Czy suplementy diety naprawdę mogą spowolnić starzenie organizmu?

Rynek suplementów rośnie jak szalony, a producenci obiecują młodość w kapsułce. Coraz częściej pytanie brzmi: ile w tym nauki, a ile marketingu?

Nowe badania, opublikowane w prestiżowym czasopiśmie naukowym, sugerują, że codzienne przyjmowanie wybranych witamin i minerałów może lekko spowolnić tzw. wiek biologiczny u osób starszych. Brzmi obiecująco, ale naukowcy mocno studzą emocje: mowa raczej o subtelnym efekcie na poziomie komórkowym niż o eliksirze młodości.

Czym w ogóle jest starzenie biologiczne?

W kalendarzu każdy z nas ma tyle samo: kolejne urodziny, kolejne świeczki na torcie. To właśnie wiek metrykalny. Organizm widzi to zupełnie inaczej. Dla niego liczy się tzw. wiek biologiczny – realny stan ciała i komórek.

Naukowcy mierzą go za pomocą różnych wskaźników: pracy serca, kondycji naczyń krwionośnych, poziomu stanu zapalnego, składu ciała, a coraz częściej – zmian w DNA. Z biegiem lat w naszym materiale genetycznym pojawiają się charakterystyczne „ślady czasu”, np. zmiany chemiczne określane jako modyfikacje epigenetyczne.

Wiek biologiczny może być niższy lub wyższy niż liczba lat w dowodzie. To dlatego jedna siedemdziesięciolatka biega półmaraton, a inna w tym wieku ma problem z wejściem po schodach.

Nowe prace badawcze skupiają się właśnie na tym, jak różne interwencje – dieta, ruch, sen, a także suplementy – wpływają na tempo tych zmian w DNA.

Co pokazuje nowe badanie o suplementach?

W niedawno opublikowanym badaniu naukowcy obserwowali osoby starsze, którym podawano codziennie zestaw witamin i minerałów. Zastosowano tzw. randomizowane badanie z grupą kontrolną – część uczestników dostawała prawdziwy suplement, część placebo.

Po pewnym czasie zmierzono markery starzenia biologicznego w komórkach krwi, korzystając z tzw. zegarów epigenetycznych. To narzędzia, które na podstawie wzoru zmian w DNA szacują wiek biologiczny organizmu.

W grupie suplementowanej zaobserwowano nieco wolniejsze tempo starzenia biologicznego niż u osób z grupy placebo – ale różnica była niewielka.

Naukowcy podkreślają, że to wstępny sygnał, a nie ostateczny dowód na „odmładzające” działanie suplementów. Badanie dotyczyło konkretnej grupy: seniorów, najczęściej z już nieidealną dietą i zwiększonym ryzykiem niedoborów.

Mały efekt na DNA, nieznany wpływ na zdrowie

Listki w kalendarzu to jedno, a realne życie – drugie. To samo dotyczy wieku biologicznego. Nawet jeśli zegar epigenetyczny tyka wolniej, nie oznacza to automatycznie mniejszej liczby zawałów, udarów czy nowotworów.

Autorzy badania przyznają, że na razie nie mają danych, czy ten skromny efekt w komórkach przełoży się na:

• dłuższe życie w zdrowiu,