Dlaczego coraz więcej myśliwych odkłada strzelbę? Pieniądze to nie wszystko

Coraz więcej myśliwych rezygnuje z polowania, choć wielu z nich jeszcze kilka lat temu nie wyobrażało sobie jesieni bez wyjścia w łowisko.

Nowe dane z dużego badania wśród byłych myśliwych pokazują, że za tą decyzją rzadko stoi jeden powód. Chodzi o miks finansów, zdrowia, zmian w życiu rodzinnym, ale też poczucia, że łowiectwo nie jest już tym samym hobby, co kiedyś.

Ogromne badanie byłych myśliwych: kogo zapytano

Analizę przeprowadzono na grupie ponad dziewięciu tysięcy osób, które kiedyś polowały lub próbowały wejść do środowiska łowieckiego. Wśród nich były trzy główne kategorie:

• 7 623 osoby, które miały uprawnienia i świadomie zrezygnowały z praktyki,
• 657 osób, które nie zdały egzaminu na pozwolenie łowieckie,
• 901 osób, które zdały egzamin, ale nigdy nie przedłużyły dokumentu i nie zaczęły faktycznie polować.

Taki przekrój pozwolił zajrzeć nie tylko w motywacje tych, którzy odłożyli broń, lecz także tych, którzy zatrzymali się tuż przed wejściem do środowiska.

Przeczytaj również: Siostry Oeberg rządzą biathlonem. Kim są gwiazdy ze Szwecji?

Badanie pokazuje, że myśliwi nie porzucają pasji z dnia na dzień. Częściej to długi proces, związany z rosnącymi kosztami życia, problemami zdrowotnymi i zmianą priorytetów w dorosłym życiu.

Najczęstsze powody rezygnacji z polowania

Osoby odpowiadające w ankiecie mogły wskazać kilka czynników jednocześnie. Zestawienie mocno obala stereotyp, że wszystko sprowadza się wyłącznie do braku chęci.

Pieniądze: pasja staje się luksusem

Najczęściej wskazywanym powodem jest koszt całej zabawy: składki, dzierżawy, ubezpieczenia, amunicja, broń, odzież, paliwo. Dla wielu osób łowiectwo jeszcze dekadę temu było wydatkiem „do udźwignięcia”. Dziś rosnące ceny sprawiają, że trzeba wybierać między utrzymaniem rodziny, wakacjami a drogim hobby.

Przeczytaj również: 70 lat topnienia Grenlandii. Nowe dane pokazują, że lód znika szybciej, niż sądzili klimatolodzy

Dla prawie jednej trzeciej byłych myśliwych polowanie stało się po prostu zbyt drogie jak na realia ich budżetu domowego.

Zdrowie i kondycja: organizm mówi stop

Drugi na liście powód to zdrowie. Polowanie oznacza długie marsze, często w trudnym terenie, przy kiepskiej pogodzie. Starsi myśliwi częściej zmagają się z problemami krążeniowymi, bólem stawów czy ograniczeniami ruchowymi. Kiedy każda wyprawa kończy się bólem, pasja traci urok.

Mniej zwierzyny, mniej satysfakcji

Wielu zniechęca też wyraźny spadek drobnej zwierzyny – kuropatw, zajęcy, bażantów. To efekt zmian w rolnictwie, presji drapieżników czy urbanizacji. Jeśli po całym dniu w łowisku trudno w ogóle zobaczyć zwierzę, motywacja szybko spada.

Przeczytaj również: Antoine Dupont z mocną deklaracją: co dalej z jego grą w kadrze?

Rodzina, praca, brak czasu: konflikt ról

Łowiectwo potrafi pożerać weekendy, święta i dni wolne. Dla 23% ankietowanych głównym problemem okazały się obowiązki rodzinne. Dzieci, partner, opieka nad bliskimi – wszystko to konkuruje z kilkugodzinnym wyjazdem do lasu.

Kolejne 18% wskazuje na karierę zawodową. Praca zmianowa, nadgodziny, długie dojazdy sprawiają, że zwyczajnie brakuje energii na wstawanie o świcie i wielogodzinne wyjścia. Wolny czas przestaje być przeznaczony na łowiectwo, a zaczyna być rezerwowany na sen i regenerację.

Dla sporej części byłych myśliwych rezygnacja z polowania nie wynika z braku pasji, tylko z tego, że doba ma nadal tylko 24 godziny.

Kiedy brakuje psa, koła i… cierpliwości do przepisów

Bez psa trudniej o emocje

Piętnaście procent badanych wskazuje na utratę psa myśliwskiego, ptaka łowczego lub konia jako istotny powód zejścia z łowieckiej sceny. Dla wielu z nich to właśnie praca ze zwierzęciem była sednem całego hobby. Gdy czworonożny towarzysz odchodzi, część właścicieli nie decyduje się na kolejne szkolenie od zera.

