Psy w intensywnej terapii? Szpital testuje niezwykły sposób wsparcia chorych

W jednym z dużych szpitali lekarze sprawdzają, czy obecność ukochanego psa przy łóżku chorego w intensywnej terapii może realnie poprawić jego stan.

Badanie prowadzone na oddziałach o najwyższym stopniu ryzyka ma dać odpowiedź, czy takie wizyty da się zorganizować bez zagrożenia dla pacjentów, a przy tym faktycznie poprawić ich samopoczucie psychiczne.

Nowy pomysł na wsparcie chorych w najtrudniejszym momencie leczenia

Pobyt na oddziale intensywnej terapii często przypomina nagłe wyrwanie z normalnego życia. Wokół wyłącznie aparatura, dźwięk monitorów, obce twarze. Rodzina widuje pacjenta krótko, w ściśle określonych godzinach. Wielu chorych czuje się zagubionych, odciętych od wszystkiego, co kojarzy im się z domem i bezpieczeństwem.

Na tym tle pojawił się odważny pomysł: dopuścić do pacjentów ich własne psy, w ściśle kontrolowanych warunkach. Chodzi nie o „terapię z psem” prowadzoną przez organizacje zewnętrzne, ale o wizyty konkretnych zwierząt należących do chorych, przeprowadzane według naukowego protokołu badań klinicznych.

Inicjatywa ma sprawdzić, czy krótka wizyta znanego, ukochanego psa może stać się bezpiecznym narzędziem wsparcia emocjonalnego w intensywnej terapii.

Projekt, funkcjonujący pod nazwą PET in Intensive Care Unit (Pets Enhancing Therapeutics in Intensive Care Units), ruszył w lutym 2026 roku w dużym szpitalu uniwersyteckim. Obejmuje trzy oddziały: intensywną terapię dla dorosłych, intensywną terapię neurochirurgiczną oraz intensywną terapię medyczno‑chirurgiczną.

Naukowe badanie, nie jednorazowy eksperyment

Niektóre szpitale na świecie już wcześniej zezwalały czasem na obecność zwierząt, ale zwykle były to pojedyncze, emocjonalne sytuacje, bez szerszego oglądu. Teraz chodzi o coś innego: stworzenie powtarzalnego, dobrze opisanego protokołu, który można będzie później ocenić i – jeśli się sprawdzi – wdrożyć szerzej.

Za projektem stoją lekarze intensywnej terapii, badacze zajmujący się psychiką pacjentów oraz zespół odpowiedzialny za innowacje i badania kliniczne w szpitalu. Do pracy włączono także specjalistów spoza medycyny ludzkiej, bo bez tego takie przedsięwzięcie nie miałoby szans działać bezpiecznie.

Celem badania jest dostarczenie twardych danych, a nie tylko poruszających historii o wzruszających spotkaniach chorego z psem.

Według założeń naukowcy chcą ocenić nie tylko emocje pacjenta podczas wizyty, ale też wpływ takiego spotkania na stan psychiczny w kolejnych dniach. Analizie mogą podlegać między innymi nasilenie lęku, doświadczany ból, komfort, występowanie stanów splątania czy halucynacji, które na intensywnej terapii są częste.

Bezpieczeństwo przede wszystkim: wyśrubowane kryteria dla psów

Zanim pies przekroczy próg oddziału intensywnej terapii, musi spełnić długą listę wymagań. Nad każdym etapem czuwają lekarz weterynarii, profesjonalny instruktor szkolenia psów, specjaliści ds. higieny szpitalnej oraz zespół pielęgniarski.

• Stan zdrowia: pies musi mieć aktualne szczepienia (m.in. przeciw wściekliźnie, leptospirozie, chorobie Rubartha, parwowirozie, nosówce), być odrobaczony co najmniej 48 godzin przed wizytą i nie może mieć żadnej choroby zakaźnej.
• Charakter: wymagany jest spokojny, zrównoważony temperament. Zwierzę nie może reagować agresją, musi być obyte z nowymi miejscami i przejść ocenę zachowania już na terenie szpitala.
• Przygotowanie zapachowe: rodzinie przekazuje się materiał nasączony zapachami oddziału, aby pies mógł stopniowo oswoić się z nowym środowiskiem jeszcze w domu.
• Ochrona sprzętu medycznego: podczas wizyty wszystkie przewody, dreny i dostęp naczyniowy pacjenta są starannie zabezpieczone.
• Dezynfekcja po wizycie: po wyjściu zwierzęcia wymienia się pościel, opatrunki, ubranie pacjenta, a salę poddaje się dokładnemu sprzątaniu i dezynfekcji.

Taki poziom rygoru sanitarnego ma przekonać sceptyków, że wprowadzenie zwierząt na oddział nie zwiększy ryzyka infekcji. Personel podkreśla, że nic nie dzieje się „na oko” – każda procedura została spisana i zatwierdzona przez odpowiednie komisje.

Jak naukowcy mierzą powodzenie projektu

Badacze zaczęli od prostego, ale wymiernego kryterium. Projekt uznają za możliwy do realizacji, jeśli co najmniej 8 z 21 zgłoszonych psów będzie w stanie wejść do sali intensywnej terapii, spełniając wszystkie wyśrubowane warunki i przechodząc wizytę bez incydentów.

