Schab schodzi z tronu. To mięso właśnie zostało numerem jeden na świecie

Nowe analizy globalnego rynku pokazują wyraźnie: to, co najczęściej ląduje dziś na talerzach mieszkańców planety, nie pochodzi już od świni. Lider zmienił się po cichu, napędzany cenami, modą kulinarną i debatą o klimacie. Efekt? Zupełnie inne mięso zaczyna rządzić kuchniami – od Azji, przez Europę, po Amerykę.

Nowy król talerzy: drób wyprzedza wieprzowinę

Przez dekady sytuacja wydawała się nie do ruszenia: wieprzowina była najczęściej jedzonym mięsem na Ziemi. Ogromny udział miały tu rynki azjatyckie, przede wszystkim Chiny, które odpowiadają za około połowę światowej konsumpcji tego mięsa. Teraz statystyki pokazują wyraźną zmianę kierunku.

Z danych analizowanych przez OECD i agendę ONZ FAO wynika, że globalna konsumpcja wieprzowiny oscyluje w okolicach 123 mln ton rocznie . W tym samym czasie drób – z dominującą pozycją kurczaka – osiąga już około 139 mln ton . Różnica nie jest jeszcze gigantyczna, ale trend idzie w jedną stronę: przepaść będzie rosnąć.

Drób, głównie kurczak, stał się obecnie najczęściej jedzonym mięsem na świecie, wyprzedzając wieprzowinę zarówno pod względem wolumenu, jak i tempa wzrostu.

Kucharze i twórcy przepisów też nie pozostają obojętni. W nowych trendach kulinarnych kurczak pojawia się wszędzie: w street foodzie, daniach dietetycznych, przepisach fit, kuchni rodzinnej, fast foodach i restauracjach typu casual dining. Łatwo go doprawić, szybko przygotować, dobrze znosi marynaty i przejmuje aromat przypraw. To ogromny atut w epoce kuchni „na szybko”, ale z ambicjami.

Dlaczego kurczak wygrywa? Trzy kluczowe powody

Cena, czyli argument, który czuje się w portfelu

Wysoka inflacja żywności i spadająca siła nabywcza to jeden z najprostszych powodów, dla których ludzie częściej wkładają do koszyka drób. Intensywna produkcja kurczaka w wielkich ubojniach i fermach pozwala utrzymać niższy koszt w przeliczeniu na kilogram mięsa niż w przypadku wieprzowiny.

• krótszy czas tuczu niż u trzody chlewnej
• mniejsze zużycie paszy w stosunku do masy uzyskanego mięsa
• łatwiejsza automatyzacja produkcji
• ogromna skala przemysłowa, która obniża koszt jednostkowy

Dla przeciętnej rodziny oznacza to prostą decyzję: gdy wszystko drożeje, kurczak częściej wygrywa z kotletem schabowym czy karkówką tylko dlatego, że kosztuje mniej.

Religia, kultura i mniejsza liczba „zakazów”

Drugi czynnik to kwestie kulturowe i religijne. Wieprzowina jest wykluczona lub mocno ograniczona w wielu krajach z przewagą islamu i judaizmu. Kurczak takiego balastu nie ma. Jest akceptowany w bardzo różnych tradycjach kulinarnych, od Bliskiego Wschodu po Europę Środkową.

Dla producentów to idealny produkt: można go sprzedawać praktycznie wszędzie, bez ryzyka, że połowa globu go odrzuci z powodów religijnych.

Wizerunek lżejszego, „zdrowszego” mięsa

Do tego dochodzi moda na zdrowszy styl życia. W poradnikach dietetycznych, aplikacjach do liczenia kalorii i planach „fit” kurczak pojawia się niemal automatycznie jako źródło białka z mniejszą zawartością tłuszczu niż klasyczny boczek czy karkówka.

Drób uchodzi za mięso „bezpieczne” przy odchudzaniu i treningu, bo dostarcza dużo białka, a jednocześnie ma mniejszą zawartość tłuszczu niż wiele elementów z wieprzowiny.

Ten wizerunek nie jest pełną prawdą – sporo zależy od części tuszki, sposobu chowu i przygotowania. Smażony kurczak w głębokim oleju nie będzie dietetycznym ideałem. Mimo wszystko w świadomości konsumentów to właśnie drób ma obecnie reputację „lżejszego” wyboru.

