Kiedy naprawdę dojrzewamy emocjonalnie? Zaskakujące różnice między kobietami a mężczyznami

Wiek dorosły w dowodzie to jedno, a prawdziwa dojrzałość emocjonalna – coś zupełnie innego.

I wcale nie przychodzi równo dla wszystkich.

Nowe badania pokazują, że kobiety i mężczyźni dochodzą do emocjonalnej dorosłości w wyraźnie innym tempie. Różnica w latach potrafi być spora, a jej skutki bardzo odczuwalne zwłaszcza w związkach.

Czym właściwie jest dojrzałość emocjonalna

Dojrzałość emocjonalna to nie „bycie grzecznym dorosłym”, lecz konkretne umiejętności. Chodzi między innymi o:

• świadome przeżywanie emocji, bez wypierania i bez dramatyzowania,
• branie odpowiedzialności za własne decyzje,
• umiejętność przyznania się do błędu,
• zdolność do rozmowy w trudnych sytuacjach, zamiast ucieczki lub ataku,
• uwzględnianie uczuć innych ludzi przy podejmowaniu decyzji.

Osoba emocjonalnie dojrzała nie jest idealna. Nadal przeżywa złość, lęk czy zazdrość, lecz potrafi je nazwać i zrozumieć, zamiast „wybuchać” na otoczenie.

Dojrzałość emocjonalna to moment, w którym przestajemy reagować jak nastolatek, a zaczynamy działać jak świadomy dorosły – także wtedy, gdy jest trudno.

Badanie, które wywołało gorącą dyskusję

W głośnym sondażu zrealizowanym w Wielkiej Brytanii zapytano kobiety i mężczyzn, jak oceniają swoją emocjonalną dojrzałość i zachowanie partnera. Rezultat od razu trafił do mediów, bo padły bardzo konkretne liczby.

Z odpowiedzi wynikało, że kobiety dochodzą do pełnej dojrzałości emocjonalnej średnio w wieku 32 lat. U mężczyzn ten próg wypada znacznie później – aż w okolicach 43. urodzin.

Jedenaście lat różnicy sprawiło, że badanie zaczęło żyć własnym życiem w mediach społecznościowych. Dla jednych to materiał do żartów, dla innych – trafne odzwierciedlenie codzienności w związkach.

Kiedy „on się wreszcie ogarnie” – spojrzenie kobiet

Kobiece odpowiedzi pokazują wyraźny schemat. Wiele badanych skarży się na poczucie nierówności w związku. Padają skojarzenia z „ciągnięciem wszystkiego na swoich barkach” i organizowaniem życia za dwie osoby.

W przytoczonych danych pojawiają się mocne liczby:

• prawie jedna czwarta kobiet mówi wprost, że przy ważnych decyzjach czuje się całkowicie sama,
• trzy na dziesięć zakończyły relację właśnie z powodu niedojrzałości partnera,
• blisko połowa ma wrażenie, że częściej pełni rolę „mamy” niż partnerki.

Opisywany schemat bywa bardzo podobny: ona planuje, przewiduje konsekwencje, dba o rachunki, edukację dzieci, zdrowie psychiczne rodziny. On częściej odkłada trudne rozmowy, ucieka w żarty albo w rozrywki, a na co dzień chętnie oddaje stery.

Kiedy jedna osoba w związku zajmuje się emocjami, a druga od nich ucieka, relacja z czasem zaczyna przypominać układ rodzic–dziecko zamiast partnerstwa.

Męska perspektywa: trochę śmiechu, trochę samoświadomości

Wyniki badania nie są też łaskawe dla mężczyzn, ale część z nich… przyznaje to otwarcie. Około jedna czwarta ankietowanych panów określiła się jako niedojrzałych emocjonalnie. Wiele odpowiedzi pokazuje, że oni sami widzą własne „dziecinne” zachowania.

To niekoniecznie brak powagi w życiu, ale na przykład:

• unikanie rozmów o uczuciach,
• odkładanie ważnych decyzji „na później”,
• traktowanie obowiązków domowych jak dodatku, a nie wspólnej odpowiedzialności,
• skłonność do uciekania w gry, sport, rozrywkę, gdy relacja wymaga pracy.

