Pokazał, z czego robią parówki. Po tej analizie odechciewa się śniadania

Znany dietetyk rozebrał popularne parówki na czynniki pierwsze.

Lista składników sprawiła, że wielu osobom odechciało się szybkich, „wygodnych” śniadań.

Michał Wrzosek, ekspert od żywienia aktywny w mediach społecznościowych, przeanalizował etykietę jednego z najczęściej wybieranych produktów. Nagranie błyskawicznie obiegło internet, a jego komentarz na temat składu parówek brzmiał wyjątkowo ostro. Zamiast mięsa z wysokiej półki – odpadki, wzmacniacze smaku i długa lista dodatków technologicznych.

Parówki na polskich stołach: szybkie, tanie i… pełne niespodzianek

Parówki od lat uchodzą za jedno z najszybszych rozwiązań na śniadanie czy kolację. Wystarczy wrzątek, kilka minut i gotowe. Sięgają po nie rodzice szykujący drugie śniadanie dla dzieci, studenci żyjący „na szybko”, a także osoby, które po prostu lubią ich smak.

Problem zaczyna się wtedy, gdy zamiast nazwy z przodu opakowania spojrzymy na drobny druk z tyłu. Wrzosek zrobił właśnie to: włączył nagrywanie, wziął do ręki opakowanie popularnych parówek i na głos przeczytał, co tak naprawdę znajduje się w środku. Po chwili jasno zaznaczył, że takiego produktu nie zamierza polecać nikomu.

Parówki często wyglądają jak mięso, smakują jak mięso, ale ich skład potrafi mieć z dobrej jakości mięsem niewiele wspólnego.

Mięso oddzielane mechanicznie – co faktycznie kryje się pod tą nazwą

Najwięcej emocji wzbudził pierwszy składnik analizowanych parówek: mięso oddzielane mechanicznie. Brzmi niewinnie, technicznie, jak coś, co ma związek z postępem w przemyśle spożywczym. Rzeczywistość bywa mniej elegancka.

Mięso oddzielane mechanicznie powstaje z resztek, które zostają na kościach po wycięciu „normalnych” elementów tuszy. Maszyny zeskrobują i przeciskają te resztki przez specjalne sita. Do masy mogą trafić m.in.:

• chrząstki i fragmenty tkanki łącznej,
• ścięgna i drobne kostki,
• fragmenty skóry,
• w przypadku drobiu – nawet kawałki piór czy innych elementów, które trudno oddzielić mechanicznie.

Sam fakt zjedzenia takiego produktu nie oznacza od razu katastrofy zdrowotnej, ale trudno go nazwać składnikiem wysokiej jakości. Tym bardziej, gdy w analizowanych parówkach mięso z kurczaka stanowiło zaledwie około 7 procent całego produktu. Reszta to mieszanka tańszych surowców.

Woda, skórki, tłuszcz i dodatki – jak „robi się” parówkę

Poza mięsem oddzielanym mechanicznie w składzie znalazły się: woda, skórki wieprzowe, niewielka ilość faktycznego mięsa, a dalej tłuszcz wieprzowy, kasza manna, białko sojowe i skrobia ziemniaczana. Całość dopełniały aromaty oraz duża ilość soli.

Dietetyk zwrócił uwagę, że takie połączenie ma jeden główny cel: uzyskać tani produkt o przyjemnej konsystencji i wyrazistym smaku, który długo poleży na półce.

Lista jest długa, a udział realnego mięsa – wcale nie tak imponujący. Wrzosek skomentował to dosadnie, stwierdzając, że mało kto zdecydowałby się świadomie zjeść taką mieszankę, gdyby zobaczył ją „na surowo” na talerzu, bez formy znanej parówki.

Jeśli ktoś nie miałby odwagi zjeść wszystkich składników osobno, warto się zastanowić, czy chce jeść je razem, tylko dlatego, że mają wygodny kształt.

Dlaczego tak dużo dodatków w jednej małej parówce

Producenci sięgają po fosforany, azotyny czy wzmacniacze smaku z bardzo prostych powodów: to tanie, skuteczne i zgodne z prawem środki, które sprawiają, że produkt wygląda i smakuje tak, jak przyzwyczaili się klienci.

Fosforany zwiększają zdolność wiązania wody, dzięki czemu parówka jest sprężysta i nie wysycha po kilku dniach. Azotyn sodu nadaje ładny, różowy kolor i hamuje rozwój niektórych groźnych bakterii. Glutaminian oraz aromaty sprawiają, że nawet z przeciętnych surowców da się uzyskać smak kojarzący się z dobrej jakości mięsem.

Z takim pakietem dodatków wiążą się pewne wątpliwości. Przy częstym sięganiu po wysoko przetworzoną żywność rośnie ryzyko, że dieta będzie obfitować w sól, tłuszcz nasycony i dodatki, a będzie uboga w warzywa, błonnik i pełnowartościowe białko. To prosta droga do nadwagi, problemów z ciśnieniem czy gorszych wyników badań krwi.

