Sezon na szparagi wraca. To warzywo może złagodzić skutki kaca

Delikatne, wiosenne, królują na talerzach tylko przez kilka tygodni.

Mało kto wie, że mogą też pomóc po ciężkiej nocy.

Szparagi kojarzą się głównie z elegancką kolacją i wiosenną kuchnią. Coraz częściej pojawia się jednak przy nich inna etykietka: naturalne wsparcie po zbyt intensywnej imprezie. Co faktycznie mówi o nich nauka, a co jest już tylko życzeniowym myśleniem?

Kiedy startuje sezon na szparagi i czemu budzą tyle emocji

W Europie środkowej pierwsze lokalne szparagi pojawiają się zazwyczaj w kwietniu, czasem wcześniej z upraw pod osłonami. Tradycyjnie ich sezon kończy się 24 czerwca, w dzień św. Jana. To krótki czas, dlatego wielu miłośników liczy tygodnie, aż znów zobaczy je na straganach.

Przeczytaj również: Jak jedno cięcie lawendy może wydłużyć jej życie niemal o połowę

Popularność szparagów to nie tylko kwestia smaku. Łączą w sobie kilka cech, które dziś są w cenie: są lekkie, pasują do wielu kuchni, wyglądają efektownie na zdjęciach, a do tego mają przyzwoity skład pod względem odżywczym.

Dlaczego dietetycy lubią szparagi

Szparagi w większości składają się z wody i błonnika, więc są niskokaloryczne, a jednocześnie sycą. W porcji tego warzywa znajdziemy m.in.:

Przeczytaj również: 104-latek z prowincji wciąż mieszka sam. Jak to możliwe?

• kwas foliowy, wspierający m.in. układ krwiotwórczy,
• witaminę C, ważną dla odporności i naczyń krwionośnych,
• witaminę E z działaniem antyoksydacyjnym,
• potas, który sprzyja prawidłowej pracy serca i regulacji gospodarki wodnej,
• magnez i żelazo w niewielkich, ale istotnych ilościach,
• związki roślinne, m.in. saponiny wykazujące działanie antyoksydacyjne.

Ten zestaw nie robi z nich magicznego leku, ale sprawia, że dobrze wpisują się w wiosenną, lżejszą kuchnię. Szczególnie w okresie, gdy wiele osób próbuje odciążyć organizm po zimie, tłustych potrawach i mniejszej ilości ruchu.

Szparagi to lekki, niskokaloryczny posiłek z dawką wody, witamin, minerałów i związków antyoksydacyjnych – dobry wybór, gdy organizm potrzebuje regeneracji.

Skąd pomysł, że szparagi mają pomagać na kaca

Mit o szparagach jako tajnej broni po zakrapianej nocy nie wziął się znikąd. Oparty jest na badaniu, o którym pisało specjalistyczne pismo zajmujące się żywnością i żywieniem. Naukowcy przyjrzeli się ekstraktom z różnych części szparagów i sprawdzali ich wpływ na procesy związane z rozkładem alkoholu.

Przeczytaj również: Stare pożółkłe prześcieradła? Ten trik zmienia je w hit do domu

W laboratorium zaobserwowali, że pewne substancje ze szparagów mogą wpływać na aktywność enzymów biorących udział w metabolizmie alkoholu oraz wspierać komórki wątroby narażone na obciążenie. Te wyniki szybko zostały podchwycone przez media, a z ostrożnych wniosków o potencjalnym działaniu zrobił się prosty przekaz: „zjedz szparagi, kaca nie będzie”.

Co tak naprawdę wynika z badań

Tutaj trzeba odjąć nieco emocji. Badania przeprowadzono na ekstraktach i komórkach, nie na ludziach po imprezie. To duża różnica. Z tego typu eksperymentów można wyciągnąć wniosek, że szparagi zawierają związki, które w określonych warunkach wspierają procesy związane z alkoholem. Nie da się jednak na tej podstawie stwierdzić, że zwykła porcja szparagów na talerzu skasuje poranne dolegliwości.

Naukowe dane sugerują pewien potencjał prozdrowotny szparagów w kontekście obciążenia wątroby, ale nie potwierdzają, że porcja na talerzu „leczy kaca”.

Specjaliści od żywienia i medycyny od lat powtarzają jedno: nie ma cudownego środka, który pozwoli bezkarnie przesadzić z alkoholem. Gorsze samopoczucie po wieczorze z wysokim promilem wynika z odwodnienia, rozchwiania poziomu cukru, zaburzonego snu, działania toksycznych produktów rozkładu alkoholu i ogólnego przemęczenia organizmu.

