Indie wchodzą do gry w lotnictwie pasażerskim. Nowy producent samolotów namiesza na rynku

Wspólny projekt indyjskiego giganta Adani Group i brazylijskiego producenta Embraer może wywrócić do góry duopol Airbus–Boeing. To nie jest już tylko kwestia montowni na licencji, ale próba zbudowania pełnoprawnego centrum produkcji samolotów w kraju, który ma przed sobą jedne z największych wzrostów ruchu lotniczego na świecie.

Indie stawiają na własne samoloty pasażerskie

Adani Group i Embraer ogłosiły podpisanie porozumienia, którego celem jest uruchomienie w Indiach produkcji samolotów regionalnych. Chodzi o maszyny mieszczące od 70 do 140 pasażerów, czyli segment idealnie dopasowany do lotów krajowych i krótkich tras międzynarodowych w Azji.

Nie ogranicza się to do symbolicznego partnerstwa. Strony planują współpracę na kilku kluczowych polach: montażu końcowego, produkcji części i podzespołów, obsługi technicznej, a także szkolenia pilotów i personelu technicznego. Taki zakres pozwala mówić o tworzeniu w Indiach zupełnie nowego filaru przemysłu lotniczego.

Projekt Adani–Embraer ma zmienić Indie z wielkiego klienta linii lotniczych w kraj, który sam produkuje samoloty dla rozwijającego się rynku regionalnego.

Dlaczego Embraer idzie do Indii

Embraer to trzecia co do wielkości firma produkująca samoloty pasażerskie na świecie, tuż za Airbusem i Boeingiem. Do tej pory wszystkie samoloty pasażerskie tej marki powstawały w Brazylii. Koncern od kilku lat szuka jednak sposobu na silniejszą obecność poza krajem, zarówno ze względu na koszty, jak i dostęp do szybko rosnących rynków.

Indie są dla Brazylijczyków idealnym partnerem: mają rosnący popyt, rozwijające się lotniska, tanią, ale coraz lepiej wykwalifikowaną kadrę oraz polityczne wsparcie dla dużych projektów przemysłowych. Embraer ma już zresztą doświadczenie we współpracy z Indiami w obszarze wojskowym, przy samolocie transportowym C-390.

Teraz stawką jest segment cywilny. Przeniesienie części produkcji i montażu do Indii może przyspieszyć dostawy dla lokalnych przewoźników, obniżyć koszty i jednocześnie zwiększyć atrakcyjność Embraera w całej Azji.

Adani wchodzi w komercyjne lotnictwo

Dla Adani Group, jednego z największych konglomeratów w Indiach, porozumienie z Embraerem to otwarcie nowego rozdziału. Grupa jest już obecna w zarządzaniu lotniskami, w sektorze obronnym i w branży kosmicznej. Teraz po raz pierwszy wchodzi w budowę cywilnych samolotów pasażerskich.

Cel jest ambitny: nie chodzi tylko o skręcanie maszyn z importowanych zestawów. Adani chce stworzyć lokalny ekosystem przemysłowy, który będzie w stanie:

• produkować kluczowe komponenty samolotów,
• zbudować sieć dostawców w Indiach,
• szkolić własnych inżynierów, pilotów i mechaników,
• zmniejszyć zależność od importu drogich części i gotowych maszyn.

Taka strategia wpisuje się w szerszy kurs polityczny New Delhi, promowany pod hasłami zwiększania rodzimej produkcji w sektorach zaawansowanych technologii.

Ogromny rynek krajowy napędza projekt

Indie są obecnie najludniejszym krajem na świecie, a ich klasa średnia rośnie w szybkim tempie. Z każdym rokiem przybywa osób, które mogą pozwolić sobie na podróże samolotami. Krajowy ruch lotniczy pnie się w górę, a siatka połączeń poszerza się dzięki liniom low-cost.

Rynek lotów krajowych w Indiach rośnie tak szybko, że bez nowych samolotów regionalnych linie lotnicze zaczną odczuwać realny brak przepustowości.

