Rakieta Artemis II już na wyrzutni. NASA szykuje lot wokół Księżyca

Potężna rakieta programu Artemis dotarła na legendarną wyrzutnię 39B na Florydzie, a NASA wchodzi w kluczową fazę przygotowań.

To ostatni etap przed misją, która ma przeprowadzić pierwszy od ponad pół wieku załogowy lot w pobliże Księżyca. Na szczycie rakiety czeka już kapsuła Orion, a inżynierowie sprawdzają każdy kabel, zawór i śrubę, zanim dadzą zielone światło na start.

Gigant na gąsienicach: jak Artemis II dotarła na wyrzutnię

Artemis II to zestaw dwóch kluczowych elementów: superciężkiej rakiety Space Launch System (SLS) oraz statku Orion, w którym polecą astronauci. Cała konstrukcja ma około 98 metrów wysokości, czyli mniej więcej tyle, co trzydziestopiętrowy blok mieszkalny.

Rakieta trafiła na wyrzutnię 39B w Kennedy Space Center 20 marca 2026 roku. Transport odbył się na specjalnym pojeździe gąsienicowym crawler-transporter 2, stworzonym do przewożenia tak ogromnych ładunków.

• dystans: około 6,5 km
• czas przejazdu: 11 godzin
• średnia prędkość: ok. 1,3 km/h

Tempo żółwia nie jest przypadkiem. Każde gwałtowniejsze szarpnięcie mogłoby naruszyć delikatne systemy rakiety i kapsuły. Zespół NASA woli więc jechać powoli, ale mieć pewność, że żaden element konstrukcji nie ucierpi.

Przewiezienie SLS na wyrzutnię to symboliczny moment: od tej chwili zegar odlicza dni do startu pierwszej załogowej misji księżycowej nowej ery.

Przejazd na 39B kończy miesiące prac w hali montażowej, gdzie łączono kolejne segmenty rakiety, montowano elektronikę i integrowano Oriona z resztą systemu startowego.

Załogowy lot wokół Księżyca: co zrobi Artemis II

Artemis II ma być próbą generalną przed lądowaniem ludzi na Srebrnym Globie. Misja potrwa około 10 dni i obejmie przelot wokół Księżyca oraz powrót na Ziemię. Rakieta SLS wyniesie Oriona na orbitę, a następnie na trajektorię prowadzącą w stronę naszego naturalnego satelity.

Na pokładzie znajdzie się czwórka astronautów:

• Reid Wiseman – dowódca misji, astronauta NASA i były mieszkaniec Międzynarodowej Stacji Kosmicznej,
• Victor Glover – pilot statku Orion, doświadczony pilot testowy i pierwszy Afroamerykanin, który spędził dłuższą misję na ISS,
• Christina Koch – specjalistka misji, znana z rekordu najdłuższego ciągłego pobytu kobiety w kosmosie,
• Jeremy Hansen – astronauta Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej, który wnosi do zespołu międzynarodową perspektywę.

Załoga okrąży Księżyc na tzw. swobodnej trajektorii powrotnej. Taki profil lotu pozwala wykorzystać grawitację Księżyca do „zawrócenia” statku w kierunku Ziemi, co zwiększa bezpieczeństwo misji.

Artemis II ma sprawdzić, jak ludzie, sprzęt pokładowy i systemy podtrzymywania życia zachowują się w głębokiej przestrzeni kosmicznej – dalej niż latały załogowe misje od czasów Apollo.

Inżynierowie zamierzają podczas lotu przetestować m.in. komunikację z Ziemią, systemy nawigacyjne, manewry silnikowe, a także funkcjonowanie kabiny pod obciążeniem długotrwałego promieniowania kosmicznego.

Artemis – nowa era załogowych lotów księżycowych

Program Artemis to strategiczny projekt NASA, który ma przywrócić ludzi na Księżyc i stworzyć tam bardziej trwałą obecność niż w czasach Apollo. Artemis II jest drugim dużym krokiem po bezzałogowej misji Artemis I, która przetestowała Oriona w locie dookoła Księżyca i z powrotem.

