12 lat szuka wyrzuconego dysku z Bitcoinami wartymi fortunę. Teraz jego historia trafia na ekran

Jedno z pozornie rutynowych porządków w biurze zamieniło się w dramat na setki milionów dolarów, którego finał zobaczymy w filmie.

James Howells z walijskiego Newport przypadkiem wyrzucił dysk twardy z dostępem do tysięcy Bitcoinów. Przez ponad dekadę próbował go odzyskać z miejskiego wysypiska, a jego desperacka walka z prawem, biurokracją i naturą stała się jedną z najbardziej znanych historii w świecie kryptowalut.

Jak jedno sprzątanie kosztowało setki milionów dolarów

W 2013 roku James Howells, specjalista IT, zrobił to, co wielu z nas – postanowił wreszcie uporządkować stanowisko pracy. Wśród niepotrzebnych kabli i starych części komputerowych znalazł dysk twardy, który uznał za zbędny. Wylądował w śmieciach razem z resztą sprzętu.

Problem w tym, że właśnie na tym dysku znajdowały się klucze prywatne do portfela z 8 000 Bitcoinów. W tamtym momencie ich wartość szacowano na około 8 milionów dolarów. Duże pieniądze, ale jeszcze nie takie, które wywracają życie do góry nogami.

Sytuacja zmieniła się dramatycznie, gdy kurs Bitcoina zaczął rosnąć. Z kilku setek dolarów za jedną monetę zrobiły się dziesiątki tysięcy. Według ostatnich wycen, do których odnosi się historia Howellsa, jego utracony portfel miałby dziś wartość około 649 milionów dolarów. Dysk, który wyrzucił przy okazji „wiosennych porządków”, stał się jednym z najdroższych śmieci w historii finansów.

Jedna decyzja sprzed lat zamieniła się w niemal 650 milionów dolarów cyfrowego majątku zakopanego na wysypisku w Newport.

Polowanie na dysk pod tonami śmieci

Dysk trafił na miejskie wysypisko w Newport – ogromny teren z wieloletnimi warstwami sprasowanych odpadów. Od chwili, gdy Howells zorientował się, co wyrzucił, całe jego życie podporządkowało się jednemu celowi: odnaleźć ten jeden, konkretny nośnik gdzieś pod górami śmieci.

Nie było w tym miejsca na przypadek. Howells przez lata opracowywał coraz bardziej skomplikowane plany odzyskania dysku. W grę miała wchodzić nie tylko klasyczna koparka, ale zaawansowane technologie rodem z filmów science fiction:

• drony z systemami AI do mapowania powierzchni i warstw podziemnych,
• roboty przeznaczone do precyzyjnych prac wykopaliskowych,
• czujniki monitorujące emisję toksycznych gazów,
• specjalne rozwiązania do bezpiecznego obchodzenia się z niebezpiecznymi odpadami.

Howells deklarował, że zapłaci za całe przedsięwzięcie z własnej kieszeni lub z pomocą inwestorów, aby nie obciążać podatników. Mimo to władze Newport konsekwentnie odmawiały wydania zgody na prace na wysypisku.

Gdy pół miliarda dolarów przegrywa z ochroną środowiska

Samorząd tłumaczył swoje stanowisko względami ekologicznymi. Otwarcie starej części składowiska mogłoby uwolnić toksyczne gazy, naruszyć warstwy zabezpieczające grunt przed zanieczyszczeniem i doprowadzić do skażenia wód podziemnych. Chodzi o realne ryzyko dla zdrowia mieszkańców i lokalnego ekosystemu.

Dodatkową przeszkodę stanowiło brytyjskie prawo: wszystko, co trafia na wysypisko, staje się własnością jego operatora. W praktyce oznacza to, że nawet właściciel wyrzuconego przedmiotu nie ma prawa domagać się przekopania terenu tylko po to, by spróbować go odzyskać – nawet jeśli chodzi o setki milionów.

