AI może zjeść co szóstą pracę: nowe dane z Francji mrożą krew

Nowy raport z Francji pokazuje, że rewolucja AI może uderzyć w rynek pracy dużo szybciej, niż wielu zakładało.

Eksperci ostrzegają, że to nie fabryki ani magazyny znajdą się na pierwszej linii ognia, lecz biura, open space’y i młodzi pracownicy stawiający pierwsze kroki w karierze.

AI wchodzi do biur po cichu, ale konsekwencje mogą być głośne

Od czasu pojawienia się ChatGPT w 2022 roku temat wpływu AI na zatrudnienie nie schodzi z agendy. Jedni widzą w niej szansę na odciążenie ludzi od żmudnych zadań, inni – zapowiedź kryzysu pracy na niespotykaną skalę. Francuski ubezpieczyciel Coface wraz z tamtejszym obserwatorium rynku pracy przeanalizowali realne dane i próbowali policzyć, ile etatów faktycznie może się zachwiać.

Na razie wdrożenia we Francji wyglądają dość zachowawczo. Większość firm testuje chatboty, proste automatyzacje i pilotaże w wybranych działach. Radykalne redukcje etatów zdarzają się rzadko. W 2025 roku jedynie około 7% pracowników deklarowało codzienne korzystanie z generatywnej AI, a 14% używało jej raz w tygodniu. Z zewnątrz mogłoby wyglądać, że „szał na AI” to przede wszystkim marketing.

Autorzy badania ostrzegają: udział stanowisk realnie zagrożonych wzrośnie w ciągu kilku lat ponad czterokrotnie – do ponad 16%.

Przyspieszenie ma przynieść tzw. agentowa AI – systemy, które nie tylko generują tekst czy obraz, lecz samodzielnie wykonują całe ciągi zadań: zbierają dane, analizują je, podejmują decyzje, przygotowują raporty i komunikują się z innymi narzędziami. Dla wielu biurowych profesji to zupełnie nowa jakość konkurencji.

Co szósty etat na krawędzi: kto jest najbardziej narażony

Według badania już dziś około 3,8% miejsc pracy we Francji jest wyraźnie osłabionych przez generatywną AI. Prognoza na najbliższe dwa do pięciu lat mówi o 16,3% etatów w strefie wysokiego ryzyka. To mniej więcej jedna praca na sześć – niemal pięć milionów osób.

Jeszcze mocniej wygląda statystyka z perspektywy zadań, a nie całych stanowisk. Dla jednego etatu na osiem da się zautomatyzować ponad 30% typowych obowiązków. Oznacza to, że wiele ról nie zniknie z dnia na dzień, ale ulegnie głębokiej przebudowie: mniej rutyny, więcej zadań nadzorczych i kreatywnych – przynajmniej dla tych, którzy zostaną.

Białe kołnierzyki zamiast kasjerów i pracowników taśmy

W odróżnieniu od wcześniejszych fal automatyzacji, które uderzały głównie w prace monotonne i fizyczne, obecny trend najmocniej dotyka „białe kołnierzyki”. Autorzy badania wskazują kilka branż szczególnie mocno naświetlonych reflektorem AI:

• architektura i inżynieria – generatywne narzędzia projektowe, szybkie symulacje, automatyczne rysunki techniczne,
• informatyka i matematyka – automatyczne pisanie i testowanie kodu, analizy danych, generowanie modeli,
• administracja biurowa – inteligentne asystenty, które segregują, odpowiadają, wypełniają i porządkują dokumenty,
• działalność kreatywna – grafika, media, projektowanie, produkcja treści,
• sektor prawny – tworzenie prostych umów, analiz orzecznictwa, wstępnych opinii.

Wszystkie te obszary łączy jedno: bazują na pracy umysłowej i przetwarzaniu informacji, czyli dokładnie tam, gdzie generatywna AI czuje się dziś najlepiej.

Rewolucja technologiczna przesuwa się z hal produkcyjnych do PowerPointów, Excela i aplikacji prawniczych.

Młodzi na pierwszej linii frontu automatyzacji

Badanie podkreśla jeszcze jedną grupę szczególnie narażoną na skutki zmian – osoby wchodzące na rynek pracy. Stażyści, praktykanci i młodzi po studiach wykonują najczęściej zadania powtarzalne: research, wstępne analizy, obróbkę danych, proste projekty graficzne czy redagowanie treści. Dokładnie te czynności firmy zaczynają oddawać AI.

