Gołoledź atakuje: 9 sprytnych trików, które uratują cię przed upadkiem

Zima potrafi wyglądać bajkowo, dopóki nie wyjdziesz z domu i nie poczujesz, jak nogi uciekają ci na oblodzonym chodniku.

Śliskie schody, przysypane śniegiem płytki i cienka warstwa lodu pod butami to prosta droga do skręconej kostki albo złamania ręki. Kilka prostych nawyków potrafi jednak naprawdę zmniejszyć ryzyko upadku – bez kupowania drogiego sprzętu i zmiany całej garderoby.

Zaczyna się od butów: podeszwa to twoje „ubezpieczenie”

Najważniejsza sprawa w dni z gołoledzią to obuwie. Miękka, gładka podeszwa, która dobrze wygląda w biurze, na lodzie zamienia się w ślizgawkę. Zimą wygrywają buty z wyraźnym bieżnikiem i twardszą gumą, która „wgryza się” w śnieg i lód.

• wyraźne, głębokie „ząbki” w podeszwie
• buty sięgające przynajmniej kostki
• stabilny, szeroki obcas albo całkowicie płaska podeszwa

Modele za kostkę zmniejszają ryzyko skręcenia, gdy stopa nagle zjedzie na bok. Dobrym wyborem są też ocieplane trzewiki lub śniegowce, jeśli codziennie pokonujesz oblodzone chodniki.

Ciekawy patent dla zmarzluchów i osób z ograniczonym budżetem: stara para sportowych skarpet założona na buty. Materiał działa jak prowizoryczne „kolce” i poprawia tarcie. Skarpety po takim dniu nadają się najczęściej prosto do kosza, ale w kryzysie robią różnicę.

Im większa różnica między gładką płytą chodnika a agresywnym bieżnikiem buta, tym mniejsze ryzyko, że nagle stracisz przyczepność.

Świeży śnieg jest bezpieczniejszy niż lśniący lód

Jeśli masz wybór między wydeptanym, błyszczącym chodnikiem a warstwą świeżego śniegu obok – wybierz śnieg. Tam, gdzie wiele osób już przeszło, śnieg zamienia się w twardą, gładką taflę lodu. Na pozór wygląda stabilnie, ale pod butem działa jak oliwa.

Warstwa świeżej, jeszcze nieubitej pokrywy daje lepszą przyczepność. Stopa lekko zapada się w śnieg, a to wystarczy, żeby but „zahaczył” o podłoże. Jedyne ryzyko to mokre skarpety, które i tak są lepsze niż gips na nodze.

„Chód pingwina”, czyli jak stawiać kroki na lodzie

Na śliskim chodniku styl przechadzki z instagrama po prostu się nie sprawdza. Zimą najlepiej działa to, co ratownicy i fizjoterapeuci nazywają potocznie „chodem pingwina”. Może wygląda zabawnie, ale znacząco ogranicza ryzyko upadku.

Jak chodzić, żeby nie leżeć po chwili na ziemi

• stawiaj krótkie, drobne kroki
• ciężar ciała przenieś nieco do przodu
• cała stopa powinna dotykać ziemi prawie jednocześnie
• lekko ugnij kolana
• ręce trzymaj rozluźnione, delikatnie odsunięte od tułowia

Chodzi o to, by zmniejszyć dźwignię – im mniejszy krok, tym trudniej „wystrzelić” nogę do przodu i stracić równowagę. Dzieci traktują taki marsz jak zabawę, więc warto im to pokazać w drodze do szkoły.

Torba na ramię zostaw w domu, postaw na plecak

Duża torebka, torba na ramię czy ciężka aktówka wydają się wygodne, ale na lodzie działają przeciwko tobie. Każdy kilogram po jednej stronie ciała przesuwa środek ciężkości i utrudnia utrzymanie równowagi.

Plecak rozkłada ciężar równomiernie, zostawia ręce wolne i nie „ściąga” ciała w bok. Gdy coś ci się omsknie, możesz łatwiej się podeprzeć lub zamortyzować upadek.

Im bardziej masz zajęte ręce, tym mniej szans, że obronisz się przed upadkiem lub złagodzisz jego skutki.

Tempo jak u leniwca: pośpiech jest wrogiem stabilności

W mroźne poranki spóźnienie do pracy kusi, żeby przyspieszyć krok. Dokładnie wtedy zdarza się najwięcej upadków. Na lodzie lepiej poruszać się wolniej, ale świadomie.

