Polowanie na dziki pod ostrzałem. Gdy ambicja myśliwych niszczy etykę

Polowania na dziki z psami gończymi to temat, który wzbudza ogromne emocje – od podziwu dla pasji i umiejętności psów, po głęboki wstyd, gdy ambicja kilku osób wymyka się spod jakiejkolwiek kontroli. We Francji, konkretnie w departamencie Doubs, ta forma łowiectwa trafiła na łamy prasy branżowej nie z powodów optymistycznych. Coraz głośniej mówi się o zachowaniach, które uderzają nie tylko w dziki, ale przede wszystkim w wizerunek całego środowiska myśliwych. Warto przyjrzeć się tym zjawiskom, bo podobne napięcia z roku na rok coraz wyraźniej pojawiają się także w polskich łowiskach.

Polowanie na dziki z psami gończymi budzi ogromne emocje – od podziwu po wstyd, gdy ambicja kilku osób wymyka się spod kontroli.

We Francji właśnie ta forma łowiectwa trafia na łamy prasy branżowej z powodu zachowań, które uderzają nie tylko w dziki, lecz także w wizerunek wszystkich myśliwych. Warto przyjrzeć się tym zjawiskom, bo podobne napięcia pojawiają się również w polskich łowiskach.

Dziki na celowniku, zdrowy rozsądek w odwrocie

W departamencie Doubs dzik stał się numerem jeden wśród gatunków łownych. To na nim skupia się większość polowań z psami gończymi. Część myśliwych traktuje tę pasję odpowiedzialnie, dbając o zasady i dobrostan zwierząt. Problem zaczyna się tam, gdzie wynik staje się ważniejszy niż jakiekolwiek normy.

Autor głośnego tekstu, doświadczony myśliwy i działacz lokalnej federacji, opisuje niewielką, ale bardzo głośną grupę osób, dla których priorytetem jest liczba pozyskanych dzików i „skuteczność” ich psów. Taka postawa napędza lawinę niepożądanych zachowań.

Największe szkody dla łowiectwa wyrządza nie przeciwnik broni, lecz ten, kto uznaje, że prawo i zasady go nie dotyczą.

Gdzie zaczynają się nadużycia na polowaniu na dziki

Pościg za wszelką cenę

Opisane praktyki mają wspólny mianownik: dzik ma zostać dopadnięty niezależnie od miejsca i okoliczności. W praktyce oznacza to m.in.:

• celowe wypuszczanie psów jak najbliżej granicy sąsiednich obwodów łowieckich
• wkraczanie na cudze tereny bez zgody właściciela lub dzierżawcy
• śledzenie całej akcji samochodami terenowymi, często po drogach leśnych i polnych, gdzie ruch jest ograniczony
• korzystanie z lokalizatorów GPS, telefonów i samochodów jak z jednego „systemu pościgowego”
• dorzucanie kolejnych, wypoczętych psów w trakcie gonitwy, aby maksymalnie zmęczyć zwierzę

W skrajnych przypadkach opisane są sytuacje, gdy psy wypuszcza się nawet w strefach, które powinny pozostać ostoją spokoju. Liczy się efekt i możliwość pochwalenia się „skuteczną” sforą.

Gdy technologia staje się bronią obosieczną

Nowoczesne obroże z GPS czy aplikacje do lokalizacji psów same w sobie nie są niczym złym. Pomagają szybko odnaleźć zwierzę, skracają czas polowania i zmniejszają ryzyko zaginięcia psów. Problem pojawia się wtedy, gdy zamienia się je w narzędzie nieustannego nacisku.

Opisani myśliwi wykorzystują technologię do ścisłego „zamykania” dzika, koordynując jazdę samochodami i wypuszczanie kolejnych psów tak, by zwierzę nie miało żadnej realnej szansy ucieczki. W takim modelu nie ma już mowy o polowaniu w rozumieniu tradycyjnym – pozostaje czysta presja i pogoń za wynikiem.

Szkody wewnątrz środowiska łowieckiego

Najbardziej zirytowani są… inni myśliwi. W Doubs frustracja trwa od lat. Regularnie wracają te same problemy: nieuprawnione wjazdy samochodów, przeciągające się pościgi, brak szacunku do gospodarzy sąsiednich obwodów.

Wielu z nich, zmęczonych nadużyciami, zaczyna odwracać się od polowań z tzw. dużymi psami gończymi. Nie dlatego, że te rasy są problemem, lecz przez sposób, w jaki część przewodników je prowadzi. W efekcie cierpią także ci, którzy trzymają się zasad.

