Genialnie prosta karmnikowa sztuczka z słoikiem i patyczkiem po lodach

Zwykły szklany słoik po ogórkach albo dżemie może dostać drugie życie i stać się gwiazdą zimowego ogrodu.

Coraz więcej osób przerabia domowe opakowania na dekoracyjne karmniki. To tani sposób, by pomóc sikorom, wróblom czy rudzikiom przetrwać mróz i mieć codziennie pod oknem prawdziwy ptasi spektakl.

Dlaczego warto zrobić karmnik z słoika

Zimą małe ptaki spalają ogromne ilości energii. Szukają tłustego, kalorycznego jedzenia, które pozwala im przetrwać mróz i długie noce. W miastach i na osiedlach coraz trudniej o naturalne źródła pokarmu, więc to, co wysypiemy do karmnika, ma realny wpływ na ich przeżycie.

Domowy karmnik z odzyskanego słoika to jednocześnie pomoc dla ptaków, recykling i ozdoba ogrodu czy balkonu.

Gruby, przezroczysty słoik typu „konserwowego”, podobny do tych kojarzonych z przetworami, świetnie sprawdza się jako korpus karmnika. Łatwo go napełnić, dobrze znosi mróz, a przy tym wygląda estetycznie – zwłaszcza gdy w środku widać kolorową mieszankę ziaren.

Taki karmnik działa najlepiej w chłodnych miesiącach. Wtedy tłusty pokarm na bazie łoju lub innego tłuszczu szybko twardnieje i nie psuje się, a ptakom ułatwia przetrwanie mrozu. W czasie upałów tłuszcz mógłby się topić, brudzić ptasie pióra i je obciążać, dlatego na lato stosuje się inną wersję, opisaną niżej.

Co będzie potrzebne do zrobienia karmnika

Największa zaleta tego pomysłu? Prawie wszystko znajdziesz w domu lub w pierwszym lepszym markecie budowlanym.

• szklany słoik z szerokim otworem (po przetworach, sosie, dżemie);
• mocny drut, sznurek albo cienka linka do zawieszenia;
• patyczek po lodach lub drewniany patyczek do rękodzieła – posłuży jako grzęda;
• tłuszcz stały (łój, smalec lub gotowy blok tłuszczowy dla ptaków);
• masło orzechowe bez soli i cukru;
• płatki owsiane;
• mieszanka ziaren dla ptaków ogrodowych;
• kasza kukurydziana lub drobna mączka kukurydziana;
• niewielka ilość mąki, która zwiąże całość.

Proporcje można odmierzać szklanką, kubkiem albo małą miseczką. Ważne, żeby zachować mniej więcej te same „udziały” składników, a nie co do grama ich ilość.

Przepis na tłustą mieszankę dla ptaków

Poniżej orientacyjne proporcje, które dobrze trzymają formę w słoiku i jednocześnie smakują sikorom, wróblom czy mazurkom.

Krok po kroku: zimowy karmnik z patyczkiem po lodach

1. W rondelku rozpuść na małym ogniu tłuszcz stały razem z masłem orzechowym. Mieszaj, aż powstanie jednolita, płynna masa, ale nie doprowadzaj do wrzenia.

2. Zdejmij garnek z ognia. Dodaj płatki owsiane, ziarna, kaszę kukurydzianą i mąkę. Wymieszaj dokładnie, tak by tłuszcz otoczył wszystkie suche składniki.

3. Przełóż jeszcze ciepłą, gęstniejącą mieszankę do słoika. Dobrze ją ubij łyżką, żeby nie zostały puste przestrzenie z powietrzem.

4. Wstaw słoik do lodówki lub wystaw na zimny balkon, aż zawartość całkowicie stwardnieje.

5. Kiedy masa będzie już twarda, wciśnij poziomo patyczek po lodach w dolną część bloku tłuszczowego – tak, by po zawieszeniu słoika ptaki mogły na nim usiąść i swobodnie skubać mieszankę.

6. Owiń szyjkę słoika drutem albo mocnym sznurkiem, tworząc pętlę do zawieszenia. Dokręć lub zwiąż tak, by konstrukcja była stabilna.

