Meteorolodzy ostrzegają przed możliwym „Super El Niño” latem 2026

Modele pogodowe coraz wyraźniej wskazują, że lato 2026 może przynieść wyjątkowo silne zaburzenie klimatyczne na Pacyfiku.

Naukowcy z Europy i USA alarmują: rośnie szansa na silną fazę El Niño, a w skrajnym wariancie na tzw. „Super El Niño”, który potrafi wywrócić do góry nogami pogodę na całej planecie – od susz w jednych regionach, po ulewne powodzie w innych.

Czym w ogóle jest El Niño i skąd całe zamieszanie?

W normalnych warunkach wiatry zwane pasatami pchają ciepłe wody Pacyfiku z rejonu Ameryki w stronę Azji. Dzięki temu wschodnia część oceanu, bliżej obu Ameryk, pozostaje stosunkowo chłodniejsza, a globalna cyrkulacja atmosferyczna utrzymuje się w dość przewidywalnym rytmie.

El Niño to okresowe zaburzenie tego układu, pojawiające się mniej więcej co dwa do siedmiu lat. Pasaty słabną, ciepła woda przemieszcza się z powrotem w kierunku wybrzeży Ameryki, a ogromna „plama” ciepła na powierzchni oceanu zaczyna podgrzewać tropikalną atmosferę. Zmienia się położenie prądów strumieniowych w górnych warstwach powietrza, a efekt domina sięga wszystkich kontynentów.

Silny epizod El Niño potrafi przeorganizować układ opadów, temperatur i torów burz na Ziemi na wiele miesięcy, a czasem na cały sezon.

„Super El Niño” to określenie dla wyjątkowo potężnych epizodów, gdy temperatury powierzchni oceanu na środkowym i wschodnim Pacyfiku rosną szczególnie mocno i utrzymują się długo. W przeszłości takie zdarzenia prowadziły do niszczących powodzi w Ameryce Południowej, katastrofalnych susz w Azji i Afryce oraz rekordowych fal upałów w wielu rejonach.

Jakie są prognozy na lato 2026?

Europejskie Centrum Prognoz Średnioterminowych (ECMWF) przeanalizowało najnowsze dane i wyliczyło scenariusze na najbliższe miesiące. Z ich modeli wynika, że:

• prawdopodobieństwo umiarkowanego El Niño do sierpnia sięga aż 98%,
• szansa na silne El Niño wynosi około 80%,
• ryzyko wystąpienia „super” epizodu oceniono na 22%.

Na pierwszy rzut oka 22% może brzmieć jak mało. W meteorologii to już sygnał, który traktuje się bardzo poważnie – zwłaszcza gdy chodzi o zjawisko wpływające na klimat całej planety.

Amerykańska służba meteorologiczna ogłosiła oficjalny alert El Niño. Według jej analiz istnieje około 62% szans, że ciepła faza Pacyfiku uaktywni się między czerwcem a sierpniem 2026. Innymi słowy, klimatolodzy szykują się na gorące lato – i nie chodzi tu wyłącznie o temperatury na termometrach.

Jak „Super El Niño” zmienia pogodę na różnych kontynentach?

Ameryka Północna: upały na północy, ulewy na południu

Modele przewidują mocne kontrasty pogodowe nad Ameryką Północną. Północ USA i Kanada mają przeżyć lato bardziej suche i cieplejsze niż zwykle. To oznacza zwiększone ryzyko pożarów lasów, obniżenie poziomu wód w rzekach i stres dla rolnictwa.

Południe Stanów Zjednoczonych oraz obszary wokół Zatoki Meksykańskiej mogą natomiast zmagać się z wyjątkowo obfitymi opadami. Częściej będą pojawiać się gwałtowne burze, a rzeki i systemy kanalizacyjne mogą nie nadążać z odbieraniem nadmiaru wody. W niektórych regionach powodzie staną się realnym zagrożeniem dla miast i infrastruktury.

Silny epizod na Pacyfiku to nie tylko „trochę cieplejsze lato”, lecz przetasowanie układu burz, susz i fal upałów na całym kontynencie.

Zachodnia część USA – w tym Kalifornia i sąsiednie stany – według meteorologów może dostać „podwójny cios”: fale gorąca połączone z długotrwałą suszą. To idealne warunki do rozwoju ogromnych pożarów, które w ostatnich latach już wielokrotnie paraliżowały region.

Co z innymi regionami świata?

