Historyczny hit z 7 nagrodami César wchodzi na Netflix. Krytycy zachwyceni

Do biblioteki Netflix trafia kostiumowy dramat, który we Francji zgarnął aż siedem statuetek César i rozgrzał widzów do czerwoności.

To wysokobudżetowe kino historyczne, oparte na klasycznej powieści, a jednocześnie zaskakująco aktualne. W centrum – młody poeta, wielkie ambicje, bezlitosna prasa i stolica, która najpierw obiecuje wszystko, a potem wystawia brutalny rachunek.

Balzak na Netflix: literacka klasyka zamienia się w ostre kino o karierze

Na platformę trafia film „Stracone złudzenia” – ekranizacja słynnej powieści Honoré de Balzaka. Akcja przenosi widza do Francji pierwszej połowy XIX wieku, w czasy Restauracji Burbonów, gdy kraj żyje politycznymi napięciami, a Paryż przyciąga marzycieli z prowincji jak magnes.

Bohaterem jest Lucien de Rubempré, młody, utalentowany poeta z Angoulême. Ma talent, ma wrażliwość, nie ma pieniędzy ani nazwiska. Marzy, żeby publikować, wejść do literackiej elity i wyrwać się z małego miasta. Szansą staje się znajomość z Louise de Bargeton, arystokratką, która dostrzega jego możliwości i zabiera go do Paryża.

Przeczytaj również: Rakieta Artemis II dotarła na wyrzutnię. NASA szykuje lot wokół Księżyca

Stolica, w jego wyobraźni miejsce wolnej sztuki, okazuje się labiryntem układów, interesów i bezwzględnych rozgrywek. Zamiast świątyni poezji – rynek, gdzie wszystko ma swoją cenę.

Lucien bardzo szybko odkrywa, że w Paryżu talent to tylko waluta pomocnicza. Prawdziwą wartość mają kontakty, pieniądze i umiejętność grania nieczysto.

Od biednego poety do wpływowego krytyka: jak działała prasa XIX wieku

Przełom w historii Luciena następuje, gdy poznaje Étienne’a Lousteau – charyzmatycznego, błyskotliwego, ale też kompletnie cynicznego dziennikarza. To on wciąga chłopaka w kulisy ówczesnej prasy, odsłaniając mechanizmy, o których publiczność nie ma pojęcia.

Przeczytaj również: Antoine Dupont z mocną deklaracją: co dalej z jego grą w kadrze?

Lucien zaczyna pracę jako krytyk. Pisze recenzje, publikuje teksty, zaczyna bywać w salonach. Z dnia na dzień rośnie jego znaczenie, a wraz z nim apetyt na sukces. Dziennikarstwo w tym filmie nie ma jednak wiele wspólnego z dzisiejszym wyobrażeniem o „czwartej władzy” jako strażniku prawdy.

• recenzje książek i spektakli zależą od kopert i prywatnych sympatii,
• gazety walczą o wpływy, a nie o rzetelność,
• politycy i wydawcy traktują media jak narzędzie nacisku,
• opinie kształtuje się na zamówienie, a reputację można kupić lub zniszczyć jednym tekstem.

Dla młodego poety to błyskawiczna szkoła życia. Z czasem coraz śmielej sięga po przywileje, które daje mu nowa pozycja. Pojawiają się drogie stroje, restauracje, kochanki ze sfer, zakulisowe układy. Wraz z kolejnymi kompromisami kruszą się jego dawne zasady.

Przeczytaj również: Przełom w oszczędzaniu prądu przez AI: nawet milion razy mniej energii

Film pokazuje Paryż jako wielki mechanizm, w którym literatura, polityka, pieniądze i uczucia tworzą jeden, bezlitosny system transakcji.

Spektakularna produkcja: kostiumy, dekoracje i obsada z najwyższej półki

Reżyserem „Straconych złudzeń” jest Xavier Giannoli, znany z zamiłowania do rozbudowanych, emocjonalnych historii. Tutaj dostał do dyspozycji spory budżet i widać to w każdej scenie: od zatłoczonych drukarni po eleganckie salony salonów paryskiej elity.

W roli Luciena występuje Benjamin Voisin, który musiał zagrać cały wachlarz stanów: od nieśmiałego, zagubionego chłopaka z prowincji po zepsutego celebrytę w centrum towarzyskiego życia. Louise de Bargeton gra Cécile de France, nadając postaci nie tylko arystokratycznej elegancji, lecz także ludzkiego ciepła i rozdarcia między uczuciem a konwensem.

