Hiszpania wprowadza niemal niewidoczne radary. Kierowcy nie mają szans ich wypatrzyć

Hiszpańskie drogi szykują się na rekordowy ruch, a policja drogowa wyciąga najnowszą broń przeciwko kierowcom z ciężką nogą.

Klasyczne, stojące fotoradary powoli odchodzą tam do lamusa. Zastępują je mikrourządzenia ukryte w krajobrazie oraz patrolowanie z powietrza, które razem tworzą dla zmotoryzowanych sieć pułapek trudną do obejścia nawet z pomocą aplikacji w telefonie.

Nowa generacja radarów w Hiszpanii: małe, sprytne i niemal niewidoczne

Hiszpańskie władze drogowe zmieniły taktykę po latach walki z przyzwyczajeniami kierowców. Duże, szare skrzynki przy autostradach zbyt łatwo było zauważyć z daleka, więc wielu kierowców po prostu zwalniało przed urządzeniem, a dalej znów przyspieszało. Teraz logika jest odwrotna: kierowca ma nawet nie zorientować się, że przejechał obok radaru.

Nowy typ urządzeń, określany jako Velolaser, działa zupełnie inaczej niż znane z polskich dróg klasyczne skrzynki. To kompaktowe radary, które wyglądają raczej jak niepozorne pudełko niż profesjonalny sprzęt pomiarowy. Całość mieści się dosłownie w plecaku funkcjonariusza.

Velolaser potrafi zmierzyć prędkość auta z odległości przekraczającej jeden kilometr i robi to wiele razy na sekundę, zanim kierowca w ogóle zauważy cokolwiek nietypowego.

Gdzie chowa się taki radar

Największą przewagą tych urządzeń jest sposób ustawienia. Nie stoją one na widocznym maszcie. Funkcjonariusze rozmieszczają je w różnych, często zaskakujących miejscach:

• za barierkami energochłonnymi przy autostradzie, tuż nad ziemią,
• na odwrocie znaków drogowych, niewidoczne od strony kierunku jazdy,
• na niewielkim trójnogu schowanym w wyższej trawie przy poboczu,
• przymocowane do bocznych drzwi nieoznakowanych pojazdów policyjnych.

Dla kierowcy jadącego 120–130 km/h takie pudełko zlewa się z otoczeniem. Do tego urządzenia są stale przenoszone w inne miejsca, by kierowcy nie mogli nauczyć się „bezpiecznych” odcinków, a aplikacje drogowe nie nadążały z aktualizacją zgłoszeń.

Precyzja, która nie wybacza

Velolaser nie czeka, aż samochód zrówna się z radarem. Mierzy prędkość nadjeżdżającego pojazdu z dużej odległości za pomocą wiązki laserowej. System rejestruje wiele pomiarów w krótkim czasie, a następnie zapisuje zdjęcie tablicy rejestracyjnej w bardzo wysokiej rozdzielczości.

W praktyce, gdy kierowca w końcu dostrzeże urządzenie, cała procedura pomiaru i identyfikacji jego auta już się zakończyła. Policja szczególnie lubi ustawiać te radary na długich, prostych odcinkach, gdzie kierowcy najczęściej „testują” możliwości swoich aut.

Kluczowym założeniem nowej strategii jest wyprzedzenie reakcji kierowcy i uderzenie w nawyk krótkotrwałego przyspieszania pomiędzy tradycyjnymi fotoradarami.

Oko nad kierowcą: kontrola prędkości z powietrza

Dla wielu zmotoryzowanych naturalnym odruchem jest nerwowe rozglądanie się po poboczu w poszukiwaniu radiowozu lub statycznego radaru. W Hiszpanii to coraz rzadziej wystarcza. Część kontroli przeniosła się na niebo.

Helikoptery z kamerami jak z filmów akcji

Hiszpańska służba odpowiedzialna za ruch drogowy dysponuje flotą kilkunastu helikopterów. Każdy z nich wyposażono w zaawansowane systemy optyczne i kamery, które z wysokości kilkuset metrów potrafią śledzić samochody na sporym odcinku trasy.

Maszyny operują zwykle na pułapie około 700 metrów. Dla kierowcy pędzącego autostradą w hałasie własnego auta taki helikopter bywa praktycznie niesłyszalny, a często też trudny do zauważenia gołym okiem. To daje operatorom ogromny komfort działania.

