Krwawiące dziąsła? Twój organizm może prosić o więcej witaminy C

Krew na szczoteczce po myciu zębów łatwo zrzucić na „za mocne szorowanie”.

Czasem jednak ciało sygnalizuje znacznie poważniejszy problem.

Krwawiące dziąsła kojarzą się głównie ze stanem zapalnym jamy ustnej i zaniedbaną higieną. Coraz więcej specjalistów zwraca uwagę, że u części osób to może być też cichy alarm: brak witaminy C w diecie. A ten niedobór potrafi wpłynąć nie tylko na uśmiech, ale na cały organizm.

Nie tylko kamień nazębny. Co jeszcze może oznaczać krew z dziąseł

Jeśli po myciu zębów widzisz różową pianę, pierwsza myśl brzmi zwykle: „trzeba lepiej myć zęby”. I faktycznie, choroby dziąseł, płytka nazębna, kamień i źle wykonane szczotkowanie to częste przyczyny problemu.

Przeczytaj również: Włoski na brodzie u kobiet: kiedy to norma, a kiedy sygnał alarmowy

Specjaliści ostrzegają jednak, że w wielu przypadkach kłopot zaczyna się znacznie głębiej – w sposobie odżywiania i kondycji całego organizmu. Jednym z najczęściej wymienianych winowajców jest zbyt mała ilość witaminy C.

Krwawiące dziąsła mogą być jednym z pierwszych, bardzo widocznych sygnałów, że w organizmie brakuje witaminy C potrzebnej do odbudowy tkanek i naczyń krwionośnych.

Dlaczego witamina C ma tak duży wpływ na dziąsła

Witamina C, czyli kwas askorbinowy, kojarzy się zwykle z odpornością i przeziębieniem. Jej rola jest jednak znacznie szersza. Ten niewielki związek chemiczny bierze udział w procesach, które trzymają nasze tkanki dosłownie „w jednym kawałku”.

Przeczytaj również: Ta czarna kropla wzmacnia jelita i serce. Kardiolog wyjaśnia, jak ją stosować

Kolagen – rusztowanie dla dziąseł

Bez odpowiedniej ilości witaminy C organizm nie jest w stanie prawidłowo wytwarzać kolagenu. To białko buduje m.in. skórę, dziąsła, naczynia krwionośne, ścięgna i więzadła. Gdy kolagenu jest za mało albo ma słabą jakość, tkanki stają się kruche i podatne na uszkodzenia.

• dziąsła są delikatniejsze i łatwiej pękają przy dotyku szczoteczki
• naczynia krwionośne szybciej się rozrywają – pojawia się krwawienie
• rany, także te w jamie ustnej, goją się znacznie wolniej

Instytucje zdrowotne podkreślają, że bez wystarczającej ilości witaminy C nowy kolagen po prostu nie powstaje w odpowiedni sposób. Skutkiem są dziąsła, które krwawią przy lekkim nacisku, a czasem nawet samoistnie.

Przeczytaj również: Urlop bez zaparć: 5 trików gastroenterologa na spokojne jelita w podróży

Od krwawiących dziąseł do szkorbutu

Skrajny niedobór witaminy C prowadzi do szkorbutu – choroby, która kojarzy się głównie z dawnymi żeglarzami odciętymi od świeżych warzyw i owoców. Dziś występuje rzadko, ale pojedyncze przypadki wciąż opisują lekarze na całym świecie.

W praktyce wiele osób latami funkcjonuje z łagodnym lub umiarkowanym niedoborem. Objawy przypisują stresowi, wiekowi czy „słabej odporności”, a krew z dziąseł traktują jak coś normalnego.

Skąd wziąć odpowiednią ilość witaminy C

Ludzki organizm nie potrafi sam produkować witaminy C ani gromadzić jej w dużych zapasach. Potrzebuje stałych dostaw z pożywieniem. Gdy dieta jest monotonna, bazuje na przetworzonej żywności, a świeże warzywa i owoce pojawiają się rzadko, niedobór staje się bardzo prawdopodobny.

Najlepsze naturalne źródła

Do produktów szczególnie bogatych w witaminę C należą m.in.:

• papryka (zwłaszcza czerwona)
• czarna porzeczka i truskawki
• cytrusy: pomarańcze, grejpfruty, mandarynki
• brokuły i brukselka
• kapusta kiszona i inne warzywa kiszone
• natka pietruszki, jarmuż, szpinak
• pomidory i sok pomidorowy

U dorosłych zapotrzebowanie na witaminę C wynosi zazwyczaj w okolicach kilkudziesięciu miligramów dziennie, co można pokryć kilkoma porcjami świeżych warzyw i owoców.

