Rakieta Artemis II już na wyrzutni. NASA szykuje lot ludzi wokół Księżyca

Gigantyczna rakieta programu Artemis dotarła na wyrzutnię w Kennedy Space Center, otwierając decydującą fazę przygotowań do lotu załogowego ku Księżycowi.

To pierwszy od czasów Apollo tak ambitny krok NASA w stronę ponownej obecności ludzi w pobliżu Srebrnego Globu. Artemis II ma przetestować cały system – od rakiety SLS, przez kapsułę Orion, po procedury bezpieczeństwa dla czteroosobowej załogi.

Rakieta na miejscu: długi nocny przejazd na wyrzutnię 39B

20 marca 2026 roku potężny zestaw Space Launch System (SLS) z kapsułą Orion został przetoczony na wyrzutnię 39B w Kennedy Space Center na Florydzie. To ta sama, historyczna okolica, z której startowały misje Apollo.

Cała konstrukcja ma około 98 metrów wysokości, czyli mniej więcej tyle, co trzydziestopiętrowy budynek. Za transport odpowiadał ogromny pojazd gąsienicowy crawler-transporter 2, zaprojektowany specjalnie do przewożenia tak masywnych ładunków.

• dystans przejazdu: ok. 6,4 km
• średnia prędkość: około 1,3 km/h
• czas drogi: mniej więcej 11 godzin

Prędkość marszu pieszego byłaby tu zbyt duża – każdy wstrząs mógłby zagrozić delikatnym systemom rakiety i statku. Dlatego kolumna posuwa się niemal w ślimaczym tempie, a inżynierowie na bieżąco monitorują setki parametrów.

Przyjazd na wyrzutnię oznacza, że Artemis II wchodzi w finałową fazę przygotowań. Wczesno­kwietniowe okno startowe ma otworzyć drogę do pierwszego od dziesięcioleci lotu ludzi w okolice Księżyca.

Za tym przejazdem stoją miesiące testów w hangarze, integracji podsystemów i przeglądów bezpieczeństwa. Teraz cała uwaga zespołów skupi się na końcowych sprawdzianach przed startem.

Artemis II: załogowy lot próbny wokół Księżyca

Artemis II to pierwsza misja programu Artemis z astronautami na pokładzie. Ma potrwać około 10 dni i wysłać kapsułę Orion na trajektorię wokół Księżyca, a następnie sprowadzić załogę na Ziemię.

Kto poleci w stronę Srebrnego Globu

Skład załogi jest mocno symboliczny i odzwierciedla nowe podejście NASA do lotów załogowych:

• Reid Wiseman – dowódca misji, doświadczony astronauta NASA
• Victor Glover – pilot, pierwszy czarnoskóry astronauta, który poleci w kierunku Księżyca
• Christina Koch – specjalistka misji, rekordzistka NASA pod względem najdłuższego nieprzerwanego pobytu kobiety na orbicie
• Jeremy Hansen – specjalista misji z Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej (CSA), pierwszy Kanadyjczyk wysłany w strefę okołoksiężycową

Tym razem celem nie jest lądowanie, ale kompleksowy test całego systemu w realnych warunkach lotu daleko poza orbitę Ziemi. Trajektoria zabierze Orion na szeroką pętlę wokół Księżyca, z powrotem na kurs ku naszej planecie. Z punktu widzenia programu Artemis, to próba generalna przed misją Artemis III, która ma już posadzić astronautów na powierzchni.

Po co wracać w okolice Księżyca?

Program Artemis sięga dalej niż jednorazowy pokaz siły technologicznej. NASA mówi o budowie bardziej stałej obecności w pobliżu Księżyca do końca dekady. W planach jest chociażby niewielka stacja orbitalna Gateway oraz infrastruktura umożliwiająca dłuższe pobyty na powierzchni.

Artemis II ma dostarczyć danych, które wskażą, jak systemy rakiety, kapsuły i podtrzymywania życia zachowują się podczas dłuższej, załogowej wyprawy poza orbitę niską Ziemi.

Na tej podstawie NASA zamierza dopracować:

• procedury bezpieczeństwa dla astronautów na trasie Ziemia–Księżyc
• zarządzanie energią i zasobami w kapsule Orion
• systemy komunikacji na duże odległości
• ochronę przed promieniowaniem kosmicznym poza pasami Van Allena

To wszystko jest potrzebne nie tylko do kolejnych lotów księżycowych. Dane z Artemis II będą w przyszłości punktem odniesienia przy planowaniu wypraw na Marsa, gdzie czas podróży liczy się już w miesiącach, a nie w dniach.