Systemy na pokładzie śmigłowca są w stanie wychwycić auta jadące od około 80 km/h do nawet 350 km/h i prowadzić ich obserwację na dystansie sięgającym jednego kilometra.

Zarejestrowany materiał wideo pozwala z dużą dokładnością ustalić prędkość pojazdu i przebieg całego manewru. Funkcjonariusze mogą śledzić także inne wykroczenia, na przykład agresywne wyprzedzanie czy jazdę „na zderzaku”.

Drony jako cichy patrol nad autostradą

Flota helikopterów to nie wszystko. Hiszpania coraz mocniej stawia na drony. Kilkadziesiąt takich maszyn regularnie patroluje kluczowe odcinki dróg, głównie w okresach wzmożonego ruchu, jak długie weekendy czy wakacje.

Drony latają dużo niżej niż helikoptery, zwykle w okolicach stu metrów nad ziemią. Są cichsze, znacznie trudniej dostrzegalne i tańsze w eksploatacji. Czas lotu jednego drona wynosi mniej więcej godzinę, ale to w zupełności wystarcza, by intensywnie kontrolować konkretny fragment trasy.

Najciekawszy jest zakres uprawnień tych urządzeń. Około połowa floty ma formalne zezwolenie na prowadzenie kontroli w sposób w pełni „samodzielny” z punktu widzenia kierowcy.

Dron nie tylko rejestruje wykroczenie, ale może być podstawą do wystawienia mandatu bez udziału patrolu czekającego dalej na trasie.

To oznacza, że kierowca często dowiaduje się o sankcji dopiero po czasie, gdy otrzyma informację o karze finansowej, mimo że na drodze nie widział żadnego patrolu.

Dlaczego Hiszpania tak zaostrza kontrolę prędkości

Hiszpania jest jednym z ulubionych kierunków wyjazdów samochodowych zarówno dla miejscowych, jak i turystów z całej Europy. W okresie świątecznym czy wakacyjnym ruch rośnie do tego stopnia, że autostrady i drogi ekspresowe zaczynają przypominać ruchliwą arterią miejską rozciągniętą na setki kilometrów.

Władze argumentują, że nowa strategia ma ograniczyć liczbę wypadków w momentach największego natężenia ruchu. Zmęczenie kierowców, pośpiech i chęć szybszego dotarcia na miejsce sprzyjają nadmiernej prędkości. Klasyczne metody kontroli okazywały się w takich warunkach mało skuteczne.

Z perspektywy urzędników istotne są też aplikacje społecznościowe typu Waze. Kierowcy masowo zgłaszają w nich widoczne patrole i fotoradary, przez co część dotychczasowych narzędzi prewencji traciła efekt zaskoczenia. Dyskretne radary i nadzór powietrzny znacznie trudniej ominąć w ten sposób.

Co to oznacza dla turystów z Polski

Dla polskich kierowców planujących podróż samochodem po Hiszpanii ta zmiana ma bardzo praktyczny wymiar. Przyzwyczajenia z rodzimego podwórka – wypatrywanie żółtych skrzynek, ostrzeżenia z nawigacji, „wciskanie gazu” między fotoradarami – na tamtejszych drogach mogą okazać się po prostu nieskuteczne.

Warto mieć z tyłu głowy, że wykroczenie zarejestrowane w Hiszpanii może wrócić do kierowcy w Polsce w formie mandatu, ponieważ państwa Unii stopniowo usprawniają wymianę informacji o naruszeniach przepisów drogowych. Ryzyko nie dotyczy więc wyłącznie mieszkańców Półwyspu Iberyjskiego.

Najrozsądniejszą „strategią obrony” przed nowymi hiszpańskimi radarami staje się po prostu jazda zgodna z ograniczeniami prędkości, bez liczenia na luki w systemie.

Rozwój takich technologii pokazuje też szerszy trend. Kontrola prędkości coraz mniej opiera się na widocznej dla kierowcy infrastrukturze, a coraz bardziej na elastycznych, mobilnych systemach ukrytych w otoczeniu i w powietrzu. Dla części osób brzmi to jak wizja nadmiernej inwigilacji, dla innych jak nieunikniona odpowiedź na rosnącą skalę ruchu i wypadków.

Można się spodziewać, że część rozwiązań testowanych dziś na hiszpańskich drogach prędzej czy później trafi także do innych krajów. To sprawia, że obecne zmiany warto obserwować nie tylko z ciekawości, ale też z myślą o tym, jak za kilka lat może wyglądać podróż samochodem po Europie w ogóle.