Naukowcy wskazali kolor, który najczęściej wybierają bardzo bystre osoby

Psychologia kolorów zwykle kojarzy się z marketingiem i modą, ale nowe badania sugerują, że barwy mogą też sporo mówić o naszej inteligencji.

Eksperci analizują, jak wybór ulubionego koloru łączy się z cechami osobowości, wykształceniem i sposobem myślenia. Wyniki jednego z takich badań wskazują jeden konkretny kolor, który szczególnie często pojawia się u osób ponadprzeciętnie bystrych.

Kolor a inteligencja: skąd w ogóle taki pomysł?

Psychologia kolorów to dział, którym od lat interesują się naukowcy, reklamiarze i projektanci. Wiadomo już, że barwy wpływają na nasz nastrój, poziom energii, a nawet podejmowane decyzje zakupowe. Teraz badacze zaczynają przyglądać się temu, czy wybór koloru może mieć związek z inteligencją.

W jednym z projektów opisanych w serwisie Science Direct naukowcy sprawdzili, jak ścieżka edukacyjna i środowisko studiów łączą się z preferencjami kolorystycznymi. Założenie było proste: jeśli kierunek studiów wiąże się z określonym zestawem cech osobowości (np. analitycznym myśleniem, kreatywnością, uporządkowaniem), to może to odbijać się też w wyborze ulubionych barw.

Badacze uznali, że kolor, który najczęściej wybierają osoby spokojne, analityczne i wiarygodne, może wskazywać na pewien związek z inteligencją – przynajmniej w potocznym rozumieniu tego słowa.

Jak wyglądało badanie nad kolorami i osobowością

W przywoływanym eksperymencie wzięło udział 80 studentów dwóch kierunków: informatyki oraz projektowania graficznego. To grupy, które łączą w sobie zarówno myślenie analityczne, jak i kreatywne podejście do problemów.

Uczestnicy wypełniali kwestionariusz, a następnie wskazywali barwy, które najbardziej lubią:

• kolor ubrań, które najchętniej zakładają na co dzień,
• kolor dominujący w wystroju ich mieszkania lub pokoju.

Na tej podstawie badacze porównywali odpowiedzi z informacjami o osobowości, poczuciu porządku, poziomie energii czy skłonności do ryzyka. Interesowało ich, czy da się zauważyć powtarzające się schematy przy konkretnych barwach.

Co kolory mówią o charakterze

Choć wyniki takiego badania trzeba traktować ostrożnie, kilka wątków powtarza się w różnych projektach naukowych i w publikacjach psychologicznych. Kolory zaczęły układać się w rozpoznawalne zestawy skojarzeń.

Psycholodzy zwracają uwagę, że nie chodzi o to, że sam kolor sprawia, iż stajemy się w jakiś sposób „mądrzejsi” czy „odważniejsi”. Raczej wybieramy takie barwy, które pasują do tego, jak widzimy siebie i jak chcemy być postrzegani.

Kolor jest jak skrót myślowy: jednym spojrzeniem przekazuje emocje, nastawienie i sposób bycia, jaki przypisujemy danej osobie.

Ulubiony kolor bystrych osób: dane z badania

Według przywoływanego badania jeden kolor pojawiał się szczególnie często, gdy uczestników pytano o ulubioną barwę ubrań. Chodzi o niebieski. Wybrało go 15 procent badanych – więcej niż jakikolwiek inny kolor w tej kategorii.

Osoby, które sięgały po niebieskie ubrania, były zwykle opisywane (przez siebie i innych) jako:

• spokojne i zrównoważone,
• raczej opanowane niż impulsywne,
• godne zaufania,
• skłonne do analizy i przemyślenia sprawy, zanim zareagują.

Zestaw takich cech bardzo często łączymy w potocznym odbiorze z inteligencją: myślenie przed działaniem, refleksyjność, unikanie gwałtownych wybuchów. Z tego powodu badacze zasugerowali, że niebieski można uznać za kolor szczególnie popularny wśród osób postrzeganych jako bystre, poukładane i odpowiedzialne.

Niebieski w wielu kulturach kojarzy się ze spokojem, chłodnym myśleniem i rozsądkiem, więc łatwo uznać go za barwę „inteligentną”.

Dlaczego czerwony kojarzy się z mniejszą rozwagą

W przywoływanych analizach zwraca uwagę rola czerwieni. Badacze zauważyli, że osoby szczególnie lubiące intensywny czerwony częściej jawią się jako impulsywne, szukające wrażeń i mocnych emocji. Taki typ charakteru może iść w parze ze sprytem czy przebojowością, ale rzadziej z cierpliwą, analityczną pracą umysłową.

