Mity o „idealnych” doodlach. Nowe badanie pokazuje mroczniejszą stronę modnych mieszańców

Przez lata uchodziły za łagodne, rodzinne psy marzeń.

Najnowsze dane z Wielkiej Brytanii rysują jednak znacznie mniej cukierkowy obraz.

Mieszańce typu labradoodle, cockapoo czy cavapoo sprzedaje się jako złoty środek: urocze, posłuszne, łatwe w prowadzeniu, idealne dla dzieci i alergików. Duże, wieloletnie badanie na ponad dziewięciu tysiącach psów sugeruje coś innego – pod względem zachowania te „projektowane” czworonogi często wypadają gorzej niż ich rasowi rodzice.

Badanie na 9 402 psach: co naprawdę sprawdzano

Naukowcy z Royal Veterinary College w Wielkiej Brytanii przeanalizowali odpowiedzi właścicieli 9 402 psów różnych ras i mieszańców. W grupie badanej znalazły się trzy bardzo modne krzyżówki określane jako „designer dogs”: cockapoo, cavapoo i labradoodle.

Wykorzystali do tego standaryzowany kwestionariusz C-BARQ, powszechnie używany przez behawiorystów. Narzędzie bada 24 konkretne obszary zachowania, między innymi:

• reakcje agresywne wobec opiekuna
• agresję w stosunku do obcych ludzi
• lęk przed innymi psami
• problemy separacyjne
• poziom pobudliwości i łatwość ekscytacji

Każdy typ mieszańca porówniano z jego rasowymi „rodzicami”, czyli na przykład cockapoo z cocker spanielem angielskim i pudlem, a labradoodle z labradorem i pudlem. Behawioryści sprawdzali, czy mieszaniec wypada lepiej, gorzej, czy podobnie do każdej z tych ras w danym obszarze zachowania.

Badanie pokazało, że modne krzyżówki częściej wykazywały więcej trudnych zachowań niż ich rasowi przodkowie – a znacznie rzadziej okazywały się od nich „łatwiejsze”.

Liczby, które psują marketing: mieszaniec rzadko bywa spokojniejszy

Gdy naukowcy podliczyli wyniki, obraz okazał się jasny:

W praktyce oznacza to, że niemal w co drugiej porównywanej kategorii mieszańce wypadały gorzej niż rasy, z których pochodzą. Tylko w niespełna 10% przypadków rzeczywiście można było mówić o „ulepszeniu” cech charakteru.

Cockapoo na czele rankingu trudnych zachowań

Najwięcej kłopotliwych sygnałów wyszło przy cockapoo. Ta krzyżówka pudla z cocker spanielem angielskim, reklamowana często jako wesoły, miękki psiak rodzinny, w badaniu okazała się najbardziej problematyczna z całej trójki.

Właściciele cockapoo częściej zgłaszali:

• gwałtowne reakcje na dotyk lub korektę ze strony opiekuna
• agresję wobec obcych, zwłaszcza w sytuacjach napięcia
• nadmierną podatność na ekscytację – „nakręcanie się” i trudność w wyciszeniu

W sumie cockapoo wypadał gorzej niż jego rasy rodzicielskie aż w 16 z 24 badanych obszarów. To szeroki zakres obejmujący zarówno kontakty z ludźmi, jak i radzenie sobie z emocjami.

Cavapoo – uroczy pies, który łatwo się boi i źle znosi samotność

Cavapoo, czyli mieszaniec pudla i cavaliera king charles spaniela, uzyskał słabsze wyniki niż rasy wyjściowe w 11 kategoriach. Szczególnie często pojawiały się:

• silna lękliwość wobec innych psów
• napięcie i niepokój przy rozstaniu z opiekunem
• problemy separacyjne, takie jak wycie, niszczenie przedmiotów, kompulsywne zachowania

To ważny sygnał dla rodzin, które wybierają cavapoo głównie ze względu na „słodki wygląd” i łagodną reputację cavaliera. Wrażliwy, lękowy pies cierpi szczególnie mocno, gdy trafi do domu, w którym nikt nie zadba o odpowiednie stopniowanie bodźców i bezpieczną samotność.

Modne mieszańce często łączą w sobie nie tylko zalety ras rodzicielskich, ale też ich słabsze strony – zwłaszcza skłonność do lęku i nadpobudliwości.

Labradoodle wypada najlepiej, ale wciąż nie idealnie

Labradoodle, czyli połączenie labradora i pudla, wypadł w analizie bardziej zrównoważenie. W pięciu obszarach zachowania był oceniany gorzej niż rasy wyjściowe, za to w sześciu – lepiej.

