Polowanie na dziki wymyka się spod kontroli? Oto ciemna strona nagonki z psami

Tradycyjne polowanie na dziki z psami gończymi, niegdyś oparte na szacunku do kniei i rzemiosła, dziś coraz częściej przypomina brutalny wyścig o statystyki. Zamiast emocji płynących z kontaktu z naturą, obserwujemy popisy ego wspierane przez nadajniki GPS i ryk silników samochodów terenowych. Ten niepokojący trend sprawia, że sami myśliwi zaczynają głośno mówić o „ciemnej stronie” nagonki, która niszczy reputację ich pasji w oczach społeczeństwa.

Polowanie na dziki z psami gończymi uchodzi za tradycję i wielkie emocje.

Coraz częściej zamienia się jednak w pokaz ego i brawury.

We Francji narasta spór wewnątrz samych myśliwych: część z nich alarmuje, że pogoń za wynikiem wypacza sens łowów na dziki, niszczy relacje z rolnikami, leśnikami i sąsiadami, a przy okazji dostarcza przeciwnikom łowiectwa najmocniejszych argumentów.

Dziki na celowniku: kiedy pasja przeradza się w obsesję

Dziki są dziś jednym z najczęściej i najintensywniej pozyskiwanych gatunków w Europie. Powód jest prosty: wyrządzają ogromne szkody w uprawach, a ich liczebność od lat rośnie. W efekcie łowy zbiorowe z psami gończymi stały się centralnym punktem sezonu dla wielu kół.

Wraz ze skalą wzrosła jednak pokusa, by „zrobić wynik za wszelką cenę”. Część prowadzących psy koncentruje się już nie na gospodarce łowieckiej czy etyce, ale na tym, by:

• upolować jak najwięcej dzików w krótkim czasie,
• udowodnić, że ich psy są „najmocniejsze” i „najskuteczniejsze”,
• zyskać reputację nieomylnych naganiaczy.

Do gry wchodzą też nowe technologie: lokalizatory GPS na obrożach, komunikacja telefoniczna w czasie rzeczywistym, intensywne wykorzystanie samochodów terenowych. Wszystko po to, by nie wypuścić żadnego zwierza i być przy każdej akcji.

Polowanie zaczyna przypominać wyścig zbrojeń: więcej sprzętu, więcej psów, więcej presji na zwierzynę – mniej zastanowienia nad tym, gdzie przebiega granica przyzwoitości.

Najczęstsze nadużycia na nagonkach za dzikami

Opis nadużyć, którego dokonują sami myśliwi, jest ostry. Chodzi nie o pojedyncze wpadki, ale o schemat zachowań powtarzający się co sezon na tych samych terenach.

Pogonie w 4×4 i wjeżdżanie gdzie popadnie

Jednym z najbardziej kontrowersyjnych zjawisk są swoiste „rajdy” samochodami terenowymi za uciekającymi dzikami. Kierowcy, korzystając z sygnałów GPS z obroży psów, śledzą bieg nagonki:

• pędzą drogami polnymi i leśnymi za gonionym stadem,
• wjeżdżają na sąsiednie obwody bez wcześniejszych ustaleń,
• pojawiają się w środku cudzej zbiorówki, wprowadzając chaos i zagrożenie.

Takie zachowanie budzi irytację nie tylko wśród sąsiednich kół, ale też u rolników i właścicieli lasów, którzy widzą na swoich drogach nieplanowany ruch samochodów, kurz, hałas i psy biegające za zwierzyną.

Przekraczanie granic – dosłownie i w przenośni

Na liście grzechów są także:

• wypuszczanie psów już na sąsiednich terenach „bo tak będzie efektywniej”,
• prowadzenie nagonki w rejonach objętych ochroną lub wyłączonych z polowania,
• tłumaczenie każdej obecności na cudzym terenie rzekomą koniecznością „odzyskania psów”.

Problem nie ogranicza się do samych granic obwodów. Skrajne przypadki opisują psy wpadające na prywatne podwórka, do ogrodzonych posesji czy gospodarstw, a za nimi – roszczeniowych prowadzących, którzy zamiast przeprosić, wszczynają awantury.

Jeden nerwowy myśliwy potrafi w kilka minut zniszczyć wizerunek całego środowiska łowieckiego w oczach sąsiadów i lokalnej społeczności.

Konflikt w środowisku myśliwych: rośnie zmęczenie i sprzeciw

Rosnąca grupa myśliwych nie chce mieć z takim stylem łowów nic wspólnego. Ludzie, którzy od lat polują z gończymi, przyznają, że mają dość agresji, łamania zasad i naginania prawa przez wąską, ale bardzo widoczną grupę kolegów.

Pojawiają się głosy, by:

• ograniczyć użycie „dużych psów”, które łatwiej ponoszą się w dalekiej pogoni,
• zaostrzyć wewnętrzne regulaminy kół w sprawie zachowania na nagonkach,
• stosować realne sankcje wobec tych, którzy notorycznie przekraczają ustalone zasady.

