Żel z „magicznego” cukru przyspiesza odrastanie włosów szybciej niż Rogaine?

Naukowcy mówią o bardzo obiecujących efektach.

Badacze z Wielkiej Brytanii i Pakistanu testując gojący żel na rany u myszy, przypadkiem zauważyli coś zaskakującego: futro wokół leczonych miejsc odrastało wyraźnie szybciej. Dziś ten sam „cukrowy” preparat porównują do znanych leków na łysienie, w tym do popularnego Rogaine z minoksydylem.

Nowa nadzieja dla osób z łysieniem androgenowym

Androgenowe wypadanie włosów, zwane też łysieniem dziedzicznym, dotyka nawet 40 procent populacji. U mężczyzn zwykle zaczyna się cofającą linią włosów i przerzedzeniem na czubku głowy, u kobiet częściej wiąże się z ogólnym, rozlanym przerzedzeniem fryzury.

Dotychczas w medycynie mówiło się głównie o dwóch filarach terapii: minoksydylu stosowanym na skórę oraz finasterydu w tabletkach. Oba leki mają liczne ograniczenia i nie działają u wszystkich, więc lekarze wypatrują czegoś nowego. Właśnie w tym kontekście pojawił się temat żelu z cukrem deoksyrybozą.

Deoksyryboza to naturalny cukier budujący DNA. W nowym badaniu wykorzystano go w żelu nakładanym na skórę, który przyspieszał odrastanie włosów u myszy z łysieniem typu męskiego.

Jak doszło do zaskakującego odkrycia u myszy

Zespół z University of Sheffield oraz COMSATS University Islamabad początkowo nie zajmował się wcale włosami. Naukowcy sprawdzali, jak deoksyryboza wpływa na gojenie ran. Na skórze myszy wykonywano kontrolowane urazy, a następnie stosowano żel z tym cukrem, żeby ocenić, czy przyspieszy regenerację tkanek.

W trakcie obserwacji badacze zauważyli, że w miejscach smarowanych żelem w krótkim czasie zaczęło pojawiać się gęstsze, grubsze futro niż na obszarach kontrolnych. Ten nieplanowany efekt sprawił, że zespół przeredagował swoje priorytety i skupił się na mieszkach włosowych.

Eksperyment na modelu łysienia typu męskiego

Następny krok to już bardziej klasyczne podejście do problemu łysienia. Naukowcy wykorzystali samce myszy z wypadaniem włosów napędzanym testosteronem – to uznany model zwierzęcy, który w przybliżeniu naśladuje męski typ łysienia u ludzi.

Na grzbietach zwierząt wygolono fragmenty futra i codziennie nanoszono na nie różne preparaty w formie żelu. Jedna grupa dostawała żel z deoksyrybozą, inna klasyczny minoksydyl, kolejna kombinację obu tych substancji, a grupa kontrolna – żel bez substancji czynnej lub brak jakiegokolwiek leczenia.

Co dokładnie zaobserwowali naukowcy

• Przyspieszone odrastanie włosów: po 20 dniach myszy smarowane żelem z deoksyrybozą miały wyraźnie odrastające, długie i grube włosy na leczonych fragmentach skóry.
• Porównywalny efekt do minoksydylu: analiza zdjęć i ocena gęstości włosów pokazały, że „cukrowy” żel działał co najmniej tak dobrze, jak preparat z minoksydylem.
• Brak przewagi terapii łączonej: połączenie deoksyrybozy z minoksydylem nie dawało spektakularnie lepszych rezultatów niż każda z substancji stosowana osobno.

W badaniu myszom z łysieniem testosteronozależnym wystarczył niespełna miesiąc codziennego stosowania żelu z deoksyrybozą, aby na plecach ponownie pojawiło się gęste futro, porównywalne z efektami po minoksydylu.

Co dzieje się w skórze: więcej naczyń i komórek

Deoksyryboza pełni na co dzień rolę składnika DNA, ale w tej pracy zadziałała w szerszy sposób. Zespół zauważył w obrębie leczonych obszarów skok liczby komórek skóry oraz rozrost sieci naczyń krwionośnych.

Lepsze ukrwienie to większa ilość tlenu i składników odżywczych docierających do mieszków włosowych. Badacze wyjaśniają, że gdy cebulka włosa otrzymuje więcej krwi, jej średnica rośnie, a cykl wzrostu włosa wydłuża się, co przekłada się na mocniejsze, grubsze pasma.

Im lepszy dopływ krwi do mieszka włosowego, tym większa szansa na grubszy, silniejszy włos i dłuższą fazę wzrostu – sugerują autorzy pracy.

