Prosił tylko o 5 euro na paliwo. Kierowca zapłacił 90 złotych więcej

Na pozór drobna przysługa przy dystrybutorze paliwa kończy się wysokim rachunkiem, strachem i poczuciem bezradności kierowców.

Nowy rodzaj oszustwa na stacjach benzynowych szybko rozprzestrzenia się we Francji, głównie w dużych miastach. Ofiary są zaskakiwane podczas tankowania, a niewinne „pomożesz mi za kilka euro?” przeradza się w wymuszenie, po którym płacą nawet kilkadziesiąt euro za paliwo do obcego auta.

Jak działa oszustwo na „pięć euro przy dystrybutorze”

Scenariusz jest prosty, ale dopracowany. Kierowca zatrzymuje się na stacji, wkłada kartę do terminala, przygotowuje się do tankowania. W tym momencie podchodzi do niego obca osoba i zaczyna historię o kłopotach z płatnością.

Oszust twierdzi, że zapomniał karty, że ma tylko banknot o niskim nominale, albo że limit na karcie mu się skończył. Prosi, żeby ktoś „podciągnął” mu z dystrybutora dosłownie kilka litrów paliwa. W zamian podaje banknot, przez co cała sytuacja wygląda jak zwykła wymiana przysługi.

Kluczowym momentem jest chwila, gdy ofiara zgadza się, a końcówka pistoletu ląduje w baku samochodu oszusta – wtedy przestępcy przejmują kontrolę nad sytuacją.

Kiedy licznik na dystrybutorze przekracza kwotę symbolicznych pięciu euro, presja zaczyna rosnąć. Oszust nalega, żeby „dolać jeszcze trochę, bo i tak już leci”, a po chwili wokół pojawiają się kolejne osoby.

Od przysługi do wymuszenia – jak narasta presja

Najczęściej w tym momencie na scenie zjawiają się wspólnicy. Otaczają ofiarę z kilku stron, stają między nią a wyjazdem ze stacji. Ton rozmowy się zmienia – z uprzejmej prośby robi się nacisk, czasem otwarta groźba.

Ludzie opisują sytuacje, w których słyszeli, że „już zaczęte, teraz musisz zatankować do pełna” albo „nie rób problemów, to tylko paliwo”. Nie zawsze padają wprost groźby pobicia, ale atmosfera jest na tyle napięta, że większość kierowców woli zapłacić i jak najszybciej odjechać.

Świadkowie zgłaszają przypadki, gdy rachunek za „małą pomoc” urósł nawet do 90 euro – pełny bak dla obcego auta, opłacony cudzą kartą.

Po zakończeniu tankowania przestępcy szybko znikają, często odjeżdżając w różne strony, zanim ofiara w ogóle zdąży ochłonąć.

Gdzie najczęściej atakują oszuści przy dystrybutorach

Ten rodzaj przestępstwa uderza przede wszystkim w kierowców na stacjach samoobsługowych. Chodzi o miejsca, gdzie:

• płatność odbywa się wyłącznie kartą w automacie,
• na miejscu nie ma pracowników lub są obecni tylko w określonych godzinach,
• teren jest słabo oświetlony i słabo monitorowany w porze nocnej.

Francuskie media opisują szczególnie dużo przypadków w dużych aglomeracjach, takich jak okolice Nantes. Oszuści wybierają stacje położone na obrzeżach miast, przy drogach wylotowych lub w strefach przemysłowych, gdzie ruch bywa nierówny – raz pusto, raz nagle pojawia się kilku kierowców naraz.

Najbardziej narażone są miejsca odwiedzane nocą i nad ranem, gdy kierowcy są zmęczeni, spieszą się i mniej zwracają uwagę na otoczenie.

Dlaczego kierowcy tak łatwo wpadają w pułapkę

Oszuści opierają swój plan na kilku prostych mechanizmach psychologicznych, które działają nawet na doświadczonych kierowców.

Do tego dochodzi wstyd – wielu poszkodowanych przyznaje, że czują się naiwni, więc nie zgłaszają sprawy, co pomaga oszustom działać bezkarnie.

Jak zwiększyć swoje bezpieczeństwo na stacji paliw

Nie da się całkowicie wyeliminować ryzyka, ale można znacznie je ograniczyć, stosując kilka podstawowych zasad ostrożności.

• Tankuj w dobrze oświetlonych miejscach – wybieraj stacje przy ruchliwych drogach, gdzie pracuje obsługa i działa monitoring.
• Unikaj tankowania w pojedynkę w środku nocy , jeśli masz do wyboru inną porę lub trasę.
• Trzymaj dystans wobec nieznajomych podchodzących z prośbą o paliwo lub wymianę pieniędzy.
• Nie przyjmuj gotówki od obcych osób w zamian za użycie twojej karty przy dystrybutorze.
• Obserwuj otoczenie – jeśli widzisz grupkę osób kręcących się przy pompach bez samochodu, lepiej odjedź na inną stację.