Właśnie w takim otoczeniu projekty w rodzaju Adani–Embraer mają największy sens. Samoloty o pojemności 70–140 miejsc sprawdzają się na trasach między mniejszymi miastami, gdzie nie opłaca się wysyłać dużych maszyn pokroju Airbusa A321 czy Boeinga 737.

Indyjskie regiony rywalizują o inwestycje

Rząd centralny w New Delhi jasno komunikuje, że chce budować kompletny ekosystem lotniczy. Poszczególne stany już ustawiają się w kolejce po fabryki i centra szkoleniowe. Wśród kandydatów pojawiają się m.in. Gujarat i Andhra Pradesh, które oferują tereny, ulgi podatkowe i infrastrukturę.

Dla lokalnych władz taki projekt to tysiące miejsc pracy, dopływ nowoczesnych technologii i szansa na przyciągnięcie także innych firm z branży. Dla rządu federalnego – kolejny argument, że Indie nie chcą być tylko rynkiem zbytu dla zachodnich czy azjatyckich producentów.

Chińska ofensywa i presja na duopol Airbus–Boeing

Indie nie działają w próżni. Równolegle rośnie aktywność Chin w sektorze lotniczym. Tamtejszy producent Comac rozwija samolot C919, zaprojektowany jako konkurent dla najlepiej sprzedających się modeli Airbusa i Boeinga – A320 i 737.

C919 wszedł w ważny etap certyfikacji w Europie. Loty testowe prowadzone są w Szanghaju pod nadzorem europejskiej agencji ds. bezpieczeństwa lotniczego. Szacuje się, że proces może potrwać od trzech do sześciu lat, a po jego zakończeniu maszyna otworzy sobie drogę na rynki poza Chinami.

Wejście do gry Indii i Chin oznacza, że tradycyjny duet Airbus–Boeing traci komfortową pozycję niemal wyłącznych dostawców samolotów pasażerskich.

Jeżeli projekt Adani–Embraer wypali, a C919 uzyska pełną certyfikację w Europie, globalny rynek samolotów pasażerskich stanie się bardziej zróżnicowany. To dobra wiadomość dla linii lotniczych, które zyskają mocniejsze karty negocjacyjne.

Co może zyskać branża, a gdzie czają się ryzyka

Większa liczba producentów samolotów to większa konkurencja cenowa i więcej opcji przy wyborze floty. Linie lotnicze, także z Europy czy Bliskiego Wschodu, mogą dzięki temu uzyskać korzystniejsze warunki serwisowe oraz lepiej dopasować pojemność i zasięg maszyn do swoich tras.

Z drugiej strony produkcja samolotów pasażerskich to jedna z najbardziej wymagających gałęzi przemysłu. Każdy nowy gracz musi zbudować:

Indie próbują zmierzyć się z tym wyzwaniem, korzystając z doświadczenia Embraera oraz własnych inwestycji w sektor obronny i kosmiczny. Sukces nie jest gwarantowany, ale skala rynku krajowego daje projektowi spory bufor na początkowe trudności.

Co ta zmiana oznacza dla pasażerów i przewoźników

Dla przeciętnego pasażera w pierwszej kolejności znaczenie będzie mieć cena biletu i częstotliwość połączeń. Jeśli nowe samoloty regionalne pozwolą liniom otwierać trasy między mniejszymi miastami w Indiach i sąsiednich krajach, podróże staną się wygodniejsze i mniej czasochłonne niż dziś, kiedy często trzeba przesiadać się w kilku ogromnych hubach.

Dla przewoźników ważna jest też dywersyfikacja floty. Uzależnienie wyłącznie od dwóch wielkich dostawców rodzi ryzyko, co pokazały chociażby problemy z uziemieniem części maszyn w minionych latach. Nowy dostawca z Indii, wspierany przez doświadczonego producenta z Brazylii, może stać się atrakcyjną alternatywą, szczególnie na rynkach rozwijających się.

Zmiana rozkładu sił w lotnictwie pasażerskim będzie rozciągnięta na lata, ale już dziś widać, że rola krajów takich jak Indie przestaje ograniczać się do roli klienta. Wchodzą one w grę po stronie producentów, co może na trwałe przestawić akcenty w globalnej branży lotniczej.