Dopiero po przejściu tego „testu wykonalności” zespół planuje szerszą analizę wpływu wizyt na stan psychiczny chorych i ich przebieg leczenia.

Więcej człowieczeństwa tam, gdzie dominuje technologia

Oddziały intensywnej terapii kojarzą się głównie z aparaturą, procedurami i walką o życie minuta po minucie. Przez lata skupiano się głównie na wskaźnikach medycznych: ciśnieniu, saturacji, parametrach oddechowych. Teraz coraz częściej pojawia się pytanie, jak w tym wszystkim zadbać o emocje pacjenta.

Koncepcja wizyt z udziałem psa wpisuje się w szerszy trend „humanizacji intensywnej terapii”, czyli świadomego uwzględniania komfortu psychicznego chorego w codziennej praktyce.

W wielu badaniach opisano już, że silny stres, lęk czy poczucie izolacji mogą wydłużać hospitalizację, zaburzać sen, a nawet zwiększać ryzyko powikłań. Z drugiej strony obecność kogoś bliskiego – czy to człowieka, czy zwierzęcia – obniża napięcie, wycisza i pomaga lepiej znosić bolesne lub nieprzyjemne procedury.

Dla części ludzi więź z psem jest równie silna jak z członkiem rodziny. Możliwość dotknięcia znanego futra, poczucia charakterystycznego zapachu, usłyszenia znajomego szczęknięcia obroży może działać jak most między sterylnym światem szpitala a codziennym życiem, do którego pacjent chce wrócić.

Co może się zmienić, jeśli badanie zakończy się sukcesem

Jeśli projekt potwierdzi, że wizyty psów na intensywnej terapii są możliwe bez zwiększania ryzyka, jego autorzy liczą na przygotowanie szerszych wytycznych dla szpitali. Chodzi o to, aby inne placówki nie musiały zaczynać od zera i mogły korzystać z gotowych, sprawdzonych standardów.

Potencjalne korzyści, o które zabiegają badacze, to między innymi:

• zmniejszenie poczucia samotności i lęku u pacjentów,
• lepsza współpraca z personelem dzięki poprawie nastroju,
• mniejsze nasilenie bólu odczuwanego subiektywnie,
• rzadsze epizody splątania i halucynacji,
• więcej motywacji do rehabilitacji i „trzymania się” mimo trudnego leczenia.

Dla rodzin chorych sama świadomość, że ich bliski może zobaczyć swojego psa, też bywa ogromnym wsparciem. Bliscy często czują się bezradni wobec maszyn i medycznych procedur. Tymczasem możliwość zorganizowania takiej wizyty daje im konkretne zadanie i poczucie, że realnie pomagają.

Ryzyka i wątpliwości, o których lekarze mówią otwarcie

Pomysł ma także krytyków. Pojawiają się pytania o ryzyko zakażeń, ewentualne reakcje alergiczne, dodatkowe obciążenie dla już zapracowanego personelu. Niektórzy obawiają się też, że pacjent może źle znieść spotkanie – na przykład, gdy będzie zbyt słaby, żeby pogłaskać psa, albo gdy zwierzę zareaguje lękiem na obce otoczenie.

Dlatego właśnie badacze podkreślają, że nie chodzi o wprowadzenie psów na stałe i „dla wszystkich”, lecz o bardzo selektywny model, w którym każdą wizytę poprzedza jasno zdefiniowana kwalifikacja pacjenta i zwierzęcia. W praktyce skorzysta z niej zapewne niewielka grupa, ale jeśli przyniesie to ulgę choć części chorych, może stać się wartościowym narzędziem w arsenale metod wspierających leczenie.

Co z tego wynika dla innych szpitali i dla opiekunów zwierząt

Dla polskich szpitali taki projekt może być ciekawą inspiracją. Nawet jeśli wprowadzenie psów na oddziały intensywnej terapii wydaje się dziś odległe, sama dyskusja o większej otwartości na potrzeby emocjonalne pacjentów może uruchomić zmiany: bardziej elastyczne godziny odwiedzin, obecność bliskich przy niektórych procedurach, lepsze wsparcie psychologiczne.

Dla właścicieli zwierząt to z kolei przypomnienie, jak dużą rolę może odgrywać pies czy kot w sytuacji ciężkiej choroby. Coraz więcej lekarzy mówi o „nielekowych” sposobach poprawy samopoczucia: muzyce, kontakcie z naturą, rozmowach z rodziną, praktykach relaksacyjnych. W tę listę coraz śmielej wpisuje się także obecność zwierząt towarzyszących.

Jeśli kolejne badania potwierdzą pozytywny wpływ takiego wsparcia, w przyszłości opiekunowie czworonogów mogą dostać do ręki nowe argumenty, by rozmawiać ze szpitalami o bezpiecznych formach kontaktu ze zwierzęciem nawet podczas długich i trudnych hospitalizacji. Dla wielu chorych myśl o tym, że gdzieś czeka na nich wierny pies, i możliwość choćby krótkiego spotkania mogą stać się realnym paliwem do walki o powrót do zdrowia.