Najbezpieczniejsza zasada brzmi: nie używaj swojej karty płatniczej do opłacania paliwa dla osób, których nie znasz.

Co zrobić, gdy sytuacja zaczyna wyglądać groźnie

Jeśli czujesz, że ktoś próbuje cię wmanewrować w podobny schemat, nie wchodź w dyskusję. Wystarczy krótka odpowiedź w stylu: „Nie pomogę, przepraszam” i natychmiastowe zajęcie się własnym tankowaniem.

Gdy wokół zaczyna zbierać się więcej osób, a presja rośnie:

• zachowaj spokój i nie odwracaj się od auta – nie pokazuj pinów, nie wyjmuj portfela przy obcych,
• jeśli czujesz realne zagrożenie, przerwij tankowanie, wsiądź do auta, zarygluj drzwi i odjedź,
• zadzwoń na numer alarmowy i poinformuj o sytuacji, podając dokładną lokalizację stacji.

W wielu krajach stacje mają monitoring – szybki telefon na policję zwiększa szansę, że funkcjonariusze dotrą na miejsce, zanim oszuści zdążą się rozjechać.

Inne sztuczki związane z paliwem, na które trzeba uważać

Opisany schemat z wykorzystaniem „pięciu euro” to tylko jedna z odmian przestępczości paliwowej. Kierowcy mogą natknąć się również na inne pułapki.

„Awaryjny” kierowca na poboczu

Popularny jest też numer z samochodem stojącym niby „na awaryjnych” przy zjeździe z drogi. Kierowca macha ręką, pokazuje na bak i tłumaczy, że zabrakło mu paliwa kilka kilometrów przed stacją. Prosi o niewielką kwotę albo o podwózkę właśnie na stację.

Po dotarciu na miejsce, według wcześniej ustalonego schematu, nagle „nie działa” jego karta i znów potrzebuje „tylko kilku litrów”, a znajomi dołączają w odpowiednim momencie, by wymusić większe tankowanie.

Fałszywe „okazje” paliwowe

Inna odmiana to prowizoryczne punkty z paliwem w ustronnych miejscach, często przy drogach lokalnych. Sprzedający oferuje „tańsze paliwo prosto z beczki”. Kierowcy skuszeni niską ceną ryzykują zatankowanie do kanistra lub nawet bezpośrednio do baku.

W najlepszym wypadku trafi się paliwo tak kiepskiej jakości, że auto zacznie szarpać albo uszkodzi się układ wtryskowy; w najgorszym – to mieszanina, która nie nadaje się w ogóle do jazdy.

W obu przypadkach kierowca traci pieniądze, a często też czas i nerwy na lawetę i naprawę samochodu.

Dlaczego warto zgłaszać nawet „drobne” wymuszenia

Wielu poszkodowanych uznaje, że skoro „tylko” stracili kilkadziesiąt euro na paliwo, nie ma sensu iść na policję. Tymczasem z punktu widzenia statystyk przestępczości to dla oszustów ogromne ułatwienie.

Brak zgłoszeń oznacza brak oficjalnych danych, a więc mniejszą szansę na dodatkowe patrole przy problematycznych stacjach. Zgłoszenie wymuszenia, nawet po fakcie, pozwala służbom:

• zidentyfikować konkretne lokalizacje, gdzie schemat się powtarza,
• sprawdzić nagrania z monitoringu z kilku dni i ułożyć portrety sprawców,
• ostrzec innych kierowców w lokalnych komunikatach.

Dla kierowcy to kilka godzin straconego czasu, dla policji – cenny element układanki, który czasem pozwala powiązać kilka spraw w jedną grupę przestępczą.

Co kierowcy w Polsce mogą wynieść z francuskich doświadczeń

Choć opisane przypadki dotyczą przede wszystkim Francji, takie schematy bardzo szybko przekraczają granice. Logika działania przestępców jest ta sama w całej Europie: tam, gdzie obsługa stacji jest ograniczona, a kierowcy płacą kartą w automacie, łatwiej przeprowadzić podobne akcje.

W Polsce też przybywa stacji całodobowych bez kasjera. Warto więc już teraz wyrobić sobie kilka nawyków: nie tankować dla obcych, mieć ograniczony limit na karcie używanej do paliwa, wybierać sprawdzone sieci i uważać na zbyt nachalne prośby o pomoc przy dystrybutorze.

Jeśli ktoś naprawdę znalazł się w kłopocie, można zaproponować inne formy wsparcia niż płacenie za pełny bak obcej osobie. Czasem wystarczy numer do pomocy drogowej czy informacja, gdzie znajduje się najbliższa czynna stacja z obsługą, zamiast angażowania swojej karty i narażania się na nieprzyjemności.