7. Zawieś słoik w poziomie na gałęzi drzewa, haczyku ogrodowym albo balkonie. Otwór ze zbitą mieszanką powinien być lekko skierowany do góry, by tłuszcz się nie wysypywał.

Zajmuje to kilkanaście minut pracy, a karmnik potrafi przyciągnąć ptaki szybciej, niż zdążysz zrobić pierwsze zdjęcie.

Letnia wersja karmnika bez tłustej bazy

Gdy temperatura na zewnątrz rośnie, czas zmienić menu. W cieplejszych miesiącach zamiast tłuszczowej kostki lepiej podać suchą karmę i naturalne przysmaki, które się nie rozpuszczają.

Letnia wersja karmnika ze słoika działa bardzo podobnie, tylko inaczej go napełniasz. Do środka możesz wsypać:

• suche mieszanki ziaren dla ptaków ogrodowych,
• suszonych mączników,
• kawałki jabłek, gruszek czy winogron (bez pestek),
• niewielkie porcje niesolonego słonecznika łuskanego.

Patyczek, który zimą tkwił w środku tłustej kostki, latem można przykleić na zewnątrz słoika. Wystarczy kropla kleju na gorąco lub innego mocnego spoiwa. Powstaje wtedy wygodna zewnętrzna grzęda, z której ptaki sięgają po nasiona wpadające do otworu.

Inne warianty karmnika ze słoika

Jeśli planujesz poważniejsze dokarmianie, zamiast cienkiego patyczka warto włożyć w zimową mieszankę grubszy, okrągły kijek, np. od miotły przycięty na długość. Taka grzęda zniesie naraz większą liczbę ptaków i posłuży kilka sezonów.

Istnieją też gotowe, metalowe podstawy do karmników, do których przykręca się słoik od dołu. W środku znajdują się suche ziarna, które wysypują się na niewielką tackę. Ptaki siadają dookoła, a grawitacja stale „dolewa” świeżą porcję ziaren.

Bezpieczeństwo ptaków i najczęstsze błędy

Chociaż taki karmnik jest prosty, warto pamiętać o kilku zasadach, żeby ptakom nie zaszkodzić.

• Bez soli i przypraw. Masło orzechowe musi być naturalne, bez dodatku soli, cukru i oleju palmowego. Resztki z obiadu absolutnie się nie nadają.
• Odpowiednie miejsce. Zawieś karmnik tak, by drapieżniki, zwłaszcza koty, miały utrudniony dostęp – wystarczająco wysoko i w pewnym oddaleniu od gęstych krzaków.
• Stałe dokarmianie zimą. Jeśli zaczniesz podawać tłusty pokarm w mroźnych miesiącach, dobrze utrzymywać dokarmianie przez całą zimę, bo ptaki przyzwyczajają się do źródła jedzenia.
• Czystość karmnika. Co jakiś czas sprawdź, czy w środku nie ma pleśni. Słoik łatwo umyć w ciepłej wodzie z płynem i napełnić na nowo.

Warto też zachować umiar. Lepiej zrobić jeden czy dwa dobrze przemyślane karmniki niż rozsypywać jedzenie po całym ogrodzie. Zbyt duża ilość pokarmu może przyciągnąć szczury i gołębie, które szybko zdominują karmnik i przepłoszą mniejsze gatunki.

Taki recyklingowy karmnik to świetne zadanie na zimny wieczór z dziećmi. Maluchy mogą ozdobić słoik farbami do szkła, przygotować mieszankę i później obserwować, jakie gatunki przylatują. Dorośli z kolei zyskują bardzo konkretny powód, by choć na chwilę oderwać wzrok od ekranu i popatrzeć przez okno.

Jeśli spodoba się ci się ten sposób dokarmiania, łatwo go rozbudować: dodać drugi słoik z inną mieszanką, wypróbować różne miejsca zawieszenia, a nawet założyć mini „stację ornitologiczną” z notatnikiem, w którym zapiszesz ptasie wizyty. Z jednego starego słoika może się narodzić całkiem nowe zimowe hobby.