Jedna tania karma, a ogród pełen sikorek: prosty trik na zimę

Okazuje się, że często wystarczy jeden produkt.

Coraz więcej osób montuje karmniki i budki lęgowe, ale bardzo szybko przekonuje się, że nie każda mieszanka nasion naprawdę przyciąga ptaki. Do sikorek – bo o nich mowa – przemawia szczególnie jeden, konkretny składnik, który można kupić w każdym markecie czy sklepie ogrodniczym.

Dlaczego sikorki tak chętnie zaglądają do niektórych ogrodów

Sikorki, zwłaszcza modraszki i bogatki, są jednymi z najbardziej ruchliwych i odważnych gości w karmnikach. Latają bez przerwy, penetrują każdy zakątek ogrodu, a przy tym zjadają ogromne ilości szkodników. Żeby utrzymać taki tryb życia, potrzebują bardzo energetycznego jedzenia.

Sikorki najmocniej reagują na nasiona słonecznika – to dla nich prawdziwy „fast food” o wysokiej wartości energetycznej.

W nasionach słonecznika jest dużo tłuszczu i białka. Tłuszcz daje im „paliwo” na mroźne noce, a białko wspiera mięśnie i ogólną kondycję. W chłodne dni ptak może stracić znaczną część masy ciała tylko na utrzymanie ciepła, więc musi szybko tę energię uzupełnić.

Przeczytaj również: Dlaczego wiosna zamienia spokojnego kota w ulicznego wojownika

Jak wybrać słonecznik, który sikorki zjedzą do ostatniej łuski

Jaki rodzaj nasion sprawdza się najlepiej

W sklepach znajdziesz dwa główne typy słonecznika paszowego: czarny oraz paskowany. Różnią się nie tylko wyglądem, ale także wartością dla ptaków.

Dla sikorek najlepszy jest czarny słonecznik, najlepiej w możliwie naturalnej formie – bez dosalania, prażenia czy aromatów. Warto wybierać ziarno z opisem „dla ptaków dzikich” lub kupowane luzem w sklepach ogrodniczych. Dobrym kierunkiem jest też słonecznik z upraw bez intensywnej chemii, bo ptaki jedzą go w dużych ilościach przez wiele tygodni.

Przeczytaj również: Dlaczego pies patrzy na ciebie, gdy robi kupę? Wyjaśniają behawioryści

Jeśli w karmniku mieszanka leży nietknięta, a obok w oddzielnym pojemniku wysypiesz sam czarny słonecznik, bardzo szybko zobaczysz różnicę w ruchu ptaków.

Całe ziarno czy łuskany słonecznik?

Sikorki świetnie radzą sobie z łuską, ale w niektórych miejscach (balkon, taras) przeszkadzają sterty odpadków. Można wtedy sięgnąć po słonecznik łuskany, z zastrzeżeniem, że:

• musi być surowy, niesolony i nieprażony,
• psuje się szybciej, więc trzeba go sypać małymi porcjami,
• nie może zawierać przypraw ani oleju.

W ogrodzie najpraktyczniej sprawdza się klasyczny czarny słonecznik w łupinach – ptaki są zachwycone, a łupiny rozkładają się w trawie lub między rabatami.

Przeczytaj również: Gąsienice procesyjne zagrażają psom dłużej. Wiosenne spacery już nie są bezpieczne

Gdzie i jak wystawić karmnik, żeby sikorki czuły się bezpiecznie

Wysokość i otoczenie karmnika

Sikorki są ostrożne. Nie siądą chętnie w miejscu, z którego nie mają szybkiej drogi ucieczki. Karmnik warto umieścić:

• na wysokości około 1,5–2 metrów nad ziemią,
• w zasięgu gałęzi, krzewu lub drzewa, gdzie ptaki mogą natychmiast się schować,
• z dala od gęstych zarośli przy ziemi, w których czają się koty.

Dobrze działa prosty model z daszkiem, aby ziarno nie mokło. Można też zawiesić tzw. karmnik rurowy lub metalową siatkę na słonecznik – sikorki uwielbiają wisieć głową w dół i wyciągać ziarna przez małe oczka.

Widoczność ma znaczenie

Jeśli karmnik będzie ukryty głęboko wśród gałęzi, ptaki niekoniecznie go szybko zauważą. Warto znaleźć kompromis: miejsce odsłonięte z jednej strony, z możliwością ucieczki w gęstsze gałęzie po przeciwnej. Gdy pierwsze sikorki zapamiętają lokalizację, zaczną pojawiać się regularnie, a z czasem przyprowadzą kolejne osobniki.

Stałe miejsce karmienia sprawia, że ogród staje się punktem orientacyjnym na trasie wielu ptaków z okolicy.