Badanie sugeruje, że w porównaniu z czystej krwi pudlem labradoodle może rzadziej przejawiać agresję wobec opiekuna i innych psów. Nadal jednak nie oznacza to automatycznie „bezproblemowego psa rodzinnego”.

Do głosu dochodzi tu bardzo złożona mieszanka cech labradora i pudla: wysoka inteligencja, duża potrzeba pracy i ruchu, skłonność do szybkiego pobudzenia. W domu, w którym nikt nie ma czasu na codzienną aktywność i trening, taki pies szybko zacznie szukać sobie własnych zajęć – często destrukcyjnych.

Marketing kontra nauka: rynek wart miliardy

Ogromna popularność krzyżówek typu doodle opiera się przede wszystkim na obietnicach sprzedawców i powielanych w mediach hasłach. Najczęściej powtarzane zapewnienia brzmią znajomo:

• „idealny pies dla dzieci”
• „łatwy w wychowaniu nawet dla początkujących opiekunów”
• „bardziej hipoalergiczny niż typowe rasy”

Tymczasem naukowcy podkreślają, że brakuje wiarygodnych danych potwierdzających te twierdzenia. Futro mieszańca może uczulać tak samo jak sierść psa rasowego, a podatność na choroby czy problemy zachowania wcale nie musi być niższa. Mimo to globalny rynek doodli szacuje się już na ponad miliard dolarów rocznie.

Kupujący płacą nie tylko za psa, ale za obietnicę „psa idealnego” – spokojnego, niebrudzącego, zawsze pogodnego. Badania sugerują, że rzeczywistość bywa znacznie bardziej wymagająca.

Konsekwencje błędnych oczekiwań: porzucenia, lęk, agresja

Naukowcy z Royal Veterinary College zwracają uwagę na jeszcze jeden problem. Gdy charakter psa nie pasuje do obrazu sprzedawanego w ogłoszeniu, rozczarowanie bywa duże – czasem tak duże, że kończy się oddaniem zwierzęcia do schroniska.

Nieporozumienia wokół temperamentu mają też wpływ na samego psa. Zwierzę, które dostaje za mało ruchu, stymulacji i jasnych zasad, częściej reaguje lękiem albo agresją. Nie dlatego, że „jest złe”, tylko dlatego, że nie radzi sobie z napięciem, które narasta w nim każdego dnia.

Jak rozsądnie podejść do zakupu doodla lub innego mieszańca

Zespół badawczy nie twierdzi, że modne mieszańce to „złe psy”. Wskazuje raczej, że decyzja o wyborze konkretnego czworonoga nie powinna opierać się na ładnych zdjęciach i obietnicach hodowcy.

Przed podpisaniem umowy warto:

• dokładnie poznać typowe zachowania obu ras rodzicielskich
• porozmawiać z niezależnym behawiorystą lub lekarzem weterynarii
• zobaczyć rodziców miotu, zwłaszcza matkę, w naturalnych sytuacjach
• ocenić, czy dom jest gotowy na psa o dużej potrzebie pracy umysłowej i ruchu

Dla wielu rodzin bardziej odpowiedzialnym wyborem bywa pies ze schroniska lub mniej „modna” rasa o stabilnie opisanym profilu charakteru niż kosztowny mieszaniec z głośnym marketingiem.

Geny to dopiero początek: rola wychowania i środowiska

Wyniki badania mówią o statystycznych tendencjach, nie o losie konkretnego psa. Pojedynczy labradoodle może być spokojniejszy niż niejeden rasowy golden retriever, a cockapoo – stabilniejszy od wielu kundelków. Na zachowanie wpływają trzy elementy: geny, wczesne doświadczenia szczeniaka i późniejsze życie z człowiekiem.

W praktyce oznacza to, że odpowiedzialny opiekun ma ogromny wpływ na to, jak ukształtuje się charakter zwierzęcia. Wczesna socjalizacja, cierpliwy trening oparty na nagradzaniu, dbałość o ruch i sen, przewidywalny plan dnia – to wszystko potrafi znacząco zmniejszyć ryzyko kłopotliwych zachowań.

Warto też pamiętać o jednej rzeczy: psy typu doodle często są niezwykle inteligentne. Jeśli nie dostaną możliwości wykorzystania tej inteligencji w zadaniach i zabawach, zaczną kombinować na własną rękę. Dla ludzi kończy się to zwykle zniszczonymi meblami, szczekaniem i frustracją po obu stronach smyczy.