Część mężczyzn przyznaje też, że w związku polega na partnerce jak na emocjonalnym „centrum dowodzenia”. To wygodne na krótką metę, ale dla drugiej strony szybko staje się wyczerpujące.

Kiedy mózg naprawdę dorasta

Badanie budzi emocje, lecz nie opiera się na twardym protokole naukowym. Warto więc spojrzeć na dane z neurobiologii. Naukowcy z Uniwersytetu Cambridge zwracają uwagę, że ludzki mózg dojrzewa dłużej, niż wielu osobom się wydaje.

Według ich analiz pełen rozwój obszarów odpowiadających za:

• planowanie,
• przewidywanie konsekwencji,
• regulację emocji,
• kontrolę impulsów,
• podejmowanie złożonych decyzji

następuje mniej więcej w okolicach 32. roku życia. To moment, w którym nasze reakcje coraz rzadziej przypominają nastoletnie, a coraz częściej opierają się na refleksji i analizie.

Po trzydziestce większość z nas ma już neurologiczne „narzędzia” do emocjonalnej dorosłości. Później gra toczy się głównie o nawyki, samoświadomość i chęć pracy nad sobą.

Z tego punktu widzenia różnice między płciami nie wynikają tylko z biologii, ale też z wychowania, presji społecznych ról i tego, czego oczekuje się od chłopców i dziewczynek od najmłodszych lat.

Dlaczego różny poziom dojrzałości niszczy relacje

Gdy jedna osoba w parze emocjonalnie „wyprzedza” drugą o kilka czy kilkanaście lat, napięcia są prawie nieuniknione. Typowe skutki to:

• narastająca frustracja u tej bardziej dojrzałej strony,
• poczucie bycia krytykowanym lub „kontrolowanym” u tej mniej dojrzałej,
• coraz częstsze konflikty o te same tematy,
• wycofywanie się z rozmów zamiast szukania rozwiązań.

Dla wielu kobiet kluczowym obszarem staje się tzw. obciążenie mentalne: planowanie wszystkiego, od szczepień dzieci po rodzinne święta i domowy budżet. Gdy partner nie włącza się w te zadania na równych zasadach, uczucie zmęczenia po prostu narasta.

Czy da się „przyspieszyć” własną dojrzałość

Dobra wiadomość jest taka, że emocjonalna dorosłość nie jest czymś danym raz na zawsze. To proces, w który można aktywnie ingerować. Kilka działań daje szczególnie dużo:

• regularna refleksja nad własnymi reakcjami zamiast automatycznych wybuchów,
• nauka mówienia o emocjach prostym językiem, bez wstydu i ataków,
• branie odpowiedzialności za swoje błędy zamiast zrzucania winy na innych,
• praca nad empatią – próba zrozumienia, co czuje druga osoba, zanim zareagujemy,
• terapia indywidualna lub dla par, która pomaga zobaczyć własne schematy.

W związkach dużą różnicę robi też umawianie się „na dorosłe rozmowy”: nie w biegu, nie przy dzieciach, lecz w spokojnych warunkach, z gotowością do wysłuchania drugiej strony do końca.

Jak rozmawiać o różnicach w dojrzałości

Temat, czy „on” lub „ona” jest wystarczająco dojrzalszy, łatwo zamienić w broń w kłótni. Da się to jednak ująć inaczej. Zamiast ocen, warto mówić o swoich odczuciach i konkretnych sytuacjach:

• zamiast: „zachowujesz się jak dziecko”,
• lepiej: „kiedy odkładasz decyzje na ostatnią chwilę, czuję się z tym sama i zestresowana”.

Taki język daje większą szansę, że druga strona nie zamknie się w obronie, tylko zacznie widzieć, jaki wpływ mają jej reakcje. Dojrzałość emocjonalna to w dużej mierze umiejętność przyjęcia tej informacji bez natychmiastowego ataku.

Warto też pamiętać, że różne sfery mogą dojrzewać w różnym tempie. Ktoś może świetnie radzić sobie zawodowo, a jednocześnie kompletnie gubić się w rozmowach o uczuciach. Samo uświadomienie sobie tego rozdźwięku bywa ważnym punktem zwrotnym.