Atmosfera w kole i dostęp do łowiska

Jedenaście procent przyznaje, że nie udało im się znaleźć odpowiedniego koła łowieckiego ani terenu do polowania. W wielu regionach wstąpienie do koła wymaga znajomości, czasu i finansowego udziału w dzierżawach. Gdy dochodzi do konfliktów wewnątrz grupy, część myśliwych zwyczajnie odpuszcza.

Czternaście procent wskazuje natomiast na zmęczenie formalnościami. Coraz więcej przepisów, konieczność śledzenia zmian, dodatkowe szkolenia – to dla części osób przeszkoda, której nie chcą już omijać.

Dlaczego część osób zdaje egzamin, ale nie zaczyna polować

Badanie objęło też tych, którzy pozytywnie ukończyli egzamin, a mimo to nie zrobili kolejnego kroku. Ich odpowiedzi rzucają ciekawe światło na motywacje „nowicjuszy”.

• 44% uznało, że realny koszt – opłaty, udział w polowaniach, sprzęt – jest znacznie wyższy, niż się spodziewali,
• 37% nie znalazło koła lub ekipy, która przyjęłaby ich do wspólnych wyjazdów,
• 27% przyznaje, że zdało egzamin bez głębszej motywacji, bardziej „dla sportu” lub z ciekawości,
• 15% zrobiło uprawnienia wyłącznie po to, by legalnie przejąć odziedziczoną broń,
• 5% wskazało na zawodową konieczność zdobycia uprawnień.

Znaczna część osób traktuje egzamin łowiecki nie jako bramę do wieloletniego hobby, ale jako formalność związaną z pracą, spadkiem lub chwilową zachcianką.

Czy myśliwi naprawdę odchodzą na zawsze

Na pierwszy rzut oka dane brzmią jak wyrok: tysiące osób rezygnują z polowania. Głębsze spojrzenie pokazuje jednak inny obraz – bardzo wielu byłych myśliwych wcale nie zamyka za sobą drzwi na stałe.

W badaniu aż 54% ankietowanych deklaruje, że rozważa powrót do polowania w ciągu kilku kolejnych lat. To znaczy, że ponad połowa „odpadających” traktuje swoją decyzję raczej jako przerwę niż definitywne zakończenie przygody.

Kto najczęściej myśli o powrocie

Najbardziej skłonni do powrotu są ci, których od łowiectwa oderwało życie prywatne i zawodowe, a nie rozczarowanie samą ideą polowania:

• aż 74% osób, które zrezygnowały z powodów rodzinnych, mówi, że chętnie wróci do łowiska, gdy sytuacja się uspokoi,
• aż 81% tych, którzy odłożyli broń przez nadmiar pracy, widzi siebie w przyszłości ponownie z pozwoleniem i w kamuflażu.

Te liczby sugerują, że część myśliwych po prostu „parkuje” hobby na kilka lat, aż dzieci dorosną albo kariera wejdzie w spokojniejszą fazę.

Co z tego wynika dla myślistwa i otoczenia społecznego

Dla organizacji łowieckich to wyraźny sygnał: zamiast skupiać się wyłącznie na przyciąganiu nowych twarzy, warto zadbać o tych, którzy z różnych powodów odeszli. Ułatwienie powrotu – na przykład przez elastyczne składki, tańsze pakiety dla osób polujących rzadko albo ułatwiony dostęp do stażu w kołach – może okazać się skuteczniejsze niż kampanie wizerunkowe.

Z perspektywy społeczeństwa te dane pomagają też lepiej zrozumieć, skąd biorą się emocje wokół łowiectwa. Wiele osób, które dziś krytykują polowania, ma w rodzinie byłych myśliwych lub samo kiedyś stało w butach strzelca. Dyskusja staje się wtedy mniej czarno-biała, bardziej oparta na doświadczeniu niż na prostych hasłach.

Warto też pamiętać, że podobne procesy zachodzą w innych kosztownych hobby – żeglarstwie, sportach motorowych, jeździectwie. Wysokie koszty, brak czasu, sprawy rodzinne i zdrowie działają podobnie. Różnica polega na tym, że w przypadku polowania w grę wchodzi jeszcze wrażliwy temat zwierząt i bezpieczeństwa, co dodatkowo podnosi temperaturę debaty.

Dla samych myśliwych, obecnych i byłych, świadomość tych trendów może być impulsem do uczciwej rozmowy o tym, jak chcą, by wyglądało ich hobby za kilka lub kilkanaście lat. Czy będzie bardziej elitarne i drogie, czy raczej dostępne, choć może w zmienionej, bardziej zrównoważonej formie – to pytania, które już teraz powinny wybrzmiewać na zebraniach kół i w dyskusjach przy ognisku.