Na ekranie pojawiają się też Vincent Lacoste jako sprytny Lousteau, a w istotnych rolach m.in. Xavier Dolan, Jeanne Balibar i Gérard Depardieu. To obsada, która przyciąga widzów lubiących europejskie kino autorskie, ale film zrobiono w tempie i skali, które trafią również do fanów seriali historycznych z Netflixa.

Siedem statuetek César i owacje na festiwalach

„Stracone złudzenia” premierowo pokazano m.in. na festiwalu filmowym w Wenecji, gdzie od razu zwrócono uwagę na skalę produkcji i aktualność tematu. Prawdziwy triumf przyszedł jednak na gali nagród César w 2022 roku.

Film zdobył tam aż siedem nagród, w tym tytuł najlepszego filmu. Doceniono również adaptację scenariusza, zdjęcia, kostiumy, scenografię oraz aktorskie kreacje. Jak na produkcję kostiumową, to bardzo rzadki wynik – francuski przemysł filmowy rzadko tak hojnie nagradza jedno dzieło.

Siedem statuetek César pokazało, że nie jest to wyłącznie staroświecka ekranizacja szkolnej lektury, ale kino, które faktycznie potrafi poruszyć dzisiejszą publiczność.

Reakcje widzów: „mocne przeżycie”, „film, który zostaje w głowie”

Entuzjazm krytyków przełożył się na bardzo dobre przyjęcie wśród widzów. Na francuskim portalu filmowym Allociné produkcja ma wysoką średnią ocen – 4,3 na 5. W komentarzach często powtarza się, że to jedna z najciekawszych adaptacji klasycznej literatury ostatnich lat.

Widzowie chwalą przede wszystkim:

• spójność opowieści mimo rozbudowanej fabuły,
• intensywny portret kariery „od zera do bohatera i z powrotem”,
• chemie między odtwórcami głównych ról,
• perfekcyjnie odtworzoną epokę, która nie przytłacza historii.

W recenzjach powraca też wątek uderzającej aktualności filmu. Wielu widzów zwraca uwagę, że wizja prasy z czasów Balzaka dziwnie przypomina dzisiejsze dyskusje o fake newsach, lobbingu, sponsorowanych treściach i medialnych nagonkach. Nawet jeśli zmieniły się technologie, logika gry o wpływy wygląda niepokojąco podobnie.

Dlaczego polskim widzom może się to spodobać

Choć „Stracone złudzenia” opowiada o Francji sprzed dwóch stuleci, polscy widzowie bez trudu znajdą tu znane motywy. Droga młodego twórcy z prowincji do stolicy, rozczarowanie środowiskiem artystycznym, bolesne zderzenie ideałów z realiami rynku – to doświadczenia, które brzmią znajomo w każdym kraju.

Film trafi też do osób, które lubią tytuły łączące epicki rozmach z osobistym dramatem. Z jednej strony mamy barwne tło historyczne, bale, teatry, polityczne intrygi. Z drugiej – bardzo intymną historię jednostki, która krok po kroku gubi siebie, nie zauważając, kiedy przekracza kolejne granice.

Na tle wielu współczesnych seriali i filmów kostiumowych z Netflixa ta produkcja wyróżnia się mocnym literackim fundamentem. Balzak rozpisał tu mechanizmy kariery, upadku i manipulacji z taką precyzją, że ekranizacja dostaje gotowy, niezwykle gęsty materiał dramatyczny.

Jak oglądać, żeby wyciągnąć z seansu jak najwięcej

„Stracone złudzenia” nie są typowym filmem na drugi ekran i scrollowanie telefonu w trakcie. Warto nastawić się na uważne oglądanie – sporo dzieje się w dialogach, spojrzeniach, drobnych gestach bohaterów podczas salonowych rozmów.

Dobrze jest zwracać uwagę na zmianę wyglądu i zachowania Luciena w kolejnych etapach kariery. Garderoba, sposób mówienia, towarzystwo, w jakim się obraca – wszystko to buduje opowieść o przekształcaniu się w kogoś zupełnie innego niż ten chłopak, którego poznajemy na początku.

Przy oglądaniu ciekawie wypada też porównanie ówczesnych mediów z dzisiejszymi. Reklamy w gazetach, opłacane recenzje, zamówione artykuły – łatwo przełożyć to na współczesne influencer marketing, ustawione rankingii czy kampanie w social mediach. Taki sposób patrzenia sprawia, że film przestaje być wyłącznie „epokową historią” i zamienia się w całkiem aktualny komentarz do naszych czasów.