przekonania, że jest „bardziej etyczny” niż inne mięsa, w praktyce skala i realia chowu przemysłowego mówią coś zupełnie innego.

Wzrost popularności kurczaka nie oznacza, że zaczęliśmy jeść bardziej odpowiedzialnie. Raczej pokazuje, że przenieśliśmy popyt z jednego intensywnego systemu hodowlanego na inny.

Wieprzowina w odwrocie, ale daleka od zniknięcia

Choć kurczak wyprzedza wieprzowinę w statystykach, to nie znaczy, że schabowy czy boczek nagle znikną z talerzy. Wieprzowina wciąż stanowi istotny element wielu kuchni narodowych, szczególnie w Europie i Azji.

Problem w tym, że produkcja tego mięsa stała się coraz bardziej kosztowna. Rolnicy mierzą się z rosnącymi cenami pasz, energii i problemami sanitarnymi – jak choćby afrykański pomór świń, który w niektórych krajach zdziesiątkował stada. To wszystko podbija ceny i zniechęca część klientów.

W wielu krajach, także w tych, gdzie wieprzowina była filarem kuchni, dane pokazują już wyraźne przechylenie w stronę drobiu. Dotyczy to również państw europejskich, w których jeszcze kilka lat temu nikt nie spodziewał się tak szybkiej zmiany.

Jak ta zmiana odbija się w codziennej kuchni

Rekordowa popularność kurczaka widoczna jest w przepisach, ofercie restauracji i gotowych daniach. To właśnie drób najczęściej trafia do:

• dań typu fast food – burgerów, wrapów, stripsów,
• mrożonych dań obiadowych i dań „na szybko”,
• fit przepisów promowanych jako „wysokobiałkowe i lekkie”,
• dań kuchni azjatyckiej w wersji domowej – curry, stir-fry, ramenów.

Kurczak stał się mięsem „do wszystkiego”: od prostego rosołu po wyrafinowane dania fine dining. Widać to także w mediach społecznościowych, gdzie przepisy z piersią z kurczaka czy udami w marynacie biją rekordy zasięgów.

Co z tego wynika dla konsumenta

Osoba, która robi zakupy, staje dzisiaj przed wyborem nie tylko smakowym, ale także etycznym i środowiskowym. Kurczak wydaje się korzystny cenowo i praktyczny, ale jego masowa produkcja niesie szereg kosztów, których nie widać na paragonie.

Różnicę robi nie tylko rodzaj mięsa, lecz także sposób produkcji: skala ferm, rodzaj chowu, źródło paszy czy odległość transportu.

Coraz popularniejsze stają się oznaczenia dotyczące sposobu hodowli, pochodzenia czy certyfikaty wyższych standardów dobrostanu. Takie produkty są zwykle droższe, lecz wielu konsumentów zaczyna uznawać je za inwestycję – zarówno w zdrowie, jak i w bardziej odpowiedzialną kuchnię.

Czy kurczak utrzyma koronę i jak mądrze go wybierać

Wszystko wskazuje na to, że drób zostanie na pozycji lidera jeszcze długo. Pasuje do globalnych trendów: jest białkowy, relatywnie tani, łatwy w produkcji na ogromną skalę. Jednocześnie coraz częściej mówi się o ograniczaniu spożycia mięsa na rzecz roślinnych źródeł białka.

Osoba, która nie chce rezygnować z kurczaka, a próbuje jeść bardziej odpowiedzialnie, może zwrócić uwagę na kilka elementów:

• wybieranie drobiu z chowu o wyższych standardach (oznaczenia jakości, chów ściółkowy, wolny wybieg),
• kupowanie mniejszej ilości mięsa, ale lepszej jakości,
• korzystanie z całego tusz, nie tylko z piersi – to ogranicza marnowanie,
• wprowadzanie do jadłospisu kilku bezmięsnych obiadów w tygodniu.

Nowy rekordzista w kategorii „najczęściej jedzone mięso na świecie” pokazuje, jak szybko zmieniają się nasze nawyki. Za prostym wyborem w sklepie stoi złożony układ nacisków – od portfela, przez modę kulinarną, po globalny rynek pasz i regulacje sanitarne. Świadomy konsument nie musi znać wszystkich raportów OECD czy FAO, ale warto, by wiedział, co tak naprawdę kryje się za tanim opakowaniem fileta z kurczaka.