Prosty trik z zasłonami po zmroku. Rachunek za ogrzewanie spada

Coraz jaśniejsze wieczory nie oznaczają końca sezonu grzewczego, a kaloryfery wciąż pracują pełną parą w wielu domach.

Specjaliści od oszczędzania energii zwracają uwagę na nawyk, który nic nie kosztuje, a może przynieść realne obniżki rachunków. Chodzi o regularne zasłanianie okien o konkretnej porze, gdy tylko znika słońce i mieszkanie zaczyna szybko się wychładzać.

Dlaczego warto zasłaniać okna o stałej porze wieczorem

W pierwszych wiosennych tygodniach wiele osób wciąż dogrzewa mieszkanie, chociaż na zewnątrz bywa już całkiem ciepło. W dzień słońce nagrzewa wnętrza, ale wieczorem ciepło bardzo łatwo ucieka przede wszystkim przez okna. Szkło słabo izoluje, a przy spadku temperatury zewnętrznej robi się z niego niemal chłodna płyta.

Brytyjski ekspert finansowy Martin Lewis przypomina, że okna działają trochę jak szklarniowe ściany: wpuścić promienie słoneczne potrafią świetnie, ale zatrzymać nagromadzone ciepło im się nie udaje. W rezultacie, gdy nadchodzi zmierzch, grzejniki muszą nadrabiać straty.

Regularne zasłanianie okien tuż po zachodzie słońca tworzy dodatkową barierę, która wyraźnie ogranicza ucieczkę ciepła i zmniejsza zapotrzebowanie na ogrzewanie.

Kluczowy jest moment: nie późno w nocy, kiedy mieszkanie już zdążyło się wychłodzić, lecz właśnie w chwili, gdy słońce przestaje dogrzewać szyby. W praktyce chodzi często o okolice wczesnego wieczoru – wtedy bilans energetyczny domu zmienia się najbardziej gwałtownie.

Jak zasłony zatrzymują ciepło w mieszkaniu

Grubsza tkanina przy oknie działa jak prosty ekran izolacyjny. Między szybą a zasłoną powstaje warstwa powietrza, która spowalnia wymianę temperatury z otoczeniem. Ciepło z wnętrza nie „ucieka” już tak szybko na zewnątrz, a zimno z dworu nie „ciągnie” po plecach, gdy siedzimy w pobliżu okna.

Eksperci od efektywności energetycznej szacują, że umiejętne korzystanie z zasłon może ograniczyć straty ciepła przez przeszklenia o kilkanaście, a w sprzyjających warunkach nawet o kilkadziesiąt procent. Im większe okna, tym efekt mocniej odczuwalny, bo to właśnie one są najczęstszą „dziurą” w izolacji mieszkania.

• w dzień – odsłonięte okna wpuszczają światło i darmowe ciepło słoneczne,
• o zmierzchu – zasłonięte szyby zatrzymują nagromadzone ciepło,
• w nocy – wnętrze traci temperaturę dużo wolniej, więc ogrzewanie włącza się rzadziej.

Taki prosty schemat szczególnie dobrze sprawdza się w marcu i kwietniu, gdy różnica między temperaturą dzienną i nocną jest bardzo duża. W dzień nagrzane słońcem salony bez problemu dochodzą do komfortowych wartości, ale w nocy potrafią się wychłodzić o kilka stopni. Zasłony ten spadek wyraźnie łagodzą.

Rolety, firany, zasłony – co działa najlepiej

Nie każdy tekstylny dodatek przy oknie daje taki sam efekt. Cienka firanka pełni głównie funkcję dekoracyjną, nie izolacyjną. Klucz tkwi w grubości materiału, jego gęstości oraz w sposobie zawieszenia.

Najlepszy efekt dają tak zwane zasłony termiczne. Powstają z grubszych, gęsto tkanych materiałów, często mają dodatkową warstwę z polaru lub wełny, czasem też specjalną membranę odbijającą ciepło. Dzięki temu działają jak miękka „kołdra” zawieszona przed szybą.

Zasłony termiczne potrafią na tyle ograniczyć ucieczkę ciepła, że w przejściowych miesiącach wiele osób wyłącza ogrzewanie na noc bez utraty komfortu.

Ile to kosztuje i kiedy się zwraca

Zasłony z warstwą izolacyjną zazwyczaj są droższe niż tradycyjne modele. Dobrej jakości para to często wydatek rzędu kilkudziesięciu do około stu euro lub porównywalnej kwoty w złotówkach po przeliczeniu. To już odczuwalna suma, zwłaszcza gdy trzeba zasłonić kilka dużych okien.