„Nikt o zdrowych zmysłach…” – mocny komentarz dietetyka

W nagraniu Wrzosek nie owijał w bawełnę. Zwrócił uwagę, że wiele osób z obrzydzeniem odsunęłoby od siebie talerz, gdyby zobaczyło wymieszane elementy używane do produkcji tanich parówek. Gdy ta sama masa trafia do osłonek i zyskuje znajomy kształt, opór znika, a produkt ląduje na śniadaniowym talerzu.

Ekspert podkreślił, że w licznych wyrobach z tej kategorii mięso stanowi jedynie część składu. Resztę wypełniają dodatki poprawiające teksturę i smak, które z perspektywy zdrowia nie wnoszą wiele dobrego.

Parówka to nie zbrodnia dietetyczna „od święta”. Problem zaczyna się wtedy, kiedy staje się stałym elementem niemal każdego śniadania.

Parówki a śniadania dzieci – co naprawdę ląduje w śniadaniówkach

Dietetyk zwrócił też uwagę na codzienność polskich uczniów. Śniadania wielu dzieci to zestaw: parówka i białe pieczywo. Do tego czasem ketchup, rzadziej warzywo. Taki posiłek daje sporo kalorii, ale mało wartości odżywczych.

Białe pieczywo dostarcza szybko trawionych węglowodanów, które błyskawicznie podbijają poziom glukozy we krwi, a potem pozostawiają uczucie senności i spadku energii. Parówka o słabym składzie dorzuca sól, nasycone tłuszcze i dodatki. Brakuje tam błonnika, witamin z warzyw czy pełnowartościowego białka z dobrej jakości mięsa.

Dziecko, które dzień w dzień zaczyna w ten sposób poranek, może z czasem odczuwać problemy z koncentracją, wahania energii, a w dłuższej perspektywie – większe ryzyko nadwagi.

Nie wszystkie parówki są takie same – jak wybrać lepsze

Wrzosek zaznaczył, że nie wrzuca całej kategorii produktów do jednego worka. Na rynku da się znaleźć parówki o przyzwoitym składzie, z dużą ilością mięsa i krótką listą dodatków. Warunek jest jeden: trzeba poświęcić chwilę na czytanie etykiet.

Na co patrzeć przy półce z parówkami

• Udział mięsa – im wyższy procent mięsa, tym lepiej. Dobrze, gdy przekracza 80–90 procent.
• Rodzaj mięsa – warto wybierać produkty, w których pojawia się nazwa konkretnego rodzaju mięsa, a nie głównie mięso oddzielane mechanicznie.
• Lista dodatków – krótsza lista składników zwykle oznacza mniej chemii i wypełniaczy.
• Sól – wysokie miejsce soli w składzie to sygnał, że produkt jest bardzo słony.
• Dodatkowe węglowodany – liczne wypełniacze typu skrobia, mąka czy kasza podnoszą kaloryczność, a nie poprawiają jakości.

Jeśli na opakowaniu widzimy głównie mięso, przyprawy i minimalną liczbę konserwantów, a z tyłu nie ma długiej listy trudnych nazw – to już dobry znak. Dla porównania warto wziąć do ręki kilka różnych marek i na spokojnie zestawić je obok siebie.

Co zamiast tanich parówek – proste zamienniki na co dzień

Osoby przyzwyczajone do parówek często obawiają się, że po ich ograniczeniu nie będą miały pomysłu na szybkie śniadanie. Możliwości jest sporo, a wiele z nich da się przygotować równie szybko.

Dobrym kierunkiem mogą być:

• jajka na miękko lub sadzone z dodatkiem warzyw,
• pełnoziarniste kanapki z twarożkiem, pastą z ciecierzycy lub pieczonym mięsem,
• owsianka na mleku lub napoju roślinnym z dodatkami,
• jogurt naturalny z orzechami i owocami,
• domowa sałatka z dodatkiem fasoli, kurczaka czy jajek.

Takie posiłki nadal można przygotować w kilkanaście minut, ale dostarczają więcej witamin, błonnika i białka o lepszej jakości niż parówki o niskim udziale mięsa.

Świadome zakupy mogą naprawdę zmienić codzienne menu

Cała analiza Wrzoska sprowadza się do jednej praktycznej rady: warto raz na zawsze wyrobić sobie nawyk czytania etykiet. Wystarczy kilka dodatkowych minut w sklepie, by zauważyć różnicę między produktem „mięso podobnym” a takim, który faktycznie składa się głównie z mięsa.

Dobrym trikiem jest przyjęcie prostej zasady: im więcej skomplikowanych nazw i symboli w składzie, tym większy dystans. Jeśli lista przypomina półkę z podręcznika chemii, to sygnał, że mamy do czynienia z silnie przetworzoną żywnością.

Warto też pamiętać, że zdrowie nie zależy od jednego śniadania czy jednej parówki. Liczy się to, co trafia na talerz na co dzień. Jeżeli parówka pojawi się sporadycznie, obok porządnej porcji warzyw i dobrego pieczywa, nie trzeba wpadać w skrajną panikę. Gdy staje się numerem jeden w jadłospisie, dobrze zastanowić się, czym ją zastąpić albo przynajmniej wybrać wersję o zdecydowanie lepszym składzie.