Meteorolodzy ostrzegają przed „Super El Niño”. Lato 2026 może nas zaskoczyć

Amerykańskie i europejskie prognozy pogody coraz wyraźniej wskazują, że lato 2026 może przynieść wyjątkowo silny epizod El Niño.

Modele numeryczne pokazują, że szanse na powrót ciepłej fazy Pacyfiku są w tym roku bardzo wysokie, a część ekspertów poważnie liczy się z wersją ekstremalną – tak zwanym Super El Niño, które w przeszłości potrafiło wywracać klimat do góry nogami na kilku kontynentach jednocześnie.

Czym właściwie jest El Niño i dlaczego robi tyle zamieszania

W normalnych warunkach nad równikowym Pacyfikiem wieją stałe wiatry, tzw. pasaty, które pchają ciepłą wodę w stronę Azji. Dzięki temu na wschodzie, przy wybrzeżach obu Ameryk, utrzymuje się chłodniejsza woda, a nad nią inny układ chmur i opadów. To tło, od którego zaczyna się cała historia.

El Niño pojawia się co kilka lat, gdy pasaty słabną. Ciepła woda „wraca” wtedy w kierunku Ameryki Południowej i Środkowej, a powierzchnia wschodniego Pacyfiku nagrzewa się dużo mocniej niż zwykle. Atmosfera nad tym rejonem zmienia swoje zachowanie, co wpływa na prądy strumieniowe wysoko nad naszymi głowami i w efekcie przestawia wzorce pogody na niemal całej planecie.

Przeczytaj również: Tak może wyglądać Ziemia za 250 mln lat. Francja w zaskakującym miejscu

Silne El Niño potrafi przełożyć się na susze, powodzie, fale upałów i gwałtowne burze w odległych regionach, tysiące kilometrów od samego Pacyfiku.

Wariant określany jako Super El Niño to szczególnie silna odsłona tego zjawiska. Temperatura wody na wschodnim Pacyfiku rośnie wtedy wyjątkowo mocno, a skutki stają się bardziej rozległe i uporczywe. W historii zanotowano tylko kilka takich epizodów, ale za każdym razem zapisały się one gwałtownymi anomaliami pogodowymi.

Co mówią najnowsze modele na lato 2026

Europejskie Centrum Prognoz Średnioterminowych (ECMWF), jedno z najważniejszych na świecie, przedstawiło niedawno swoje najświeższe wyliczenia. Wskazują one, że prawdopodobieństwo wystąpienia co najmniej umiarkowanego El Niño w okolicach sierpnia sięga aż 98%. Szansa na silne zdarzenie oceniana jest na 80%.

Przeczytaj również: Była akwizytorka telefoniczna ujawnia kulisy natrętnych call center

Scenariusz Super El Niño, choć nadal mniej prawdopodobny, dostaje w wyliczeniach około 22% – czyli ponad jedną czwartą szansy w uproszczeniu.

Równolegle amerykańska służba pogodowa, National Weather Service, wydała formalne ostrzeżenie związane z wejściem Pacyfiku w ciepłą fazę. Według jej prognoz jest około 62% szans, że El Niño wystartuje między czerwcem a sierpniem. Meteorolodzy zastrzegają, że wiosenne prognozy sezonowe niosą ze sobą spory margines niepewności, ale sygnał z oceanu jest już bardzo wyraźny.

Jak Super El Niño mógłby przełożyć się na pogodę

Skutki nie rozłożą się równomiernie. Ameryka Północna jest jednym z regionów, gdzie wpływ El Niño bada się najdokładniej, bo tam efekty są wyjątkowo czytelne. Modele na lato 2026 szkicują między innymi taki obraz:

Przeczytaj również: Największy kryty targ pod Paryżem: ukryty gigant 15 minut od centrum

• północne stany USA i Kanada – wyraźnie cieplej i sucho, sprzyjające długotrwałym upałom,
• południe USA i wybrzeże Zatoki Meksykańskiej – częstsze ulewy i powodzie błyskawiczne,
• zachodnia część USA – połączenie fali upałów, deficytu opadów i dużego zagrożenia pożarami lasów.

Meteorolodzy podkreślają, że im silniejsze El Niño, tym efekty stają się bardziej rozciągnięte w czasie i obejmują większe obszary. Nie chodzi tylko o bezpośrednie anomalie temperatury czy deszczu, ale też o przesunięte trasy niżów, burz i cyklonów tropikalnych.

El Niño plus globalne ocieplenie – groźna kombinacja

W ostatnich latach świat regularnie bił rekordy średniej temperatury powierzchni Ziemi. Rok 2025 już zapisał się w statystykach jako jeden z najcieplejszych w historii pomiarów. Dodanie do tego silnego El Niño może sprawić, że rok 2026 przesunie poprzeczkę jeszcze wyżej.