Władze Newport uznały, że bezpieczeństwo środowiska waży więcej niż dostęp do cyfrowego skarbu.

Sąd: szansa na odzyskanie dysku jest praktycznie zerowa

Gdy negocjacje z samorządem nie przyniosły efektu, Howells sięgnął po narzędzia prawne. Spór trafił do sądu, a sprawa zyskała ogromny rozgłos. W 2024 roku zapadł wyrok, który dla wielu zamknął temat definitywnie.

Sędzia uznał, że szanse na skuteczne odnalezienie i uruchomienie dysku po tylu latach w tak ekstremalnych warunkach są „praktycznie zerowe”. Biegli wyjaśnili, że klasyczne dyski magnetyczne bardzo szybko ulegają zniszczeniu na wysypisku: szkodzi im wilgoć, reakcje chemiczne zachodzące w odpadach i ogromny nacisk kolejnych warstw śmieci.

Nawet gdyby technikom udało się namierzyć konkretną sztukę sprzętu, istnieje bardzo wysokie prawdopodobieństwo, że jego wnętrze jest już kompletnie nieczytelne. Delikatne elementy mechaniczne mogą być zdeformowane, a powierzchnie magnetyczne – bezpowrotnie uszkodzone.

Wyrok sądu wymusił na Howellsie przyjęcie bolesnej prawdy: do swoich Bitcoinów nigdy już nie dotrze. Cyfrowe monety istnieją w sieci, ale brak kluczy prywatnych czyni je bezużytecznymi – jak sejf bez kombinacji, którego nie da się rozwiercić.

Od tragedii finansowej do serialu dokumentalnego

Historia mogłaby się na tym zakończyć – jako brutalna lekcja o tym, jak nie obchodzić się z kryptowalutami. Zamiast zapomnienia czeka ją jednak nowy etap: amerykańska firma producencka LEBUL kupiła prawa do ekranizacji losów Howellsa.

Powstaje seria dokumentalna zatytułowana „The Buried Bitcoin: The Real-Life Treasure Hunt of James Howells”. Twórcy chcą pokazać pełną, wielowątkową opowieść: od błędu przy biurowych porządkach, przez technologiczne koncepcje poszukiwań, po spory z władzami i salę sądową.

W produkcji znajdą się rekonstrukcje, materiały archiwalne i rozmowy z samym Howelsem. Ma to być nie tylko opowieść o pieniądzach, lecz także o obsesji, wytrwałości i granicach, do których człowiek jest w stanie się posunąć, żeby cofnąć jedną fatalną decyzję sprzed lat.

Seria ma pokazać nie tylko kwotę w dolarach, ale całe dwanaście lat życia podporządkowanych jednemu celowi.

Czego widzowie mają się z tej historii nauczyć

Howells podkreśla, że dla niego film to szansa, by wreszcie szerzej pokazać, co naprawdę planował zrobić na wysypisku. Nie tylko rzucić się z łopatą na zwały śmieci, ale przeprowadzić skomplikowaną, kontrolowaną operację z pełną ochroną środowiska. Jego propozycje nigdy nie doczekały się pełnej prezentacji przed opinią publiczną – teraz ma się to zmienić.

Twórcy dokumentu chcą też uderzyć w szerszy, bardzo aktualny temat: jak wielu nowych inwestorów wchodzi dziś w kryptowaluty bez zrozumienia, jak faktycznie działa przechowywanie cyfrowych aktywów. Portfele, klucze prywatne, seed phrase – dla wielu to wciąż abstrakcyjne pojęcia, choć chodzi o realne pieniądze.

Gorzka lekcja o bezpieczeństwie kryptowalut

Historia z Newport idealnie pokazuje, że w przypadku kryptowalut nie ma „zapomnianego hasła” w rozumieniu znanym z bankowości internetowej. Brak dostępu do kluczy prywatnych oznacza trwałą utratę środków, niezależnie od tego, jak duża jest to kwota. Nie istnieje infolinia, która „przywróci konto po weryfikacji danych”.