Czerwień od dawna łączy się z:

• romantycznym pożądaniem i namiętnością,
• sygnałem niebezpieczeństwa i ostrzeżenia,
• siłą, agresją, szybkim działaniem.

W takim zestawie skojarzeń mało jest miejsca na spokój, dystans i chłodną analizę. Dlatego część ekspertów uznaje, że mocne przywiązanie do czerwieni może oznaczać większą skłonność do emocjonalnych, szybkich reakcji, a mniejszą do wyważonego rozumowania.

Jak różne barwy budują nasz wizerunek

Biały – porządek i profesjonalizm

Biały często pojawia się w badaniach jako kolor związany z czystością, minimalizmem i uporządkowaniem. W przestrzeni zawodowej buduje obraz osoby metodycznej, zorganizowanej, skupionej na strukturze. Dlatego tak chętnie wykorzystuje się go w gabinetach lekarskich, biurach czy na formalnych spotkaniach.

Zielony i pomarańczowy – bezpieczeństwo i sukces

Zielony nawiązuje do natury, życia i odnowy. Kojarzy się z bezpieczeństwem, spokojem i równowagą. Nie bez powodu zielone światło to sygnał „można iść dalej”. Osoby lubiące zieleń bywają postrzegane jako stabilne, empatyczne, nastawione na harmonię.

Pomarańczowy natomiast przynosi skojarzenia z obfitością i sukcesem. Jest żywy, energetyczny, ale mniej agresywny niż czerwień. W marketingu często wykorzystuje się go tam, gdzie ma się pojawić entuzjazm, rozwój, poczucie zwycięstwa.

Czy kolor naprawdę mówi coś o poziomie IQ?

Naukowcy sami podkreślają, że związek między ulubioną barwą a inteligencją trzeba traktować z dystansem. Badania nad kolorami zwykle obejmują niewielkie grupy uczestników, opierają się na samoopisie i mierzą raczej skojarzenia oraz wizerunek, a nie faktyczne wyniki testów IQ.

Niebieski może być „kolorem inteligentnych” głównie dlatego, że łączymy go z rozsądkiem, spokojem i kompetencją – czyli cechami, które lubimy przypisywać ludziom bystrym.

Kolor sam w sobie nie zwiększy nikomu ilorazu inteligencji. Może natomiast wpływać na to, jak widzą nas inni i jak sami o sobie myślimy. Osoba w granatowej marynarce odbierana jest inaczej niż ta sama osoba w jaskrawoczerwonej kurtce, nawet jeśli nic nie wiemy o jej wykształceniu czy doświadczeniu.

Jak wykorzystać wiedzę o kolorach w codziennym życiu

Znajomość tych skojarzeń przydaje się w praktyce. Jeśli chcesz budować wizerunek osoby uporządkowanej i kompetentnej, warto wprowadzić więcej niebieskich i białych akcentów do garderoby oraz otoczenia. Niebieski sweter na rozmowę rekrutacyjną czy granatowy żakiet na ważną prezentację często pomagają podkreślić wrażenie spokoju i merytoryczności.

Z kolei czerwone elementy garderoby sprawdzą się, gdy zależy ci na efekcie energii i pewności siebie: randka, występ sceniczny, moment, gdy chcesz zostać zauważony. Zielone dodatki mogą łagodzić napięcie i budować poczucie bezpieczeństwa podczas trudnych rozmów.

Dobrze też pamiętać, że kolor, który wybierasz do wnętrz, wpływa na sposób pracy umysłu. Biurko przy niebieskiej ścianie może sprzyjać skupieniu i długotrwałej pracy koncepcyjnej. Jasna, neutralna przestrzeń zmniejsza liczbę bodźców i pomaga utrzymać porządek w głowie. Mocna czerwień w sypialni czy domowym biurze nie każdemu pomoże się skupić.

Naukowe dane wciąż są ograniczone, ale jedno wydaje się dość jasne: kolory to nie tylko ozdoba. Są też komunikatem wysyłanym do otoczenia i do nas samych. Wybierając barwę ubrań czy mieszkania, nieświadomie opowiadamy o sobie krótką historię. Nie zawsze świadczy ona o realnym poziomie inteligencji, lecz często zdradza, jakie cechy najbardziej cenimy – u innych i u siebie.