Co tak naprawdę powoduje uczucie ciągłego zimna nawet latem i które niedobory są najczęstszą przyczyną tego stanu

W klimatyzowanym biurze trwa cicha wojna o temperaturę.

Jedni dyskretnie odsuwają żaluzje i siedzą w krótkim rękawie, inni zawijają się w szalik jak w styczniu. Wszyscy znamy ten moment, kiedy ktoś rzuca: „Przecież jest 26 stopni, jak może ci być zimno?”. A to wcale nie jest kwestia fanaberii. Nadgarstki sine jak po długim spacerze w listopadzie, stopy lodowate nawet w grubych skarpetkach, ciągłe dreszcze, których nie tłumi gorąca herbata. To uczucie bycia „niedogrzanym” rozlewa się po całym dniu, czasem wchodzi nawet do łóżka. Niby lato, niby słońce, a w środku – wewnętrzny luty. I zaczynasz się zastanawiać, czy to jeszcze normalne, czy twoje ciało wysyła dużo poważniejszy sygnał.

Dlaczego jedni marzną w lipcu, a inni grzeją się w styczniu

Są osoby, które wchodzą na siłownię zimą w krótkich spodenkach i naprawdę jest im ciepło. I są tacy, którzy w lipcu siedzą na tarasie w polarze. Różnice w odczuwaniu temperatury to nie tylko „taka uroda”. Ciało to mała elektrownia, która bez przerwy balansuje między produkcją ciepła a jego utratą. Kiedy coś się rozjeżdża – zaczynasz marznąć, nawet gdy termometr pokazuje lato. To sygnał, który wiele osób zbywa żartem, zamiast zadać sobie proste pytanie: z czego ta elektrownia ma w ogóle produkować energię.

Historia Magdy z Warszawy brzmi aż zbyt znajomo. Trzydziestolatka, praca przy komputerze, w biurze klimatyzacja. Latem wszyscy narzekali, że jest duszno, ona w tym czasie miała dłonie tak zimne, że klawiatura wydawała się metalowa. Do tego zmęczenie, lekkie zawroty głowy, „mgła” w głowie. Badania zrobiła dopiero, gdy koleżanka z biurka obok powiedziała, że ma kolor skóry jak po długiej chorobie. Wynik: anemia z niedoboru żelaza i dramatycznie niskie zapasy ferrytyny. Po kilku miesiącach suplementacji i zmianie diety Magda nie przestała być „zmarzluchem”, ale różnica była dla niej jak przejście z lutego do kwietnia.

Organizm, który ma za mało podstawowych składników, po prostu obniża obroty. Gdy brakuje żelaza, spada poziom hemoglobiny, mniej tlenu dociera do tkanek, a metabolizm zwalnia. Przy niedoborze witaminy B12 nerwy pracują słabiej, mikrokrążenie szwankuje, stopy i dłonie marzną pierwsze. Gdy poziom witaminy D jest przy ziemi, ciało gorzej reguluje stan zapalny i hormony, w tym te odpowiedzialne za termikę. A do tego dochodzi tarczyca, która działa jak termostat – przy niedoborze jodu czy selenu może zacząć pracować w trybie oszczędzania. *I wtedy żadna letnia pogoda nie jest w stanie „przepchnąć” tego biologicznego hamulca.*

Niedobory, które zamieniają lato w listopad

Jeśli czujesz ciągłe zimno, pierwsze, na co warto spojrzeć, to żelazo i ferrytyna. Żelazo to surowiec dla hemoglobiny, a ferrytyna pokazuje, ile masz go naprawdę „w magazynie”. Często morfologia wygląda jeszcze w miarę, a ferrytyna już leży na dnie. Wtedy ciało dostaje jasny sygnał: „oszczędzamy energię, grzejemy tylko to, co najważniejsze”. Stąd zimne dłonie, stopy, bladość, przyspieszone bicie serca po wejściu po schodach. To ten moment, gdy ciało zamiast rozkręcać kaloryfery, przykręca wszystkie zawory, jakie się da.

Kolejny częsty gracz to witamina B12 i cała grupa B. Osoby na diecie roślinnej znają temat aż za dobrze, ale w praktyce zbyt niski poziom B12 zdarza się też u mięsożerców z problemami jelitowymi. Tu dochodzi specyficzne połączenie: mrowienie w palcach, uczucie zimnych nóg, sztywność mięśni, do tego spadek nastroju i wrażenie, że „brakuje prądu” w całym ciele. Witamina B12 uczestniczy w tworzeniu osłonek nerwów i czerwonych krwinek, więc jeśli jej brakuje – obrywa i transport tlenu, i przewodnictwo nerwowe. A gdzieś na końcu tej układanki pojawia się osoba, która latem siedzi w grubym swetrze i zastanawia się, czy po prostu nie przesadza.

Trzecia wielka oś to **witamina D i funkcja tarczycy**. Niski poziom „witaminy słońca” sprzyja przewlekłemu zmęczeniu, słabszemu nastrojowi, spadkowi odporności. Zimno, które nie mija, jest częstym elementem tego pakietu. Z tarczycą sprawa jest jeszcze bardziej delikatna. Hormony T3 i T4 dosłownie sterują tempem spalania energii. Gdy jest ich za mało, metabolizm jedzie na pierwszym biegu. Czujesz chłód, przyrost masy ciała, senność, suchą skórę. Powiedzmy sobie szczerze: niewiele osób zgłasza lekarzowi „ciągle marznę”, bardziej skupiamy się na wadze czy zmęczeniu. A to właśnie uporczywe zimno bywa jedną z pierwszych lampek ostrzegawczych.