Do tego dochodzi wygodne z perspektywy pracodawcy rozwiązanie: zamrożenie nowych rekrutacji i „przerzucenie” części obowiązków na algorytmy oraz już zatrudnione osoby. Taki cichy scenariusz nie generuje nagłówków o zwolnieniach grupowych, ale w praktyce ogranicza wejście młodych do zawodu.

Politycy pod presją: czy reakcja państwa nie jest za słaba

Rząd we Francji próbuje reagować, uruchamiając między innymi szeroki program szkoleń z zakresu AI dla pracujących. Cel: podnieść kompetencje kilkunastu milionów osób do końca dekady. Ekonomiści pytają jednak, czy to nie jest zbyt ostrożna odpowiedź na nadchodzącą transformację.

Część ekspertów wzywa do zdecydowanie szerszych działań: mocniejszego wsparcia dla przebranżowień, modernizacji programów studiów i szkół zawodowych, ale też uregulowania standardów korzystania z AI w firmach. Chodzi choćby o przejrzystość – kto dokładnie odpowiada za decyzje, które w praktyce podejmuje algorytm.

Ekonomiści ostrzegają, że jeśli reakcja ograniczy się do kilku kampanii szkoleniowych, rynek pracy może zostać zaskoczony skalą zmian.

Są też głosy bardziej spokojne. Część badaczy przypomina, że każda duża fala technologiczna – robotyzacja, wejście internetu, rozwój platform – wywoływała katastroficzne wizje, które nie zawsze się spełniły. W wielu branżach nowe narzędzia nie tyle niszczyły zatrudnienie, co przesuwały je w inne miejsca.

Niektóre zawody już czują na plecach oddech algorytmu

O ile prognozy można kwestionować, o tyle pierwsze skutki widać już dziś. Graficy, ilustratorzy i twórcy treści zgłaszają coraz częstsze przypadki zastępowania ich zleceniami realizowanymi przez generatory obrazów lub tekstu. Część firm zleca kreatywne zadania ludziom dopiero na dalszym etapie – AI tworzy szkice, wstępne pomysły, wersje robocze.

Podobnie dzieje się z tłumaczami, zwłaszcza przy prostych tekstach użytkowych. Wiele biur tłumaczeń w pierwszym kroku przepuszcza materiały przez narzędzie AI, a człowiek pełni funkcję redaktora i kontrolera jakości. To wciąż praca, lecz często mniej dobrze opłacana i obarczona większą presją czasową.

Jak przygotować się na falę AI: scenariusze dla pracowników

Najważniejszy wniosek z francuskiego raportu dla czytelników w Polsce jest prosty: zawody „bezpieczne”, bo biurowe i intelektualne, przestają być oczywistą przystanią. Strategia polegająca wyłącznie na zdobyciu dyplomu i „dobrej pracy w biurze” może okazać się za chwilę niewystarczająca.

Warto myśleć raczej w kategoriach kompetencji, które trudno w pełni oddać maszynom. Chodzi między innymi o:

• umiejętność pracy z ludźmi: negocjacje, sprzedaż doradcza, budowanie relacji,
• zdolności łączenia wiedzy z wielu dziedzin i patrzenia na problem szerzej,
• kompetencje techniczne związane z samą AI – od promptowania po projektowanie procesów z jej udziałem,
• kreatywność rozumianą nie jako tworzenie „ładnych obrazków”, ale projektowanie nowych usług, modeli biznesowych, produktów.

Pracownicy, którzy nauczą się traktować AI jak współpracownika, a nie przeciwnika, zyskają przewagę. W wielu firmach rośnie zapotrzebowanie na osoby, które potrafią połączyć wiedzę branżową z umiejętnym wykorzystywaniem narzędzi typu ChatGPT czy specjalistycznych modeli do analizy danych.

Jednocześnie rośnie znaczenie odporności psychicznej. Zmiany w strukturze pracy będą rodzić lęk, presję i poczucie niepewności. Świadome zarządzanie karierą, gotowość do przekwalifikowania się i ciągła nauka stają się czymś na kształt polisy ubezpieczeniowej na czas epoki AI – zarówno we Francji, jak i w Polsce.