Jedna źle poprowadzona sfora potrafi skłócić całe sąsiadujące koła łowieckie na kilka sezonów.

Rosnące napięcie z mieszkańcami wsi

Drugi poziom konsekwencji pojawia się na zewnątrz. Do lokalnych służb rokrocznie trafiają zgłoszenia od rolników, właścicieli gospodarstw czy mieszkańców wsi. Skarżą się na wjazdy samochodów terenowych na pola, psy wpadające na podwórka, a nawet agresywne reakcje części myśliwych.

Sam fakt, że ścigające dzika psy przetną czyjś ogród, da się jeszcze wytłumaczyć. Zwierzę prowadzone tropem często biegnie tam, gdzie ma wolną przestrzeń. Kluczowa jest reakcja przewodnika. Zamiast przeprosin i szybkiego zabrania psów zdarzają się aroganckie uwagi, podniesiony ton i gesty, które tylko dolewają oliwy do ognia.

Taki sposób zachowania uderza w całe środowisko. Dla przeciętnego mieszkańca ten jeden myśliwy staje się „twarzą” łowiectwa jako całości. Niezależnie od tego, ilu odpowiedzialnych ludzi stoi po drugiej stronie.

Jak środowisko może hamować nadużycia

Presja z wewnątrz organizacji

Autor francuskiego tekstu wprost zachęca federacje, koła i stowarzyszenia myśliwskie, by przestały zamiatać problemy pod dywan. Wskazuje kilka kierunków działań organizacyjnych:

Takie kroki wysyłają wyraźny komunikat zarówno do myśliwych, jak i do opinii publicznej: nikt nie stoi ponad zasadami, nawet jeśli ma silną pozycję w lokalnym środowisku.

Reakcja w terenie: dowody zamiast kłótni

W praktyce wielu gospodarzy obwodów łowieckich staje przed dylematem: reagować natychmiastową awanturą czy próbować załatwić sprawę formalnie. We francuskim materiale sugeruje się jasną ścieżkę działania – chłodną i opartą na dowodach.

Gdy dochodzi do polowania na cudzym terenie bez zgody, aby naruszenie miało realne konsekwencje, trzeba wykazać, że przewodnik psów nie zrobił nic, by powstrzymać gonitwę. Służyć temu mogą:

• zebrane na piśmie, datowane i podpisane zeznania świadków gotowych stawić się przed służbami
• zdjęcia samochodów, psów i uczestników polowania na nieuprawnionym terenie
• nagrania wideo lub audio dokumentujące przebieg sytuacji

Z takim zestawem dowodów właściciel prawa do polowania może złożyć formalne zawiadomienie do organów kontrolnych czy policji. Zwykła uwaga telefoniczna czy „notatka dla pamięci” nie wywoła działań służb. Dopiero oficjalna skarga zmusza instytucje do wszczęcia postępowania.

Konflikt w terenie często udaje się wygasić dopiero wtedy, gdy wszyscy wiedzą, że słowo „przepraszam” nie jest alternatywą dla prawa.

Dlaczego granice na polowaniu zaczynają mieć nowy ciężar

Spór o etykę łowiecką w Doubs to sygnał także dla polskich myśliwych. Dziki są pod presją nie tylko z powodu szkód w rolnictwie i chorób, lecz również rosnącej niechęci części społeczeństwa wobec intensywnych polowań. Każde nagłośnione nadużycie staje się argumentem dla tych, którzy chcą zaostrzać przepisy lub ograniczać łowiectwo w całości.

Warto pamiętać, że granica przebiega dziś nie tylko między lasem a wsią, ale też między tym, co mieści się w kanonie nowoczesnej etyki łowieckiej, a tym, co społeczeństwo uzna już za zwykłą przemoc wobec zwierząt. W połączeniu z filmami z telefonów, rosnącą aktywnością mediów społecznościowych i czujnością mieszkańców wsi każde nieodpowiedzialne zachowanie niemal automatycznie wędruje do sieci.

Dlatego dyskusja o polowaniach na dziki z psami gończymi nie kończy się na jednej francuskiej publikacji. Dotyka szerszej zmiany: od „byle skutecznie” w stronę podejścia, w którym liczy się styl prowadzenia polowania, jakość pracy psów, szacunek dla zwierzyny i ludzi oraz odporność na pokusę łatwego wyniku. Tam, gdzie myśliwi sami zadbają o te granice, mniej będzie przepisów pisanych pod wpływem skandali, a więcej zaufania ze strony tych, którzy na łowiectwo patrzą z dystansem.