W kolejnych etapach NASA chce zbudować coś w rodzaju „przesiadkowej stacji” na orbicie Księżyca (projekt Gateway) oraz prowadzić regularne lądowania z pomocą lądowników przygotowanych przez partnerów komercyjnych. W tle cały czas pozostaje cel długofalowy: przygotowanie technologii i procedur do misji załogowych na Marsa.

Ostatnie testy przed startem: napięty harmonogram

Po ustawieniu rakiety na wyrzutni rozpoczyna się intensywny okres przygotowań. Zespoły na Florydzie realizują serię testów, które mają potwierdzić, że każdy element systemu działa zgodnie z planem.

Co NASA musi sprawdzić na 39B

• próby łączności między rakietą, Oriona a centrum kontroli misji,
• testy sekwencji odliczania do startu, łącznie z symulacją przerwania odliczania,
• kontrolę systemów zasilania, paliwowych i awaryjnych,
• próbne tankowanie ciekłego wodoru i tlenu do stopni rakiety,
• testy ewakuacji załogi z wieży startowej.

Dopiero po serii udanych prób dyrektor lotu może podpisać się pod decyzją „go for launch”, czyli zgodą na faktyczny start.

Okno startowe wyznaczone na początek kwietnia obejmuje kilka dni. Jeśli warunki pogodowe albo wyniki testów nie będą sprzyjające, zespół może przesunąć start na kolejną dostępność, tak aby nie ryzykować bezpieczeństwem załogi.

Dlaczego Artemis II budzi tak duże emocje

Artemis II ma ogromny ładunek symboliczny. Dla wielu osób to powrót do marzeń z czasów Apollo, tym razem z udziałem znacznie bardziej zróżnicowanej załogi i w szerszej współpracy międzynarodowej. W projekcie uczestniczą agencje kosmiczne różnych krajów oraz prywatne firmy, które dostarczają moduły, systemy i oprogramowanie.

Mars pozostaje celem będącym w zasięgu kilku dekad, ale to loty księżycowe mają w praktyce pokazać, czy ludzie są gotowi na tak długą podróż. Na Księżycu można sprawdzić nowe technologie, takie jak:

• wytwarzanie paliwa rakietowego z lokalnych zasobów (np. z lodu wodnego),
• budowa osłon przed promieniowaniem z regolitu księżycowego,
• testy zaawansowanych skafandrów i systemów podtrzymywania życia,
• nowe sposoby komunikacji i nawigacji w głębokiej przestrzeni.

Jeśli te eksperymenty się sprawdzą, kolejne pokolenia astronautów będą miały znacznie łatwiejszy start w kierunku Czerwonej Planety.

Co ta misja oznacza dla zwykłych ludzi

Misje załogowe zwykle przyspieszają rozwój technologii, które z czasem trafiają do codziennego użytku. Program Apollo przyniósł m.in. ulepszenia w elektronice, materiałach kompozytowych czy systemach medycznych. Artemis ma szansę powtórzyć ten efekt, tym razem z naciskiem na energooszczędność, automatyzację i sztuczną inteligencję.

W tle rośnie też zainteresowanie edukacją związaną z kosmosem. Dla wielu nastolatków obecne starty mogą być tym, czym dla poprzednich pokoleń były czarno-białe relacje z lądowań Apollo – impulsem, który zaważy na wyborze studiów i zawodu.

Księżyc wciąż fascynuje, ale dopiero program Artemis pokazuje go jako miejsce, do którego można wracać regularnie i coś tam naprawdę zbudować. Rakieta Artemis II stojąca już na wyrzutni 39B to bardzo namacalny znak, że ta wizja przestaje być tylko opowieścią science fiction, a zaczyna przybierać konkretne kształty w harmonogramach lotów i w danych z realnych testów.