Zestawienie naturalnego, ciepłego cyklu na Pacyfiku z ciągle rosnącym wpływem emisji gazów cieplarnianych może pchnąć globalną temperaturę wyraźnie ponad poziom 1,5°C względem epoki sprzed rewolucji przemysłowej.

Ten próg pojawia się często w debacie publicznej za sprawą porozumienia paryskiego, które wskazuje 1,5°C jako granicę, powyżej której ryzyko gwałtownych i nieodwracalnych zmian znacząco rośnie. Eksperci zwracają uwagę, że przekroczenie tego poziomu w pojedynczym roku nie oznacza od razu trwałego złamania celu, ale jest wyraźnym sygnałem, że system klimatyczny działa już na podwyższonych obrotach.

Jedyny cień ulgi w tym scenariuszu przynosi fakt, że przy silnym El Niño aktywność huraganów na Atlantyku zwykle słabnie. Ciepły Pacyfik wzmacnia przepływy powietrza ścinające tworzące się cyklony, co może je osłabiać lub utrudniać ich rozwój. Dla krajów leżących nad Atlantykiem oznacza to potencjalnie spokojniejszy sezon, choć zagrożenie nigdy nie znika całkowicie.

Ryzyka dla rolnictwa, zdrowia i gospodarki

Zmiana rozkładu opadów i temperatury w skali globu błyskawicznie odbija się na plonach. W niektórych rejonach Ameryki Południowej i Azji Południowo-Wschodniej El Niño bywa powiązane z suszami, które uderzają w uprawy ryżu, soi czy kukurydzy. Z kolei inne regiony, jak część Ameryki Południowej czy Afryki Wschodniej, mogą doświadczać intensywnych deszczy i powodzi, niszczących infrastrukturę i gleby.

Ekonomiści śledzą te zjawiska bardzo uważnie, bo globalne rynki żywności reagują nerwowo na doniesienia o słabszych zbiorach w kluczowych krajach eksportujących zboża. W grę wchodzi też wzrost zapotrzebowania na energię – od klimatyzacji podczas fal upałów po ogrzewanie w regionach narażonych na chłodniejsze zimy w następnych sezonach.

Czy jest powód do paniki?

Meteorolodzy uspokajają, że na tym etapie mówienie o Super El Niño jako czymś przesądzonym byłoby naciąganiem faktów. Prognozy sezonowe na wiosnę są szczególnie trudne, bo ocean i atmosfera przechodzą wtedy przejściową fazę, w której modele gorzej odtwarzają drobne zmiany. Scenariusz ekstremalny na razie nie dominuje w wyliczeniach.

Eksperci podkreślają, że najbliższe miesiące będą kluczowe – kolejne aktualizacje modeli pokażą, czy sygnał ze wschodniego Pacyfiku się wzmacnia, czy raczej słabnie w stronę umiarkowanego epizodu.

Dla służb odpowiedzialnych za zarządzanie kryzysowe to czas na przegląd planów: od zabezpieczenia przed powodziami po przygotowanie procedur na fale upałów. Kraje rozwinięte mają zwykle większe możliwości reagowania, natomiast państwa o słabszej infrastrukturze często odczuwają skutki El Niño dużo boleśniej.

Co to oznacza dla zwykłych ludzi

Dla mieszkańców Europy, w tym Polski, wpływ El Niño nie jest tak prosty do przewidzenia jak w Ameryce. Nad naszym kontynentem o pogodzie decyduje jeszcze kilka innych układów, choć statystyki sugerują, że lata w czasie silnych epizodów El Niño częściej bywają bardzo ciepłe.

W praktyce warto przygotować się na scenariusz gorącego lata z okresami dusznych nocy i epizodami gwałtownych burz. Dla zdrowia oznacza to większe znaczenie podstawowych nawyków: nawadniania, unikania słońca w najostrzejszych godzinach dnia, sprawnej klimatyzacji lub wentylacji w miejscach szczególnie narażonych, jak szpitale i domy opieki.

Sam termin „Super El Niño” bywa w mediach wykorzystywany do mocnych nagłówków, co łatwo wywołuje atmosferę grozy. Z punktu widzenia nauki to etykieta dla rzadkich, najbardziej intensywnych epizodów, które wyróżniają się skalą ocieplenia wód powierzchniowych i skutków dla pogodowych wzorców. Ich pojawienie się nie jest równoznaczne z globalną katastrofą, ale znacząco podnosi ryzyko poważnych anomalii.

Warto też pamiętać, że El Niño to tylko jedna z cegiełek w całym układzie klimatycznym. Nawet jeśli w tym roku nie rozwinie się pełnowymiarowe Super El Niño, same trendy długoterminowe – rosnące stężenie dwutlenku węgla, kurczące się lodowce, coraz cieplejsze morza – i tak przesuwają pogodę w kierunku większej zmienności i częstszych ekstremów. Prognozy na lato 2026 są więc nie tylko ostrzeżeniem na najbliższe miesiące, lecz także kolejnym sygnałem, jak wrażliwy stał się system, w którym żyjemy.