Jak karmić sikorki w różnych porach roku

Zima – czas słonecznikowego „bufetu”

Zimą zapotrzebowanie na energię rośnie głównie w mroźne, wietrzne i śnieżne dni. Wtedy warto:

• sypać słonecznik codziennie, najlepiej rano i po południu,
• pilnować, by ziarno nie było zawilgocone i sklejone,
• dokładać więcej porcji po silnych mrozach.

Ptaki bardzo szybko przyzwyczają się, że w twoim ogrodzie zawsze coś czeka. Gdy inne źródła pokarmu zamarzną lub znikną pod śniegiem, karmnik z czarnym słonecznikiem staje się dla nich wręcz strategicznym miejscem.

Wiosna i lato – zmiana „menu”, ale nie całkowicie

W cieplejszych miesiącach sikorki poświęcają sporo czasu na zbieranie owadów, zwłaszcza gdy karmią młode. Słonecznik nadal chętnie zjedzą, ale nie potrzebują już tak dużych ilości. Można wtedy:

• zmniejszyć porcje nasion,
• pozwolić, by głównym źródłem jedzenia były owady w ogrodzie,
• skupić się na tworzeniu sprzyjającego otoczenia – roślin, krzewów i budek lęgowych.

Ogród przyjazny sikorkom: nie tylko karmnik ze słonecznikiem

Budka lęgowa dopasowana do małych ptaków

Sikorki gniazdują w dziuplach, dlatego bardzo chętnie korzystają z budek lęgowych. Żeby rzeczywiście je przyciągnąć, budka powinna mieć:

• otwór wlotowy o średnicy około 28–30 mm,
• wysokość powieszenia 2–3 metry,
• otwarcie skierowane najlepiej na wschód lub południowy wschód, z dala od silnych, zachodnich wiatrów.

Warto umieścić budkę w spokojnym miejscu, gdzie nie ma ciągłego ruchu ludzi. Gdy para sikorek wybierze ją na dom, pojawi się intensywny ruch ptaków, a liczba zjedzonych gąsienic w promieniu kilkudziesięciu metrów znacząco wzrośnie.

Rośliny, które przyciągają owady – naturalna stołówka

Sikorki nie żyją samym słonecznikiem. W sezonie wegetacyjnym uzupełniają dietę owadami, larwami i pajęczakami. Żeby miały ich pod dostatkiem, przydają się krzewy i byliny nektarodajne, takie jak:

• bez czarny,
• budleja, zwana krzewem motylim,
• lawenda,
• jeżyny, malinowe zagajniki, dzikie róże.

Takie rośliny przyciągają całą masę owadów, a ptaki korzystają z tego jak z najsmaczniejszej uczty. Dodatkową korzyścią są gęste gałęzie, w których sikorki chętnie odpoczywają i chronią się przed deszczem czy drapieżnikami.

Rezygnacja z chemii w ogrodzie

Silne środki owadobójcze niszczą dokładnie to, czym sikorki żyją. Jeśli opryskasz ogród, ptaki co prawda zjedzą mniej szkodników, ale razem z nimi będą przyjmować pozostałości chemii. Znacznie lepiej sprawdzają się:

• metody mechaniczne (zmywanie mszyc wodą, zbieranie gąsienic ręcznie),
• rośliny odstraszające niektóre szkodniki,
• pułapki lepowe, feromonowe, barykady z siatki.

Stado sikorek w ogrodzie potrafi w sezonie zjeść tysiące gąsienic i innych szkodników – działa jak darmowy, naturalny „zespół do zadań specjalnych”.

Jak obecność sikorek wpływa na cały ogród

Jeśli uda się je przyciągnąć, szybko zobaczysz zmiany. Mniej zjedzonych liści, mniej oprysków, zdrowsze drzewa i krzewy. W okresie karmienia piskląt jedna para potrafi dostarczyć do gniazda setki owadów dziennie. Do tego dochodzi aspekt czysto ludzkiej przyjemności: mróz za oknem, a w karmniku ruch jak na dworcu.

Dobrze jest pamiętać, że dokarmianie to pewna odpowiedzialność. Jeśli zaczniesz wysypywać słonecznik zimą, staraj się robić to w miarę regularnie, tak aby ptaki nie traciły energii na przeloty do pustego karmnika. Nie chodzi o idealną punktualność, ale o w miarę stałą dostępność jedzenia w najtrudniejszym czasie.

Prosty nawyk – garść czarnego słonecznika w karmniku, budka lęgowa na drzewie, kilka krzewów zamiast idealnie wygrabionego trawnika – może całkowicie odmienić charakter ogrodu. Z cichego, „martwego” miejsca zmienia się on w przestrzeń, w której coś się dzieje od świtu do zmierzchu, a sikorki stają się sprzymierzeńcami w dbaniu o rośliny.