Ci, którzy krytykują nadużycia, podkreślają, że wina nie leży w samych psach ani w tradycji łowów z nimi, lecz w ludziach, którzy traktują polowanie jak ring do udowadniania swojej wyższości.

Jak patrzą na to osoby spoza łowiectwa

W każdym sezonie odnotowuje się skargi i zgłoszenia od osób niezwiązanych z łowiectwem. Chodzi między innymi o:

• naruszenie spokoju wsi i gospodarstw,
• niegrzeczne zachowanie prowadzących psy wobec mieszkańców,
• atmosferę zastraszania i podniesionego głosu, gdy ktoś zwróci uwagę.

Wejście psów w czyjeś obejście jest zrozumiałe – przy intensywnej gonitwie trudno to całkowicie wyeliminować. Kluczowa staje się reakcja człowieka. Zamiast spokojnego wyjaśnienia i przeprosin, często padają ostre słowa. Właściciel posesji widzi wówczas nie pasjonata tradycji łowieckich, ale intruza przekonanego o swojej bezkarności.

Ten typ zachowania stawia całe łowiectwo pod pręgierzem, bo przeciętny mieszkaniec wsi nie odróżnia „tych porządnych” od hałaśliwej mniejszości – wszyscy stają się w jego oczach tacy sami.

Co mogą zrobić sami myśliwi, zanim zajmie się tym policja

W relacjach myśliwy–myśliwy i wewnątrz kół łowieckich coraz częściej pada postulat: zacznijmy reagować sami, zanim zrobi to ustawodawca czy służby państwowe.

Miękkie, ale stanowcze działania wewnętrzne

Proponowane rozwiązania obejmują m.in.:

• jasne zalecenia i regulaminy dotyczące korzystania z psów gończych i pojazdów w trakcie nagonki,
• regularne rozmowy na odprawach przed polowaniem o zachowaniu względem sąsiadów i mieszkańców,
• otwarte piętnowanie zachowań, które rujnują wizerunek łowiectwa, zamiast przymykania oka,
• czasowe zawieszanie w udziale w polowaniach osób, które notorycznie łamią zasady,
• gotowość, by organizacje łowieckie występowały w roli pokrzywdzonego, jeśli trzeba sprawę oddać do sądu.

Rezygnacja z działania bywa odczytywana jako ciche przyzwolenie. Im dłużej środowisko będzie tolerować „gwiazdorstwo” kilku osób, tym trudniej później odbudować zaufanie do tradycyjnego modelu polowania na dziki.

Jak reagować w terenie, gdy ktoś przeholuje

Gdy dochodzi do realnego naruszenia granic obwodu czy własności prywatnej, prawo daje narzędzia, by zareagować skutecznie – pod warunkiem, że zrobi się to z głową i z dowodami.

Co może zrobić dzierżawca lub właściciel terenu

Jeśli nagonka z psami prowadzona przez obce koło wchodzi bez zgody na cudzy teren, sytuację można kwalifikować jako nielegalne polowanie na cudzym obwodzie. Wtedy liczą się szczegóły:

Na podstawie tak zebranych materiałów dzierżawca lub właściciel może złożyć formalne zawiadomienie w policji, żandarmerii albo w wyspecjalizowanej służbie zajmującej się gospodarką łowiecką. Samo „zgłoszenie dla informacji” czy luźna uwaga telefoniczna to za mało, by wszcząć postępowanie.

W przypadku eskalacji sprawy do sądu koło łowieckie, którego teren naruszono, może zdecydować o oficjalnym reprezentowaniu swoich interesów, co wzmacnia sygnał, że nadużycia nie są akceptowane także wewnątrz środowiska.

Dlaczego etyka na dzikach ma dziś taką wagę

Polowanie na dziki z psami gończymi ma ogromny potencjał wizerunkowy – pozytywny albo bardzo negatywny. W kilku godzinach jednej nagonki można pokazać:

• świetną organizację, współpracę naganki i myśliwych, szacunek dla zwierzyny i otoczenia,
• albo chaos, krzyki, jazdę samochodami za psami, konflikty z sąsiadami i mieszkańcami.

Dla przeciętnego obserwatora to, co widzi raz czy dwa w sezonie, staje się jego obrazem całego łowiectwa. Dlatego środowisko, które poważnie myśli o swojej przyszłości, musi pilnować nie tylko liczby pozyskanych dzików, ale i tego, jak ten wynik został osiągnięty.

W praktyce sprowadza się to do kilku prostych zasad: jasne granice terenów, realna kontrola nad psami, zero przyzwolenia na „rajdy” samochodami za nagonką i zwykła ludzka kultura wobec mieszkańców. Bez tego nawet najlepiej przygotowane argumenty o konieczności redukcji populacji dzika przegrają z obrazem jednego rozwścieczonego prowadzącego, który krzyczy na rolnika przed jego własną stodołą.