Co możesz zrobić, zanim znowu założysz trzeci sweter

Najprostszy, a jednocześnie najbardziej ignorowany krok to pełny pakiet badań. Nie tylko morfologia, ale też żelazo, ferrytyna, witamina B12, kwas foliowy, witamina D, TSH, fT3, fT4. To nie jest „fanaberia z Instagrama”, tylko mapa tego, co naprawdę dzieje się w twoim organizmie. Dopiero gdy widzisz liczby, można sensownie działać – z lekarzem lub dobrym dietetykiem. Samo kupowanie „czegoś na odporność” w drogerii rzadko zmienia cokolwiek. Ciało nie potrzebuje losowego suplementu, tylko bardzo konkretnych cegiełek. I potrzebuje ich w dawce dopasowanej do braków, nie do reklamy.

Druga rzecz to uczciwe przyjrzenie się temu, co jesz i jak żyjesz. Jeśli śniadanie to kawa i coś słodkiego „w biegu”, obiad z mikrofali, a kolacja o 22, to trudno oczekiwać stabilnej energii i dobrego krążenia. Ciało, które dostaje paliwo partiami i byle jakie, reaguje właśnie tak: oszczędza. Do tego chroniczny stres, za mało snu, godziny w jednej pozycji przed komputerem. Taki pakiet sprzyja zaciśniętym naczyniom, spiętym mięśniom i wrażeniu, że „zimno wchodzi w kości”. Zamiast dokładać kolejny koc, zacznij od jednego ciepłego, pełnowartościowego posiłku dziennie. Jeden krok, nie rewolucja.

„Kiedy pacjent mówi: ciągle mi zimno, nawet latem, biorę to na poważnie. To często pierwszy, subtelny znak, że ciało od dawna jedzie na rezerwie” – opowiada internista, z którym rozmawiałem po dyżurze.

• Sprawdź żelazo i ferrytynę – u kobiet z obfitą miesiączką braki bywają regułą, nie wyjątkiem.
• Zbadaj poziom witaminy D i B12 – szczególnie jeśli unikasz słońca lub produktów odzwierzęcych.
• Dodaj do diety źródła „gęstych” kalorii: jaja, rośliny strączkowe, orzechy, kasze zamiast samych sałatek.
• Ruszaj się choć 15–20 minut dziennie – chodzenie przyspiesza krążenie lepiej niż kolejna gorąca herbata.
• Nie zbywaj siebie tekstem „taka moja uroda” – długotrwałe uczucie zimna to sygnał, nie cecha charakteru.

Ciało nie marznie bez powodu

Jest coś poruszającego w tym, jak łatwo przyzwyczajamy się do dyskomfortu. Latami chodzimy zmęczeni, niewyspani, zmarznięci, a gdy ciało delikatnie puka – przykrywamy to kolejnym swetrem albo kawą. Tymczasem uczucie ciągłego chłodu rzadko jest „tak po prostu”. Za nim często stoją konkretne braki: żelazo, witamina B12, witamina D, zaburzenia tarczycy, czasem przewlekły stres i zbyt restrykcyjna dieta. To trochę jak mieszkanie z nieszczelnymi oknami – można grzać mocniej, ale mądrzej jest znaleźć dziurę w ramie.

Zmiana zaczyna się zwykle od małej decyzji: zrobię badania, zapiszę, co jem przez tydzień, porozmawiam z lekarzem bez wstydu, że „narzekam”. Kiedy nagle widzisz na wynikach, że twój organizm naprawdę pracuje na rezerwie, wiele rzeczy zaczyna się układać w całość. Nagle rozumiesz, czemu marzniesz szybciej niż inni, czemu trudno ci się rozgrzać po prysznicu, skąd ta nieustająca senność. I pojawia się coś jeszcze – cicha ulga, że to nie „twoja wyolbrzymiona wrażliwość”, tylko sensowny, biologiczny mechanizm.

Kiedy następnym razem usiądziesz latem na balkonie w bluzie, a ktoś rzuci półżartem: „Jak możesz marznąć w taki upał?”, może zamiast śmiać się razem z nim, zadasz sobie inne pytanie. Czy moje ciało ma wszystko, czego potrzebuje, żeby czuć ciepło? Jeśli odpowiedź brzmi „nie wiem” – to już jest trop. Bo organizm bardzo rzadko marznie bez powodu. I często wystarczy kilka świadomych kroków, by ten wewnętrzny luty wreszcie ustąpił miejsca ciepłemu, spokojnemu wrześniowi.

FAQ:

• Ciągle marznę, ale mam dobrą morfologię. Czy to możliwe, że coś jest nie tak? Tak. Morfologia może być jeszcze w normie, a ferrytyna, witamina D czy B12 już na bardzo niskim poziomie. Warto rozszerzyć badania poza podstawowy pakiet.
• Czy weganie częściej marzną przez dietę? Mogą, jeśli nie suplementują B12 i nie dbają o źródła żelaza oraz białka. Dobrze ułożona dieta roślinna nie musi prowadzić do marznięcia, ale wymaga większej uważności.
• Czy kawa ma wpływ na uczucie zimna? Kawa sama w sobie nie „wyziębia”, ale w nadmiarze podnosi kortyzol, nasila stres i może pogarszać wchłanianie niektórych składników, np. żelaza, jeśli pijesz ją tuż po posiłku.
• Jak szybko poczuję poprawę po uzupełnieniu niedoborów? To zależy od skali braków. Przy lekkich niedoborach część osób czuje różnicę po kilku tygodniach, przy głębszych – pełny efekt może wymagać kilku miesięcy regularnego działania.
• Kiedy z uczuciem zimna iść do lekarza pilnie? Gdy marznięciu towarzyszy kołatanie serca, duszność przy niewielkim wysiłku, bardzo silne zmęczenie, nagły spadek masy ciała lub odwrotnie – szybki przyrost, warto umówić się do lekarza jak najszybciej.