Cukrowy żel na łysienie? Nowa metoda może działać szybciej niż Rogaine

Naukowcy testują prosty żel z naturalnym cukrem, który u myszy przyspiesza odrastanie włosów tak skutecznie, jak znane leki na łysienie.

Badania nad gojeniem ran niespodziewanie naprowadziły badaczy na ślad zupełnie nowego podejścia do problemu przerzedzających się włosów. W centrum uwagi znalazł się deoksyryboza – cukier obecny w strukturze naszego DNA, który w formie żelu może pobudzać mieszki włosowe do intensywnej pracy.

Od gojenia ran do pomysłu na żel przeciw łysieniu

Cała historia zaczęła się na University of Sheffield w Wielkiej Brytanii oraz COMSATS University Islamabad w Pakistanie. Zespół biomateriałoznawców badał, jak deoksyryboza wpływa na proces gojenia się ran skórnych u myszy.

Naukowcy nakładali roztwór tego cukru na niewielkie uszkodzenia skóry gryzoni. Gdy obserwowali miejsca gojenia, zauważyli coś, czego zupełnie się nie spodziewali: sierść wokół ran zaczęła odrastać szybciej, gęściej i była wyraźnie grubsza niż na nieleczonych fragmentach skóry.

Przeczytaj również: Specjalista ujawnia, jak jeden poranny nawyk poprawia metabolizm po 40-tce

Przy badaniu gojenia ran okazało się, że okolica poddana działaniu deoksyrybozy zarasta nową sierścią znacznie szybciej niż obszary kontrolne.

To skłoniło badaczy do zadania prostego pytania: jeśli ten cukier tak mocno „ożywia” skórę po urazie, to może podobny efekt da się wykorzystać w łysieniu, gdzie mieszki włosowe stopniowo „usypiają” i przestają produkować włosy?

Jak wyglądały testy na myszach z łysieniem androgenowym

Kolejny etap badań opisano w pracy opublikowanej w czerwcu 2023 roku. Tym razem zespół użył modelu łysienia androgenowego – u samców myszy wywołano utratę sierści zależną od testosteronu, zbliżoną mechanizmem do typowego łysienia typu męskiego u ludzi.

Przeczytaj również: Ekspert zdradza, dlaczego nie warto ścielić łóżka od razu po wstaniu

Na grzbietach zwierząt wygolono pasy sierści, a następnie przez 20 dni codziennie nakładano jeden z kilku żeli. Jeden z nich zawierał deoksyrybozę, inny popularny lek minoxidil, kolejny był żelem „pustym”, a jeszcze inny łączył deoksyrybozę z minoxidilem.

Najważniejsze wyniki eksperymentu

• Przyspieszone odrastanie sierści – po 20 dniach myszy z żelem zawierającym deoksyrybozę miały wyraźnie gęstszą i dłuższą sierść w miejscu aplikacji niż zwierzęta z grup kontrolnych.
• Podobna skuteczność do minoxidilu – żel z cukrem wypadał porównywalnie do minoxidilu, który jest jednym z najważniejszych leków do stosowania miejscowego w łysieniu.
• Brak wyraźnego efektu „dwa w jednym” – połączenie deoksyrybozy i minoxidilu nie dawało wyników lepszych niż zastosowanie każdego preparatu osobno.

Badacze dokumentowali postępy zdjęciami myszy z różnymi wariantami leczenia, aby mieć wizualne porównanie gęstości i długości odrastającej sierści.

Przeczytaj również: Nie siłownia ani ciężary, te ćwiczenia na krześle wzmacniają core

Co ten cukier robi z mieszkami włosowymi

Deoksyryboza jest jednym z podstawowych „klocków” budujących DNA. Sama w sobie nie jest lekiem, ale może wpływać na środowisko komórek skóry. Analiza próbek z obszarów leczonych żelem z tym cukrem pokazała zwiększoną liczbę naczyń krwionośnych i komórek naskórka.

Zespół badawczy zauważył, że im intensywniejsze unaczynienie wokół mieszka włosowego, tym większa jego średnica i mocniejszy wzrost włosa.

Innymi słowy, żel z deoksyrybozą zdaje się poprawiać „infrastrukturę” wokół mieszka włosowego: dba o dopływ tlenu i składników odżywczych, a to przekłada się na gęstsze i grubsze włosy. Mechanizm nie jest jeszcze w pełni opisany, ale kierunek działań przypomina ideę „dokarmienia” i „rozruszania” mieszków, które w łysieniu stopniowo zanikają.

Gdzie nowe podejście wpisuje się w obecne leczenie łysienia

Łysienie androgenowe, nazywane też dziedzicznym, dotyka zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Szacuje się, że w różnych formach może dotyczyć nawet około 40 procent ludzi na świecie. U panów zwykle zaczyna się od cofania linii włosów i prześwitów na czubku głowy, u pań częściej przybiera formę stopniowego przerzedzania na czubie głowy.

