Kwiat, który rozkwita nocą i w 2 miesiące odmienia ogród

Wiosną każdy patrzy na rabaty z nadzieją, że tym razem coś naprawdę „odpali” szybko i efektownie. Bez lat czekania i godzin pielęgnacji.

Istnieje roślina, która spełnia dokładnie to marzenie: startuje wiosną, po około 60 dniach zamienia zwykły kawałek ziemi w kolorową, pachnącą plamę, a do tego pokaz daje… dopiero po zachodzie słońca. To nocny kwiat o zaskakująco prostych wymaganiach i tempie wzrostu, którego wielu polskich ogrodników wciąż nie docenia.

Nocny kwiat, który rośnie w błyskawicznym tempie

Chodzi o wonnicę, znaną też jako nocny fiołek peruwiański (Mirabilis jalapa). W polskim klimacie zwykle traktuje się ją jak roślinę jednoroczną, ale w łagodniejszych rejonach lub przy odpowiednim przechowaniu korzeni potrafi wracać co roku niczym klasyczna bylina.

Wonicja tworzy gęste, krzaczaste kępy o wysokości mniej więcej od 40 do 80 cm. Ma soczyście zielone liście na rozgałęzionych łodygach i kwiaty w kształcie trąbki, o średnicy 3–5 cm. Największa frajda zaczyna się wieczorem – wtedy pąki otwierają się, pachną intensywniej, a rabata zmienia się w dekorację, którą naprawdę widać po powrocie do domu.

W sprzyjających warunkach od wysiania nasion do pierwszych nocnych kwiatów mija około 60 dni, a samo kiełkowanie trwa zwykle tylko 7–10 dni.

Kolory kwiatów są bardzo różne: biały, żółty, różowy, czerwony, fioletowy. Często na jednym egzemplarzu pojawia się kilka barw naraz, zdarzają się kwiaty nakrapiane, pasiaste albo pół na pół w dwóch kolorach. Wieczorem roślina wydziela słodkawy, wyczuwalny z kilku kroków zapach. Dla miłośników wieczornej kawy czy grilla to bardzo wdzięczny dodatek do ogrodu.

Kiedy zacząć, żeby cieszyć się kwiatami już latem

Klucz do sukcesu to odpowiedni start wiosną. Można wybrać dwie drogi: wysiew pod osłonami albo siew wprost do gruntu, gdy ziemia się ogrzeje.

Wysiew w domu lub pod osłonami

Osoby, które lubią mieć nad uprawą pełną kontrolę, chętnie sięgają po wysiew do pojemników. Najlepiej zrobić to 6–8 tygodni przed przewidywanym końcem przymrozków w danym regionie. Nasiona mają twardą otoczkę, więc przyspiesza je prosta sztuczka:

• zanurzyć nasiona w wodzie na całą noc, aby zmiękczyć łupinę,
• przygotować małe doniczki lub wielodoniczki z lekkim, przepuszczalnym podłożem,
• wcisnąć każde nasiono na mniej więcej 1,5 cm głębokości,
• podlać delikatnie i utrzymywać temperaturę około 18–20°C,
• zapewnić stale lekko wilgotne, ale nie mokre podłoże.

Po 7–10 dniach pojawiają się siewki. Gdy podrosną i minie ryzyko przymrozków, można przesadzić je do gruntu lub do większych donic na balkon czy taras.

Siew wprost do ogrodu

Druga opcja to siew bezpośredni, wygodna dla osób, które nie chcą bawić się w rozsadę. W takim przypadku trzeba poczekać, aż ziemia w ogrodzie porządnie się ogrzeje, zwykle jest to druga połowa maja w większości regionów kraju. Zasada jest podobna: nasiona można wcześniej namoczyć, a w ogrodzie umieszcza się je na głębokości około 1,5 cm.

Dla obfitego kwitnienia wonnica potrzebuje dużo słońca – minimum sześć godzin dziennie, im więcej, tym lepszy efekt wieczorem.

Jeśli ziemia na rabacie jest ciężka i zbita, warto ją wcześniej rozluźnić kompostem lub piaskiem. Wonicja lubi glebę żyzną, ale przede wszystkim dobrze zdrenowaną. Zastoiny wody są gorsze niż czasowe przesuszenie.