Choć omawiane prognozy koncentrują się na Ameryce, El Niño nigdy nie pozostaje lokalnym zjawiskiem. W poprzednich silnych epizodach:

• w Ameryce Południowej dochodziło do powodzi i osuwisk wywołanych rekordowymi ulewami,
• w Azji Południowo-Wschodniej i Australii zmagano się z długimi okresami suszy,
• w Afryce Wschodniej rozchwiały się pory deszczowe, zagrażając plonom i bezpieczeństwu żywnościowemu.

Jeśli nadchodzące zjawisko rozwinie się do poziomu „super”, można spodziewać się podobnych wzorców, wzmocnionych przez obecne globalne ocieplenie. W praktyce każde państwo będzie musiało uważnie śledzić lokalne prognozy, bo ogólny impuls z Pacyfiku różnie przekłada się na poszczególne regiony.

Super El Niño a kryzys klimatyczny

Serwis Gizmodo zwraca uwagę, że kombinacja bardzo silnego El Niño z trwającym ociepleniem klimatu może chwilowo wypchnąć średnią temperaturę Ziemi znacznie powyżej progu 1,5°C względem epoki przedprzemysłowej. Ten poziom stał się symbolem w polityce klimatycznej po przyjęciu porozumienia paryskiego.

Wzrost temperatury nie oznacza oczywiście, że granica 1,5°C zostanie przebita trwale – El Niño jest zjawiskiem okresowym. Każdy taki epizod bijący rekordy przypomina jednak, jak bardzo system klimatyczny jest już „podgrzany” przez emisje gazów cieplarnianych. Wysokie wartości, które kiedyś pojawiały się wyłącznie podczas wyjątkowych El Niño, dziś stają się coraz bliższe nowej normie.

Czy jest powód do paniki?

Meteorolodzy podkreślają, że nie ma sensu reagować emocjonalnie na każdy model. Prognozy robione wiosną, gdy system dopiero zaczyna się zmieniać, obarczone są sporym marginesem błędu. Scenariusz „super” wciąż pozostaje mniej prawdopodobny niż wariant umiarkowany czy silny.

Pewne jest natomiast to, że najbliższe miesiące będą decydujące. Wraz z rozwojem sytuacji na Pacyfiku pojawią się dokładniejsze prognozy, a klimatolodzy lepiej ocenią, czy rzeczywiście trzeba szykować się na jeden z najsilniejszych epizodów w historii pomiarów.

Kolejne aktualizacje modeli zdecydują, czy „Super El Niño” pozostanie czarnym scenariuszem na papierze, czy stanie się realnym wyzwaniem dla rządów i służb na całym globie.

Co to znaczy w praktyce dla zwykłego człowieka?

Dla przeciętnego mieszkańca Polski El Niño nie jest tak namacalne jak lokalna burza czy śnieżyca, ale jego skutki i tak odczuwamy pośrednio. Rekordowe temperatury globalne wpływają na ceny żywności, bo susze niszczą plony w jednych krajach, a ulewy w innych. Zmieniają się warunki na rynkach energii, rośnie zapotrzebowanie na chłodzenie budynków, częściej słyszymy o klęskach żywiołowych w mediach.

Warto rozumieć, że zjawiska takie jak El Niño i nasilające się globalne ocieplenie działają razem. To trochę jak nakładanie na siebie dwóch fal: gdy szczyty się zbiegną, otrzymujemy wyjątkowo silne „uderzenie” w postaci rekordowych upałów czy ekstremalnych opadów. Gdy fale się mijają, skutki są łagodniejsze, ale trend długoterminowy i tak wskazuje na cieplejszą planetę.

Dla osób odpowiedzialnych za planowanie miejskie, energetykę czy rolnictwo oznacza to rosnącą potrzebę elastyczności. Pojedynczego epizodu El Niño nie da się zatrzymać, ale można lepiej przygotować infrastrukturę, systemy ostrzegania i zarządzanie wodą tak, aby kolejne „skoki” klimatu nie zaskakiwały nas co kilka lat równie mocno.

Najbliższe lato będzie więc testem nie tylko dla systemu klimatycznego, ale też dla tego, jak szybko potrafimy reagować na ostrzeżenia naukowców. Dane o możliwym „Super El Niño” to kolejny sygnał, że era stabilnej pogody odchodzi w przeszłość, a zdolność do adaptacji staje się jednym z najważniejszych zasobów współczesnych społeczeństw.