Przed każdym krokiem lekko „testuj” podłoże czubkiem buta. Jeśli czujesz, że jest bardzo ślisko, skróć krok jeszcze bardziej i spróbuj znaleźć fragment ze śniegiem, piaskiem lub chropowatym asfaltem. Głowę trzymaj prosto, wzrok kieruj przed siebie. Wpatrywanie się w buty paradoksalnie psuje równowagę i zwiększa napięcie mięśni.

Ręce z kieszeni – natychmiast

Naturalny odruch na mrozie to wcisnąć dłonie głęboko w kieszenie kurtki. Na śliskim chodniku to spory błąd. Z rękami zamkniętymi w kieszeniach tracisz możliwość szybkiego balansu i podparcia się w razie poślizgnięcia.

Zdecydowanie lepiej założyć ciepłe, grube rękawiczki i utrzymywać dłonie na zewnątrz. Niewielkie wychylenie ręki potrafi uratować przed całkowitym upadkiem, a w najgorszym scenariuszu – osłonić głowę przed uderzeniem o ziemię.

Wybieraj „słoneczną” stronę ulicy i patrz pod nogi z wyprzedzeniem

Jeśli idziesz znaną trasą, możesz ją lekko zmodyfikować, aby było bezpieczniej. Oświetlony słońcem chodnik szybciej odmarza, nawet przy lekkim mrozie. Cień między blokami czy wysoka zabudowa lub kładki oznaczają większą szansę na lód.

W wąskich uliczkach i na osiedlach unikaj zadeptanego, ciemnego lodu na środku chodnika. Staraj się iść tam, gdzie leży świeży śnieg albo rozsypany jest piasek czy sól. Szczególną ostrożność zachowaj na schodach: tam cienka, niewidoczna warstwa lodu tworzy się najłatwiej, bo woda spływa po stopniach i zamarza.

Bardziej ślisko? Weź kijki, nie tylko dla emerytów

Kijki trekkingowe lub do nordic walking kojarzą się wielu osobom z rekreacją seniorów. Tymczasem w dni z gołoledzią działają jak dodatkowe dwa punkty podparcia. Dla osób po urazach, z nadwagą czy problemami z równowagą mogą być wręcz zbawienne.

Jak upadać, żeby mniej ucierpieć

Nawet najlepszy trik nie da stuprocentowej ochrony. Warto więc wiedzieć, co zrobić, gdy mimo ostrożności noga i tak ucieknie. Różny sposób reagowania pomaga ograniczyć obrażenia.

• Poślizg do przodu – jeśli czujesz, że „lecisz” twarzą w dół, ugnij ręce i postaraj się przejść w coś w rodzaju krótkiego „przetoczenia”, zamiast lądować sztywno na nadgarstkach. Mniejsza szansa na złamanie kości przedramienia.
• Poślizg do tyłu – lepiej wylądować na pośladkach niż usztywniać ręce za plecami. Zaciśnięte dłonie wystawione w tył bardzo często kończą się pęknięciem kości nadgarstka.

Najgroźniejsze są odruchowe, sztywne ruchy: za wszelką cenę próbujesz utrzymać pozycję, zamiast pozwolić ciału bezpieczniej „oddać” energię upadku.

Dodatkowe nawyki, które robią dużą różnicę

Dla osób starszych, z osteoporozą czy po wcześniejszych kontuzjach zima oznacza znacznie wyższe ryzyko poważnych urazów. Czasem lepiej chwilowo ograniczyć wyjścia o świcie i po zmroku, kiedy lód jest najbardziej zdradliwy. Warto też zainwestować w porządne oświetlenie – mała latarka czołowa albo lampka przypięta do kurtki pozwala szybciej wypatrzyć oblodzone fragmenty.

Dobrze działają też proste ćwiczenia równowagi wykonywane w domu: stanie na jednej nodze przy krześle, lekkie przysiady, wchodzenie na niski stopień. Im lepiej pracują mięśnie i zmysł równowagi, tym sprawniej ciało zareaguje, gdy but nagle się ześlizgnie. Zima nie musi oznaczać ciągłego strachu przed chodnikiem – przy odrobinie rozsądku, odpowiednim obuwiu i kilku nowych nawykach droga do pracy przestaje przypominać tor przeszkód.