Rekordowo „czysta” gwiazda poza Drogą Mleczną zaskakuje astronomów

Niepozorna, prawie niewidoczna gwiazda na obrzeżach naszej galaktyki okazała się jedną z najbardziej pierwotnych znanych struktur we wszechświecie.

Naukowcy przeanalizowali jej skład chemiczny i natrafili na coś skrajnie rzadkiego: obiekt prawie całkowicie pozbawiony ciężkich pierwiastków, za to z wyraźnym nadmiarem węgla. Ta kombinacja rzuca nowe światło na to, jak kosmos przeszedł od pierwszych gwiazd do kolejnych pokoleń.

Nietypowa gwiazda w karłowatej galaktyce Pictor II

Badana gwiazda nosi oznaczenie PicII-503 i znajduje się w ultra-słabej galaktyce karłowatej Pictor II , mniej więcej 149 tysięcy lat świetlnych od Ziemi. To odległy, mały system, który krąży wokół Drogi Mlecznej niczym satelita.

Takie galaktyki przypominają kosmiczne skanseny. Mają niewielką masę, bardzo mało gwiazd i stosunkowo „nieprzetworzoną” materię. Ich gaz nie przeszedł tylu cykli narodzin i śmierci gwiazd co w dużych galaktykach, dlatego astronomowie traktują je jak naturalne laboratoria do badania najwcześniejszych etapów historii kosmosu.

PicII-503 należy do najbardziej pierwotnych gwiazd, jakie udało się zbadać poza Drogą Mleczną – jej skład chemiczny to zapis czasów, gdy wszechświat dopiero zaczynał się wzbogacać w cięższe pierwiastki.

Rekordowo mało metali: żelaza niemal jak na lekarstwo

Kluczowy wniosek z analizy: PicII-503 zawiera skrajnie mało tzw. metali , czyli pierwiastków cięższych od helu. W astronomii do „metali” zalicza się między innymi żelazo i wapń, które zwykle służą jako wskaźniki metaliczności gwiazdy.

Naukowcy wyliczyli, że PicII-503 ma zaledwie:

• około 1/43 000 zawartości żelaza , jaką obserwujemy w Słońcu,