Jak wypada nowy żel na tle obecnych terapii

Dostępne dziś rozwiązania dla osób z łysieniem androgenowym mają swoje mocne strony, ale niosą też ryzyko działań niepożądanych. Samo porównanie z minoksydylem pokazuje, że deoksyryboza może stać się ciekawą alternatywą.

Jeśli przyszłe badania na ludziach potwierdzą skuteczność żelu z deoksyrybozą, można liczyć na środek miejscowy, potencjalnie łagodniejszy dla organizmu niż tabletki, a zarazem porównywalny z uznanym preparatem z minoksydylem.

Kto mógłby skorzystać z żelu z deoksyrybozą

Autorzy pracy zwracają uwagę, że aplikacje takiego żelu nie muszą ograniczać się tylko do typowego łysienia androgenowego. Teoretycznie w grę wchodzi kilka scenariuszy klinicznych:

• osoby po chemioterapii z przerzedzonymi włosami na głowie i ciele,
• pacjenci z łysieniem plackowatym (alopecia areata),
• mężczyźni i kobiety z klasycznym łysieniem dziedzicznym, szukający łagodniejszej metody leczenia,
• osoby, które źle znoszą minoksydyl lub finasteryd.

Trzeba przy tym zaznaczyć, że na razie mowa wyłącznie o danych z badań na samcach myszy. Nie wiadomo jeszcze, czy podobny efekt uda się osiągnąć u samic, u ludzi, a także przy długotrwałym stosowaniu.

Co dalej z badaniami nad „cukrowym” żelem

Publikacja w czasopiśmie naukowym Frontiers in Pharmacology otwiera serię kolejnych kroków. Zespół planuje sprawdzić preparat w różnych modelach zwierzęcych, w tym u samic, a następnie przejść do badań bezpieczeństwa i skuteczności u ludzi.

Dopiero testy kliniczne pokażą, jaką dawkę żelu można bezpiecznie stosować, jak często nakładać go na skórę głowy i czy efekt utrzyma się przez miesiące czy lata. Naukowcy chcą też sprawdzić, czy nie dochodzi do niepożądanego pobudzania naczyń w miejscach, w których nie jest to wskazane, na przykład u osób z określonymi chorobami układu krążenia.

Badacze określają projekt jako bardzo wczesny etap prac, ale wyniki na modelu łysienia typu męskiego uznają za wystarczająco mocne, by iść dalej w kierunku badań klinicznych.

Co warto wiedzieć, zanim zaczniesz szukać takiego żelu

Internet szybko podchwytuje informacje o nowych terapiach na łysienie, więc wielu czytelników zapewne zacznie wypatrywać żelu z deoksyrybozą w aptekach lub sklepach online. To na razie pieśń przyszłości. Preparat testowany w eksperymencie był ściśle kontrolowaną formulacją naukową, a nie gotowym kosmetykiem czy lekiem.

Samodzielne mieszanie „cukrów” i nakładanie ich na skórę głowy może bardziej zaszkodzić niż pomóc. Ryzyko podrażnień, reakcji alergicznych czy infekcji jest realne, a efekt na włosach – zupełnie nieprzewidywalny. Wszystkie poważne terapie na łysienie przechodzą długą drogę od obiecującego pomysłu do bezpiecznego preparatu na rynku, z jasno opisanymi wskazaniami i przeciwwskazaniami.

Jak mądrze podchodzić do nowych terapii na wypadanie włosów

Temat włosów jest niezwykle emocjonalny. Widoczne przerzedzenie fryzury potrafi uderzyć w pewność siebie i relacje społeczne. Nic dziwnego, że każda informacja o potencjalnym „przełomie” natychmiast rozchodzi się w mediach. Warto jednak filtrować takie doniesienia przez kilka prostych pytań:

• Czy badania przeprowadzono na ludziach, czy tylko na zwierzętach?
• Jak długo trwała obserwacja efektu?
• Czy opisano działania niepożądane i ograniczenia terapii?
• Czy wyniki pojawiły się w recenzowanym piśmie naukowym?

W przypadku żelu z deoksyrybozą odpowiedź na dwa pierwsze pytania jest na razie ostrożna: to dopiero pierwsze eksperymenty na myszach, na krótkiej osi czasu. Z perspektywy osoby zmagającej się z wypadaniem włosów informacja ta daje realną nadzieję, ale nie powinna zastępować konsultacji z dermatologiem lub trychologiem.

Jeśli w kolejnych latach wyniki potwierdzą się u ludzi, w gabinetach może pojawić się bardzo ciekawa opcja: miejscowy żel oparty na naturalnym składniku organizmu, który działa co najmniej tak dobrze jak minoksydyl, być może z mniejszą liczbą działań ubocznych. Do tego momentu warto traktować cukrowy żel jako obiecujący kierunek badań, a nie gotową receptę na gęstą czuprynę.