Witaminy C łatwo pozbawić potrawy przez długie gotowanie. Lepiej sprawdza się krótkie gotowanie na parze, duszenie pod przykryciem lub jedzenie części produktów na surowo – na przykład papryki czy natki pietruszki.

Suplement czy talerz sałatki?

Na rynku nie brakuje suplementów z witaminą C. Tabletka bywa pomocna, gdy lekarz zaleci wyższe dawki, na przykład przy ciężkim niedoborze czy w okresie rekonwalescencji. W codziennej profilaktyce dietetycy podkreślają jednak rolę zwykłego jedzenia.

Warzywa i owoce dostarczają nie tylko samej witaminy C, ale też błonnika, flawonoidów, potasu i wielu innych składników, które wspierają naczynia krwionośne i ogólną kondycję jamy ustnej. Działają więc szerzej niż pojedyncza tabletka.

Kiedy krwawiące dziąsła mają inne przyczyny

Niedobór witaminy C to nie jedyne wyjaśnienie problemu. Krew z dziąseł pojawia się także przy:

• chorobach przyzębia (zapalenie dziąseł, paradontoza)
• zalegającym kamieniu nazębnym i płytce bakteryjnej
• zbyt twardej szczoteczce i zbyt mocnym dociskaniu
• źle dobranej technice szczotkowania i nitkowania
• niektórych lekach rozrzedzających krew
• stanach zapalnych i infekcjach w jamie ustnej

Dentysta zwróci uwagę na wygląd dziąseł, ilość kamienia, ubytki oraz sposób, w jaki myjesz zęby. Jeśli higiena wydaje się w porządku, a mimo to krwawienie się utrzymuje, lekarz może zasugerować konsultację z internistą lub badania krwi – w tym pod kątem niedoborów.

Utrzymujące się krwawienie z dziąseł warto traktować jak objaw choroby, a nie drobny kosmetyczny kłopot, który „sam przejdzie”.

Jak zadbać o dziąsła od środka i z zewnątrz

Najlepszy efekt daje połączenie dwóch podejść: codziennej dbałości o jamę ustną i świadomej diety. Samo dokładniejsze mycie nie naprawi braków witaminowych, tak samo jak sama sałatka nie wystarczy, jeśli kamień nazębny od lat nie był usuwany.

Proste kroki, które możesz wprowadzić od razu

• Wybierz miękką lub średnią szczoteczkę zamiast bardzo twardej.
• Myj zęby okrężnymi, delikatnymi ruchami, bez „szorowania” tam i z powrotem.
• Nitkuj przestrzenie między zębami raz dziennie, ostrożnie, bez szarpania.
• Umawiaj profesjonalne oczyszczanie kamienia w gabinecie stomatologicznym regularnie.
• Dodaj do każdego głównego posiłku porcję warzyw, a raz dziennie – porcję owoców.
• Sięgaj częściej po świeże, a rzadziej po gotowe dania i słodkie napoje.

Jeśli zmiany w nawykach nie przynoszą poprawy w ciągu kilku tygodni lub krew pojawia się niemal przy każdym myciu, warto skonsultować sytuację z dentystą i lekarzem rodzinnym. Przy potrzebie można oznaczyć poziom witaminy C oraz innych składników, np. żelaza czy witaminy K.

Dlaczego wielu dorosłych lekceważy sygnały z dziąseł

W komentarzach w mediach społecznościowych pod materiałami o niedoborach witamin powtarza się podobny ton: „Całe życie mam niedobory”, „Jestem deficytowy we wszystkim”. Za tym żartobliwym podejściem kryje się pewien nawyk – bagatelizowanie objawów, które nie bolą bardzo mocno.

Dziąsła rzadko bolą na tyle, by wyłączyć z życia. Bardziej przeszkadza krew na szczoteczce, nieprzyjemny zapach z ust czy estetyka uśmiechu. To sprawia, że wiele osób czeka miesiącami albo latami, zanim trafi do specjalisty. W tym czasie stan zapalny przyzębia postępuje, a drobny niedobór witaminy C zamienia się w poważniejszy problem.

Ciało wysyła sygnały w prosty sposób: krwawieniem, zmęczeniem, gorszą kondycją skóry. Zamiast zagłuszać te znaki kolejną filiżanką kawy czy mocniejszym szorowaniem zębów, lepiej potraktować je jako zachętę do małego dochodzenia: co brakuje w mojej diecie, stylu życia, badaniach kontrolnych?

Regularne wizyty u dentysty, kilka porcji warzyw dziennie i podstawowe badania krwi raz na jakiś czas nie są fanaberią. To prosty sposób, by zwykła krew na szczoteczce nie okazała się pierwszym etapem problemu ze stanem całego organizmu – od dziąseł, przez odporność, aż po naczynia krwionośne.