Uprawa w gruncie i w donicy: co, gdzie i jak podlewać

Ta roślina świetnie sprawdza się zarówno w dużym ogrodzie, jak i na małym balkonie. W każdym miejscu ma trochę inne wymagania praktyczne.

Wonicja zwykle zadowala się około 2,5 cm opadu lub podlewania tygodniowo. W czasie upałów doceni dodatkową porcję wody, ale jej liście i kwiaty dobrze znoszą krótkie okresy suszy. Do podlewania wystarczy wąż lub konewka – bez kombinowania z mgiełkami, zraszaczami i innymi gadżetami.

Pielęgnacja: roślina dla zapracowanych i… trochę leniwych

Największa zaleta wonnicy to fakt, że nie wymaga skomplikowanej opieki. Po dobrym starcie wiosną rośnie praktycznie sama, trzeba tylko od czasu do czasu zareagować na to, co dzieje się na rabacie.

• Nie boi się upałów i krótkotrwałej suszy.
• Rzadko pada ofiarą szkodników i chorób.
• Jest omijana przez roślinożerne ssaki, dla których jest mało atrakcyjna.
• Może sama się rozsiewać na sąsiednie miejsca.

Jeśli nie chcemy, by nocne kwiaty pojawiły się wszędzie, warto regularnie usuwać część przekwitłych kwiatów zanim zawiążą nasiona, szczególnie w pobliżu ścieżek, tarasu czy trawnika. Można też zostawić trochę owoców tam, gdzie kępa ma z roku na rok się zagęszczać.

Przy cieplejszych zimach grube korzenie przetrwają w gruncie i ruszą w kolejnym sezonie, tworząc jeszcze większą i bardziej okazałą kępę.

Jak przechować korzenie na następny sezon

W chłodniejszych regionach kraju wygodniej traktować wonnicę jak roślinę, która zimuje „w piwnicy”. Późną jesienią, gdy nadziemne części zmarzną, można wykopać bulwiaste korzenie, otrząsnąć z nadmiaru ziemi i przechować je w suchym, chłodnym pomieszczeniu.

Dobrze sprawdzi się skrzynka z trocinami, suchym piaskiem lub perlitem. Wiosną, gdy minie ryzyko przymrozków, bulwy wracają na rabatę lub do donicy. W ten sposób co roku startują z przewagą nad siewkami, dając szybciej mocne pędy i obfitsze kwitnienie.

Bezpieczeństwo w ogrodzie rodzinnym

Wonicja jest dekoracyjna, ale należy do roślin trujących po zjedzeniu. Ryzyko dotyczy głównie małych dzieci i zwierząt domowych, które lubią podgryzać zielone części. Z tego powodu lepiej sadzić ją w miejscach, gdzie maluchy nie bawią się codziennie, a psy czy koty mają inne zajęcia niż żucie liści.

Dobrym pomysłem jest rabata za niskim płotkiem, strefa przy tarasie „tylko dla dorosłych” albo wysoka donica, do której nie sięgnie ciekawski szczeniak. Sam kontakt z liśćmi czy kwiatami podczas zwykłych prac ogrodowych nie stanowi większego problemu, wystarczy umyć ręce po pielęgnacji.

Dlaczego warto dać szansę roślinie kwitnącej nocą

Dla wielu osób ogród żyje głównie w weekendy i po pracy. To właśnie wtedy nocne kwiaty pokazują swoje największe atuty. Wonicja zaczyna pachnieć i otwierać pąki, gdy większość typowych roślin dziennych powoli „zamyka interes” na noc.

W praktyce oznacza to, że po 60 dniach od wysiania możesz mieć wieczorny, pachnący zakątek, widoczny z tarasu czy przez okno salonu. Jeśli do tego dołożysz kilka lamp solarnych albo delikatne oświetlenie, kolorowe trąbki kwiatów stają się naprawdę widocznym akcentem, nawet z dalszej części posesji.

Wonicja dobrze komponuje się z roślinami o jasnych liściach lub z białymi kwiatami, które odbijają resztki światła po zachodzie słońca. Ciekawy efekt dają też zestawienia z trawami ozdobnymi – miękkie kłosy kontrastują z pełnymi, kolorowymi kępami nocnego kwiatu. Dzięki szybkiemu wzrostowi można nią co roku poprawiać słabsze miejsca w ogrodzie, bez długiego czekania na efekt.