Na rynku dominują dwa leki, które lekarze stosują od lat:

Na tym tle żel z deoksyrybozą jawi się jako potencjalna, łagodniejsza w użyciu alternatywa – coś, co można by nakładać na skórę głowy jak zwykły kosmetyk, bez ingerencji w gospodarkę hormonalną.

Czy żel z cukrem pomoże także po chemioterapii

Badacze sugerują, że zastosowanie takiego preparatu mogłoby wykraczać poza klasyczne łysienie androgenowe. Teoretycznie w grę wchodzi:

• stymulacja odrastania włosów u osób po chemioterapii,
• wspomaganie terapii w łysieniu plackowatym (alopecia areata), gdzie układ odpornościowy atakuje mieszki,
• wsparcie skóry po różnego typu zabiegach dermatologicznych czy przeszczepach włosów.

To na razie spekulacje badaczy, oparte na mechanizmie poprawy mikrokrążenia i aktywności komórkowej skóry. Każde z tych wskazań wymaga osobnych, dobrze zaplanowanych badań klinicznych.

Na jakim etapie są prace i czego jeszcze nie wiemy

Naukowcy mocno podkreślają, że cały projekt wciąż znajduje się na bardzo wczesnym etapie. Wszystkie opisane wyniki pochodzą z badań na samcach myszy. Nie testowano jeszcze żelu z deoksyrybozą ani na ludziach, ani na samicach zwierząt.

Autorzy pracy określają swoje ustalenia jako „bardzo wczesne”, podkreślając potrzebę kolejnych badań na różnych modelach i w warunkach klinicznych.

Kolejne kroki, o których wspominają naukowcy, obejmują m.in.:

• testy na samicach myszy z łysieniem zależnym od hormonów,
• badania nad długotrwałym bezpieczeństwem stosowania żelu na większych powierzchniach skóry,
• próby kliniczne z udziałem ludzi z łysieniem androgenowym – zarówno mężczyzn, jak i kobiet,
• porównanie skuteczności żelu z deoksyrybozą z obecnymi standardami leczenia w różnych schematach (solo i w kombinacjach).

Co ta informacja znaczy dla osób tracących włosy

Osoby, które dziś szukają sposobu na zahamowanie łysienia, nie powinny jeszcze biec do apteki w poszukiwaniu „cukrowego żelu”. Taki produkt zwyczajnie jeszcze nie istnieje w sprzedaży, a sam składnik – deoksyryboza – wymaga dokładnego przebadania u ludzi.

Z drugiej strony ta praca pokazuje, że medycyna szuka prostszych i mniej obciążających sposobów na poprawę kondycji mieszków włosowych. Większość dostępnych terapii jest dość wymagająca: trzeba je stosować codziennie przez długi czas, pogodzić się z ryzykiem skutków ubocznych lub poddać się zabiegom chirurgicznym (np. przeszczep włosów).

Jeśli przyszłe badania potwierdzą bezpieczeństwo i skuteczność żelu z deoksyrybozą, na horyzoncie może pojawić się kolejna opcja dla osób, które do tej pory nie chciały lub nie mogły korzystać z minoxidilu czy finasterydu.

Jak rozumieć takie doniesienia i na co uważać

Informacje o nowych metodach na porost włosów łatwo rozpalają wyobraźnię. Rynek środków na łysienie jest ogromny, a desperacja części pacjentów bywa wykorzystywana przez producentów preparatów o wątpliwym działaniu. Warto pamiętać o kilku zasadach:

• badania na myszach są dopiero pierwszym krokiem – wyniki nie muszą przełożyć się 1:1 na ludzi,
• nawet „naturalne” substancje w wysokich stężeniach mogą podrażniać skórę lub wchodzić w interakcje z innymi kosmetykami czy lekami,
• zanim jakakolwiek metoda trafi do domowych łazienek, musi przejść testy bezpieczeństwa i skuteczności w badaniach klinicznych.

Dla osób, które już dziś zmagają się z łysieniem, najbardziej rozsądną drogą pozostaje konsultacja z dermatologiem lub trychologiem. Lekarz może dobrać terapię dopasowaną do płci, wieku, stanu zdrowia i przyczyn wypadania włosów, a jednocześnie uczciwie powiedzieć, czego realnie można się spodziewać po dostępnych metodach.

Historia żelu z deoksyrybozą pokazuje też coś jeszcze: czasem nowe podejścia rodzą się z zupełnie innej dziedziny badań. Tu punktem wyjścia było gojenie ran, a nie sama utrata włosów. Dla pacjentów to sygnał, że medycyna nie stoi w miejscu, a bardziej komfortowe i bezpieczne metody terapii mogą pojawić się z zaskakujących kierunków.