Z drugiej strony mówimy o wydatku jednorazowym, który pracuje przez wiele sezonów grzewczych i upalnych lat. Im wyższe ceny energii, tym szybciej taki zakup zaczyna się opłacać. W mieszkaniach z dużymi przeszkleniami różnica na rachunku za ogrzewanie po jednym sezonie może pokryć znaczną część kosztu zasłon.

Warto też pamiętać, że zasłony pomagają oszczędzać nie tylko zimą. Gdy w letni poranek wpuścimy do środka chłodne powietrze, a potem zasłonimy okna, ograniczamy nagrzewanie się wnętrza w ciągu dnia. Mieszkanie pozostaje dłużej znośne bez klimatyzacji lub z krótszym czasem jej pracy.

Jak maksymalnie wykorzystać potencjał zasłon w domu

Efekt izolacyjny nie zależy wyłącznie od samego materiału. Liczy się też sposób montażu i codzienny rytm korzystania z zasłon. Kilka prostych nawyków robi zauważalną różnicę.

• Zasłony powinny zakrywać całą szybę i ramę, najlepiej zachodząc kilka centymetrów poza krawędzie okna.
• Najlepiej, gdy sięgają do samej podłogi lub parapetu, bez dużych przerw na dole.
• Karnisz warto zamontować nieco wyżej niż górna krawędź okna, by ograniczyć ucieczkę ciepłego powietrza ku górze.
• W dzień zasłony powinny być szeroko rozsunięte, żeby maksymalnie wykorzystać światło i ciepło słońca.
• Wieczorem trzeba je całkowicie zasunąć, bez szczelin, które tworzą „kominy” chłodnego powietrza.

W domach z kaloryferami umieszczonymi pod oknami pojawia się często obawa, że zasłony będą blokowały przepływ ciepła. Jeśli zasłona jest bardzo ciężka i stale opiera się na grzejniku, faktycznie może ograniczać cyrkulację. W takiej sytuacji lepiej wybrać model kończący się tuż nad kaloryferem lub zawiesić go tak, by w razie potrzeby częściowo odsunąć materiał od źródła ciepła.

Prosty plan wieczornego „rytuału cieplnego”

Wprowadzenie domowego schematu pomaga utrwalić nawyk. Może to wyglądać tak: chwilę po zachodzie słońca ktoś z domowników obchodzi mieszkanie, zasłaniając wszystkie okna od strony, gdzie słońce już zniknęło. W tym samym czasie można delikatnie zmniejszyć ustawienia termostatu – ogrzewanie nie musi pracować tak intensywnie, skoro ciepło będzie mniej uciekać.

Pojedyncza zmiana wydaje się drobna, ale powtarzana codziennie przez kilka miesięcy potrafi obniżyć roczne zużycie energii o wyczuwalny procent.

Zasłony jako element szerszej strategii oszczędzania energii

Sama zasłona nie zastąpi ocieplenia ścian czy wymiany nieszczelnych okien, ale może bardzo dobrze uzupełniać inne działania. W szczególności opłaca się łączyć ją z:

• uszczelnieniem ram okiennych taśmami i listwami,
• regulacją temperatury w mieszkaniu za pomocą programowalnych termostatów,
• przemyślanym wietrzeniem krótko i intensywnie, zamiast zostawiania okien w uchyleniu na długo,
• doborem dywanów i tekstyliów, które ograniczają poczucie chłodu od podłogi.

Wiele osób zaskakuje, jak bardzo odczucia termiczne zależą od ruchu powietrza i promieniowania od chłodnych powierzchni. Zasłonięte okno nie „ciągnie” tak po karku, więc nawet przy tej samej temperaturze na termometrze dom wydaje się cieplejszy. To z kolei pozwala bez dyskomfortu obniżyć nastawę na grzejnikach o jeden stopień, co przekłada się na kolejne kilka procent oszczędności.

Taka świadoma praca z zasłonami to prosty sposób na częściowe uniezależnienie się od wahań cen energii. Dla wielu rodzin stanie się jednym z tych nawyków, które po kilku tygodniach wykonuje się odruchowo – trochę jak gaszenie światła przy wyjściu z pokoju. Różnica polega na tym, że tutaj działamy na największym „oknie” ucieczki ciepła w całym mieszkaniu.