Kraje, które zmieniają swoje mięso numer jeden

W wielu państwach, gdzie tradycyjnie królowała wieprzowina, zmiana już się dokonała. Duże rynki europejskie coraz wyraźniej przesuwają się w stronę drobiu. Kurczak w panierce, grillowane piersi, skrzydełka z piekarnika czy filet do curry – to dziś klasyka domowego menu.

Wieprzowina nadal trzyma się mocno, zwłaszcza w postaci wędlin, boczku, kiełbas i dań na święta. Statystyki jasno pokazują jednak, że przewaga ilościowa przechodzi na stronę mięsa drobiowego. Co istotne, nie jest to już chwilowa anomalia, lecz utrwalający się trend.

Ciemna strona kurczaka: intensywny chów i dobrostan zwierząt

Przewaga drobiu nie oznacza, że nagle przeszliśmy na „lepsze” mięso w sensie etycznym. Wzrost opiera się w dużej mierze na coraz intensywniejszej produkcji. Krótszy cykl tuczu (często zaledwie kilka tygodni), ciasne kurniki, maksymalizacja zagęszczenia – to codzienność przemysłu drobiarskiego.

Mniejsza cena dla konsumenta często oznacza większą intensywność chowu, w którym dobrostan zwierząt schodzi na dalszy plan.

Równolegle rośnie więc presja społeczna na ograniczanie zużycia mięsa w ogóle. Część konsumentów wprowadza do swojej diety dni bezmięsne, inni wybierają mięso rzadziej, ale z lepszych źródeł – z wolnego wybiegu, od lokalnych producentów czy z certyfikowanych gospodarstw.

Co to oznacza dla przeciętnego konsumenta?

Jak wybierać mięso drobiowe w sklepie

Jeśli kurczak ma być częścią diety, warto zadbać chociaż o kilka podstawowych zasad wyboru:

• szukaj informacji o pochodzeniu – im bardziej konkretna, tym lepiej
• zwracaj uwagę na oznaczenia typu chów na wolnym wybiegu lub podwyższony dobrostan
• rozważ zakup u lokalnych hodowców, jeśli masz taką możliwość
• nie kieruj się wyłącznie najniższą ceną – bardzo często wiąże się ona z najbardziej intensywnym chowem

Znaczenie ma też sposób przygotowania. Pieczenie, gotowanie na parze czy duszenie z mniejszą ilością tłuszczu pozwolą wykorzystać atuty mięsa drobiowego bez zamieniania go w ciężkostrawną bombę kaloryczną.

Czy warto ograniczać częstotliwość jedzenia mięsa

Rosnąca dominacja drobiu nie zmienia faktu, że coraz więcej dietetyków zachęca do większego udziału roślinnych źródeł białka: strączków, orzechów, produktów sojowych. Chodzi nie tylko o zdrowie, ale również o ślad środowiskowy produkcji mięsa, niezależnie od gatunku.

Prosty model, który wybiera wiele rodzin, to:

Kiedy kurczak naprawdę bywa zdrowszym wyborem

Mięso drobiowe ma kilka praktycznych zalet. Pierś kurczaka bez skóry zawiera sporo pełnowartościowego białka przy stosunkowo niskiej ilości tłuszczu. Dobrze sprawdza się w diecie osób aktywnych fizycznie, starszych czy w czasie rekonwalescencji, gdy organizm potrzebuje budulca, a jednocześnie lekkostrawnych posiłków.

Kluczowy jest jednak kontekst całego talerza. Jeśli kurczak leży obok frytek smażonych w głębokim oleju i ciężkiego sosu na bazie śmietany, trudno mówić o „fit” daniu. Z kolei pieczony filet z kurczaka podany z kaszą, oliwą i dużą porcją warzyw może już wpisać się w zbilansowaną, sprzyjającą zdrowiu dietę.

Dla wielu osób rozsądnym kierunkiem jest więc nie samo przerzucenie się z wieprzowiny na drób, lecz szersza zmiana nawyków: mniej mięsa ogółem, więcej warzyw, uważniejsze czytanie etykiet i interesowanie się tym, jak powstaje to, co ląduje na talerzu.