W praktyce bezpieczeństwo cyfrowego majątku spoczywa wyłącznie na użytkowniku. To on musi zadbać o kopie zapasowe i rozsądne przechowywanie danych dostępowych. Typowe rozwiązania stosowane przez osoby, które traktują kryptowaluty serio, to między innymi:

• portfele sprzętowe (urządzenia offline odcinające klucze od internetu),
• kilka kopii seed phrase przechowywanych w różnych, zabezpieczonych lokalizacjach,
• fizyczne nośniki odporne na zalanie, ogień i uszkodzenia mechaniczne,
• dodatkowe szyfrowanie wrażliwych danych i brak przechowywania ich w chmurze bez kontroli,
• regularne testy kopii zapasowych na innym urządzeniu.

Brzmi to jak przesada, dopóki nie uświadomimy sobie, że mowa o kwotach liczonych niekiedy w życiowych oszczędnościach albo w całym majątku. Dla Howellsa to już nie teoria – to rachunek, który będzie mu towarzyszył do końca życia.

Pieniądze kontra planeta – niewygodne pytania wokół kryptowalut

Spór o wysypisko w Newport otwiera jeszcze jedno pole do dyskusji: jak pogodzić prywatne interesy finansowe z ochroną środowiska. Nawet jeśli pod tonami śmieci faktycznie leży cyfrowa fortuna, dostęp do niej oznaczałby ryzyko naruszenia skomplikowanych zabezpieczeń ekologicznych całego składowiska.

Regulacje środowiskowe nie powstały po to, by komuś zrobić na złość. Chronią wodę, glebę i powietrze przed skutkami wieloletniego składowania odpadów. Przypadek Howellsa pokazuje, że pieniądze – nawet gigantyczne – nie zawsze przeważą nad argumentami związanymi z bezpieczeństwem ludzi i przyrody.

Dla inwestorów w cyfrowe aktywa to mocny sygnał: jeśli trzymasz majątek w formie wirtualnej, zadbaj o niego w realnym świecie tak, by żadna decyzja władz, żaden przepis ani katastrofa naturalna nie zepchnęły dostępu do twoich środków na dno wysypiska – dosłownie lub w przenośni.

Co ta historia mówi o przyszłości cyfrowego majątku

Coraz większa część naszego życia przenosi się do sfery cyfrowej – oszczędności, dokumenty, praca, tożsamość. Przypadek Jamesa Howellsa działa jak ostrzegawcza lampka dla każdego, kto gromadzi wartość w plikach, hasłach i kluczach kryptograficznych.

W tradycyjnych finansach istnieją instytucje, które biorą na siebie część odpowiedzialności – bank, dom maklerski, ubezpieczyciel. W kryptowalutach i innych formach samodzielnie przechowywanego cyfrowego majątku rola tej instytucji spoczywa de facto na właścicielu. Zyskujesz wolność, ale tracisz „poduszkę bezpieczeństwa”.

Historia z Newport nie jest tylko anegdotą o pechowcu z Walii. To przykład tego, jak drobna, nieprzemyślana czynność – wyrzucenie rzekomo starego dysku – może w epoce cyfrowych aktywów wywołać skutki, które dawniej były zarezerwowane dla bankructw, wojen czy wielkich kryzysów finansowych.

Dla wielu widzów powstający dokument stanie się pewnie pierwszym realnym zderzeniem z pojęciami takimi jak klucz prywatny czy portfel sprzętowy. Jeśli po seansie choć część z nich przestanie traktować dane dostępu do swojego cyfrowego majątku jak kolejny plik „do wyrzucenia przy porządkach”, będzie to jedna z nielicznych dobrych rzeczy, które wyniknęły z dramatu Jamesa Howellsa.