Dlaczego po szparagach można czuć się lepiej

Mimo braku spektakularnych dowodów na „antykacowe” działanie, szparagi mogą realnie poprawić samopoczucie po ciężkiej nocy. Dzieje się tak z kilku prostych powodów:

Organizm po imprezie często domaga się „konkretu” – wielu sięga wtedy po zapiekanki, kebaby czy frytki. Krótkoterminowo przynosi to ulgę głównie na poziomie psychiki. Dla przewodu pokarmowego i wątroby dużo łagodniejsza będzie porcja szparagów z jajkiem, rybą czy lekkim sosem jogurtowym niż talerz ociekającego tłuszczem fast foodu.

Jak sprytnie włączyć szparagi do posiłków po imprezie

Jeżeli organizujesz domówkę w sezonie szparagowym, warto pomyśleć o nich już na etapie planowania menu. Kilka prostych pomysłów:

• kolacja przed wyjściem: szparagi z jajkiem sadzonym lub jajkiem w koszulce i kromką pełnoziarnistego pieczywa,
• lekka przekąska na wieczór: pieczone szparagi z oliwą i ziołami podane z hummusem lub sosem jogurtowym,
• śniadanie po nocy: omlet lub frittata z dodatkiem szparagów i warzyw,
• obiad regeneracyjny: krem z białych szparagów na bulionie warzywnym, bez ciężkiej śmietany.

Takie dania nie zlikwidują skutków nadmiernej ilości alkoholu, ale mogą sprawić, że ciało szybciej „dojdzie do siebie”. Lżejsze jedzenie zmniejsza ryzyko zgagi, nudności i poczucia przejedzenia. Dla części osób to realna różnica w jakości dnia po imprezie.

Na co zwrócić uwagę przy zakupie szparagów

Jeżeli chcesz wykorzystać krótki sezon w pełni, warto nauczyć się wybierać dobre egzemplarze. Kluczowe kwestie to świeżość i pochodzenie.

Świeże szparagi rozpoznasz po kilku cechach:

• główki są zwarte, nieotwarte i nie wyschnięte,
• łodygi są sprężyste, nie gumowe i niepomarszczone,
• po lekkim naciśnięciu podstawy pojawia się kropla soku,
• przy pocieraniu pędów o siebie słychać delikatny „pisk”.

Warto też przyjrzeć się etykietom. Ogólne hasła w rodzaju „z naszej okolicy” niewiele mówią. Konkretny kraj lub region pochodzenia daje więcej informacji. Krótka droga z pola na stół oznacza zwykle wyrazistszy smak i lepszą teksturę.

Szparagi nie zastąpią rozsądku przy alkoholu

Choć szparagi mogą stanowić sprzymierzeńca podczas regeneracji, nie naprawią błędów popełnionych przy kieliszku. Kilka praktycznych zasad wciąż działa lepiej niż jakiekolwiek „cudowne danie”:

• pij wodę między porcjami alkoholu,
• nie zaczynaj imprezy na pusty żołądek,
• unikanie mieszania wielu rodzajów wysokoprocentowych trunków zwykle zmniejsza ryzyko ostrego kaca,
• zadbaj o choć kilka godzin snu w możliwie cichym i zaciemnionym miejscu.

W takim schemacie szparagi mogą być po prostu elementem rozsądniejszego odżywiania: lekką kolacją przed wyjściem albo przyjaznym dla żołądka posiłkiem dnia następnego.

Kiedy lepiej uważać ze szparagami

Choć to warzywo uchodzi za bardzo zdrowe, nie każdemu służy w dużych ilościach. Wysoka zawartość puryn sprawia, że osoby z dną moczanową lub podwyższonym poziomem kwasu moczowego powinny konsultować częste jedzenie szparagów z lekarzem lub dietetykiem. Części ludzi dokucza też nasilony, specyficzny zapach moczu po ich zjedzeniu – to efekt naturalnych związków siarki rozkładanych w organizmie.

Dla większości zdrowych osób sezon na szparagi to dobra okazja, aby podmienić część ciężkich dań na coś lżejszego. W połączeniu z odpowiednim nawodnieniem, ruchem i spokojniejszym podejściem do alkoholu może to przełożyć się na realnie lepsze samopoczucie, także po głośnej nocy, gdy budzik dzwoni zdecydowanie za wcześnie.