Nowa era dla NASA i partnerów międzynarodowych

Artemis to jeden z najbardziej złożonych programów w historii amerykańskiej agencji. W projekt zaangażowały się liczne kraje, w tym Kanada i państwa europejskie. Udział Jeremy’ego Hansena w załodze pokazuje, że loty w rejon Księżyca nie będą wyłącznie amerykańską domeną.

Dla NASA to także sposób na zbudowanie długofalowego ekosystemu: rakiety, kapsuły, lądowniki, moduły orbitalne, a nawet potencjalne prywatne statki zaopatrzeniowe. Taki model ma stopniowo obniżać koszty i pozwolić na regularne, a nie odświętne misje.

Co dzieje się na wyrzutni przed startem

Sam przejazd na platformę to dopiero początek intensywnego etapu. Na wyrzutni 39B zespoły techniczne rozpoczynają całą serię testów, które muszą zakończyć się sukcesem, zanim rakieta dostanie zielone światło do startu.

Kluczowe próby przed lotem

W najbliższych dniach zaplanowano między innymi:

• testy łączności między kapsułą Orion, centrum kontroli i siecią satelitów
• sprawdzenie układów zasilania i awaryjnych systemów odcięcia silników
• symulacje procedur odliczania, łącznie z potencjalnymi przerwami i restartami
• ćwiczenia ewakuacyjne dla personelu i załogi
• próbne tankowanie rakiety kriogenicznymi paliwami

Każda anomalia może przesunąć datę startu. NASA podkreśla, że priorytetem pozostaje bezpieczeństwo czterech osób w kapsule. To m.in. dlatego okno startowe obejmuje kilka możliwych terminów, tak aby zespół miał margines na reagowanie na pogodę i ewentualne poprawki techniczne.

Dlaczego ta misja budzi tak duże emocje

Dla wielu osób Artemis II jest symbolem powrotu do marzeń sprzed pół wieku. W czasach Apollo loty księżycowe zakończyły się szybciej, niż zakładano. Teraz NASA próbuje zbudować trwalszą, mniej „jednorazową” obecność w głębszej przestrzeni kosmicznej.

Emocje podsyca także skład załogi – bardziej różnorodny niż w erze Apollo, z udziałem kobiet i przedstawicieli mniejszości, a także partnera spoza Stanów Zjednoczonych. To ma znaczenie wizerunkowe i edukacyjne: wiele dzieci i nastolatków po raz pierwszy zobaczy w astronautach kogoś, z kim może się łatwo utożsamić.

Artemis II ma szansę stać się jedną z tych misji, które po latach pamięta się nie tylko z powodu technologii, ale też dlatego, że zmieniają sposób myślenia ludzi o ich miejscu we Wszechświecie.

Co to oznacza z perspektywy zwykłego odbiorcy

Chociaż lot wokół Księżyca brzmi jak coś bardzo odległego od codzienności, efekty takich misji przenikają do życia na Ziemi. Technologie opracowane na potrzeby programu Artemis mogą wpłynąć na:

• energetykę, np. wydajniejsze systemy magazynowania energii
• telekomunikację i nawigację satelitarną
• medycynę, w tym monitorowanie zdrowia na odległość
• materiały wykorzystywane w przemyśle i transporcie

Dla edukacji to także ogromny impuls. Start Artemis II zapewne trafi do transmisji na żywo, lekcji online i projektów szkolnych. W przeszłości takie wydarzenia potrafiły zainspirować całe pokolenia inżynierów i naukowców; dziś może być podobnie, tylko na większą, globalną skalę.

Warto też mieć z tyłu głowy, że każdy lot w kierunku Księżyca zbliża NASA i jej partnerów do długodystansowych wypraw, w tym w stronę Marsa. Dane z Artemis II pomogą ocenić, jak ludzkie ciało reaguje na dłuższy pobyt poza ochronną „bańką” pola magnetycznego Ziemi. To z kolei wpłynie na projektowanie osłon, systemów medycznych i harmonogramów pracy astronautów w przyszłych, znacznie dłuższych misjach.