Jak 62-latek sprytnie podniósł emeryturę o 400 zł miesięcznie dzięki legalnej luce w przepisach

Kilka zdań doradcy całkowicie zmieniło jego sytuację finansową.

Przez lata godził się z myślą, że nie przekroczy około 1400 euro miesięcznie świadczenia. Dopiero gdy usłyszał o mało znanym mechanizmie łączenia pracy z emeryturą i możliwości wypracowania dodatkowej, dożywotniej wypłaty, postanowił jeszcze raz przeliczyć swoje życie zawodowe – dosłownie.

Emeryt w wieku 62 lat i „zamrożona” pensja z ZUS? Niekoniecznie

Bohater tej historii, nazwijmy go Markiem, skończył 62 lata z emeryturą po nierównej karierze w sektorze finansowym. Miał pełne lata składkowe, świadczenie zasadnicze i dodatkowe już przyznane. Myślał, że to koniec gry. Żadnych nowych praw, żadnych nowych pieniędzy.

Wszystko zmieniło się podczas rozmowy z doradcą emerytalnym. Usłyszał o rozwiązaniu, które pozwala osobie już na emeryturze wrócić do pracy, a jednocześnie wypracować zupełnie nową, dodatkową emeryturę. Chodzi o tzw. pełne łączenie pracy z emeryturą z prawem do drugiego świadczenia.

Ten mechanizm pozwala emerytowi pracować bez limitu przychodów i jednocześnie budować osobną, niewielką, ale dożywotnią drugą emeryturę – w pełni legalnie i bez żadnych „kombinacji”.

Marek spełniał kluczowe warunki: osiągnął wiek, przy którym przysługuje pełna emerytura, i miał już wypłacane wszystkie świadczenia – zarówno z systemu podstawowego, jak i uzupełniającego. To otworzyło mu drogę do nowego etapu kariery.

Na czym polega pełne łączenie pracy z emeryturą

W wielu krajach – a analogiczne rozwiązania są dyskutowane także w Polsce – występują dwa tryby łączenia pracy i pobierania emerytury:

• łączenie pełne – emeryt może zarabiać bez limitu, a praca w określonych warunkach tworzy nowe prawa emerytalne,
• łączenie ograniczone – łączny dochód nie może przekroczyć ustalonego progu; nowe składki nie dają prawa do podwyższenia emerytury.

Marek „załapał się” na ten korzystniejszy wariant. Przyjął propozycję pracy jako konsultant dwa dni w tygodniu u zupełnie nowego pracodawcy. Zarabiał około 2500 euro miesięcznie przez 18 miesięcy, nie rezygnując ze świadczenia emerytalnego. Kluczowe było to, że nie wrócił od razu do swojego poprzedniego pracodawcy.

Gdyby podjął pracę w tej samej firmie, z której odszedł na emeryturę, musiałby odczekać co najmniej pół roku. Bez tego nowe składki nie dałyby mu żadnych dodatkowych praw.

W praktyce oznaczało to dla niego płynące równolegle dwa źródła dochodu: dotychczasową emeryturę oraz pensję z częściowego etatu. Dopiero po określonym czasie praca zamieniła się w trwały wzrost świadczenia.

Druga emerytura: jak z dodatkowych składek robi się stała wypłata

Od początku 2023 roku w omawianym systemie praca na emeryturze nie tylko zasila bieżący budżet domowy, lecz także tworzy osobny „licznik” emerytalny w instytucji wypłacającej świadczenie podstawowe. Pierwsza emerytura pozostaje niezmieniona, a obok niej powstaje nowa, niezależna wypłata.

Osobny licznik i sztywny limit

Ta nowa, druga emerytura ma kilka charakterystycznych cech:

• liczona jest w pełnej wysokości – bez obniżek oraz bez dodatków za dzieci,
• przysługuje na całe życie, raz przyznana nie przepada,
• jej roczna kwota nie może przekroczyć około 5% rocznego limitu składek (PASS) w danym roku,
• można ją uzyskać tylko raz w każdej instytucji wypłacającej świadczenie podstawowe.

Dla przykładu, w 2024 roku maksymalna kwota tej dodatkowej emerytury w rozpatrywanym systemie wynosiła nieco ponad 2300 euro rocznie, a w 2026 roku zbliżyła się do około 2400 euro. W przełożeniu na miesiące daje to średnio okolice 200 euro miesięcznie, przy spełnieniu określonych warunków stażu i płacy po przejściu na emeryturę.

To jeszcze nie wszystko. Równolegle składki na część dodatkową systemu (odpowiednik polskich funduszy, które naliczają punkty) tworzą kolejne punkty, które po przeliczeniu mogą dać kolejne kilkadziesiąt lub kilkaset euro miesięcznie.

Jak Marek podniósł swoją emeryturę o około 400 euro

W praktyce scenariusz wyglądał tak: Marek pracował przez mniej więcej półtora roku na częściowym etacie, zarabiając około 2500 euro brutto miesięcznie. W tym czasie:

• zbierał składki, które „nabijały” osobny licznik drugiej emerytury podstawowej,
• gromadził punkty w systemie dodatkowym,
• nie rezygnował z wcześniej przyznanej emerytury.

Po zakończeniu tego okresu zgłosił się poprzez specjalny e-wniosek, aby uruchomić wypłatę nowego świadczenia. Dodatkowa emerytura podstawowa znalazła się blisko maksimum przewidzianego limitem, a punkty z systemu dodatkowego podniosły jego łączny miesięczny dochód z emerytury o kolejne dziesiątki euro.

W efekcie całe jego świadczenie – główna emerytura plus nowe dodatki – urosło o około 300–400 euro miesięcznie. Bez choćby jednego dnia pracy więcej w tradycyjnym etatowym trybie sprzed przejścia na emeryturę.

Dla osoby, która była przekonana, że jej sytuacja jest „zabetonowana”, to różnica, która w długim horyzoncie może sięgnąć dziesiątek tysięcy euro.

Kto może skorzystać z podobnej ścieżki

Choć opis dotyczy konkretnego kraju i jego systemu emerytalnego, konstrukcja tego rozwiązania jest cenna także dla polskiego czytelnika. Pokazuje, jak bardzo liczy się moment przejścia na emeryturę oraz decyzje podejmowane już po nim.

Aby skorzystać z pełnego łączenia pracy z emeryturą z prawem do drugiej wypłaty, trzeba jednocześnie spełniać kilka warunków. W opisywanym systemie są to m.in.:

• osiągnięcie wieku, który daje prawo do pełnej emerytury, albo odpowiednio wyższy wiek „bez względu na staż”,
• uprzednie uruchomienie wszystkich przysługujących emerytur – podstawowych i uzupełniających, z różnych instytucji czy nawet państw,
• podjęcie pracy jako pracownik albo osoba samozatrudniona; przy powrocie do dawnego pracodawcy – zachowanie wymaganego okresu przerwy,
• zgłoszenie ponownego podjęcia pracy do instytucji emerytalnej w ściśle określonym terminie,
• przepracowanie sensownego okresu – zwykle minimum roku lub dwóch – by zbudować zauważalny poziom drugiej emerytury,
• złożenie osobnego wniosku po zakończeniu pracy, aby uruchomić wypłatę nowego świadczenia.

Brak choćby jednego z tych elementów potrafi zamienić korzystny scenariusz w mało opłacalny lub wręcz zerowy pod kątem dodatkowych praw emerytalnych.

Błędy, które kasują nowe prawa do emerytury

Wielu emerytów popełnia pozornie drobne błędy, które w praktyce pozbawiają ich prawa do drugiej, dodatkowej emerytury. Najczęstsze z nich to:

• rozpoczęcie pracy przed osiągnięciem pełnego wieku emerytalnego lub bez wymaganej liczby lat składkowych – wtedy obowiązuje tryb ograniczony, bez nowych praw,
• zlekceważenie formalności i brak zgłoszenia powrotu do pracy w ustawowym terminie,
• zbyt krótki okres aktywności – kilka miesięcy pracy często nie wystarczy, by druga emerytura miała realny wpływ na portfel,
• brak wiedzy o zmianach w prawie; w opisywanym systemie nowe przepisy wejdą w życie od 2027 roku i mogą ograniczyć dotychczasowe możliwości.

Dla części emerytów moment złożenia wniosku o świadczenie i decyzja, kiedy wrócić do pracy, bywa ważniejsza finansowo niż ostatnich kilka lat kariery przed emeryturą.

Jak przełożyć tę historię na polskie realia

Polski system emerytalny jest inny, ale dyskusja o łączeniu pracy i świadczeń, limitach dochodu czy waloryzacji emerytur trwa od lat. Coraz więcej osób rozważa, czy nie lepiej przejść na emeryturę wcześniej, a potem dorabiać, niż „zaciskać zęby” do ustawowego wieku tylko po to, by dostać nieco wyższe świadczenie.

Historia Marka pokazuje kilka uniwersalnych wniosków:

• moment przejścia na emeryturę to decyzja finansowa, a nie tylko życiowa,
• warto znać przepisy dotyczące pracy na emeryturze, bo niektóre formy dorabiania zwiększają prawa emerytalne, a inne nie,
• krótki okres sensownie zorganizowanej pracy po formalnym zakończeniu kariery może w długim okresie dać bardzo wyraźny efekt w portfelu,
• każda zmiana prawa ma „okno możliwości”, po którego zamknięciu wcześniejsze, korzystniejsze zasady przestają działać.

Dla wielu czytelników najciekawszy jest sam mechanizm: osobny licznik, z którego później powstaje druga, dożywotnia emerytura. To pokazuje, że także w Polsce warto śledzić wszelkie rozwiązania pozwalające budować dodatkowe prawa do świadczeń – czy to przez pracę, czy dobrowolne formy oszczędzania emerytalnego (IKE, IKZE, PPK).

W praktyce najrozsądniejsze bywa połączenie kilku strategii: możliwie świadomego wyboru momentu przejścia na emeryturę, elastycznej pracy po uzyskaniu świadczenia oraz budowania prywatnych oszczędności. Taki miks sprawia, że każda zmiana przepisów może działać na korzyść, a nie zaskakiwać w chwili, gdy jest już za późno na reakcję.