Bubble tea pod lupą: jak ta modna herbata wpływa na zdrowie?

Kolorowe kubki z grubą słomką widać dziś wszędzie: w galeriach handlowych, na ulicach, w rękach nastolatków.

Bubble tea zrobił w Polsce zawrotną karierę.

Za słodkimi kulkami tapioki i mleczną herbatą kryje się jednak coś więcej niż tylko instagramowy wygląd. Dietetycy coraz częściej pytają, co tak naprawdę pijemy i jak często organizm jest w stanie to znieść bez konsekwencji.

Skąd się wziął szał na bubble tea?

Bubble tea pochodzi z Tajwanu i pierwotnie był po prostu herbatą z dodatkiem mleka oraz perełek tapioki. Napój trafił później do Stanów Zjednoczonych i Europy, a w końcu do Polski – już w mocno „odpicowanej” wersji: z syropami smakowymi, bitą śmietaną, kolorowymi żelkami i owocowymi kulkami pękającymi w ustach.

To nie jest już zwykła herbata. To deser w płynie, często bardziej przypominający koktajl lodowy niż napój „na pragnienie”. I tu zaczyna się problem zdrowotny.

Ile cukru faktycznie ma bubble tea?

Najczęściej powtarzany zarzut wobec bubble tea dotyczy zawartości cukru. I nie bez powodu. W wielu sieciowych lokalach standardowy kubek 500 ml może mieć tyle cukru, co puszka napoju typu cola albo nawet więcej.

W zależności od dodatków bubble tea może dostarczyć od około 200 do nawet ponad 500 kcal w jednym kubku, głównie z cukru.

Na kaloryczność wpływają przede wszystkim:

• syropy smakowe dodawane do herbaty lub mleka,
• słodzone mleko lub śmietanka,
• dosładzane perełki tapioki,
• dodatkowe żelki, kulki owocowe i polewy.

Teoretycznie można zamówić bubble tea „less sugar” albo na bazie niesłodzonej herbaty. W praktyce wiele dzieci i nastolatków wybiera wersje maksymalnie słodkie, bo właśnie one smakują jak deser.

Cukier a organizm nastolatka

Duże ilości cukru w jednej porcji powodują gwałtowne skoki glukozy we krwi, po których szybko przychodzi spadek energii, rozdrażnienie i ochota na kolejną słodką przekąskę. Przy częstym piciu takich napojów rośnie ryzyko:

• nadwagi i otyłości,
• insulinooporności i cukrzycy typu 2,
• próchnicy i chorób dziąseł,
• zaburzeń gospodarki lipidowej (zły profil cholesterolu).

U dzieci i młodzieży organizm jest szczególnie wrażliwy na tego typu „cukrowe bomby”, bo często łączą się one z brakiem ruchu i innymi słodkimi napojami w ciągu dnia.

Co kryje się w perełkach tapioki?

Charakterystyczne kulki na dnie kubka powstają zwykle ze skrobi z manioku, czasem z dodatkiem barwników i substancji żelujących. Z punktu widzenia żywienia to głównie czyste węglowodany – czyli kolejna porcja energii, ale bez witamin i wartości odżywczych.

Perełki są ciężkostrawne dla części osób. Zdarza się uczucie ciężkości po posiłku, wzdęcia albo ból brzucha, szczególnie gdy ktoś wypija duży kubek na pusty żołądek.

Czy kulki mogą być groźne dla układu pokarmowego?

Same w sobie nie są toksyczne, ale problem pojawia się, gdy dzieci piją bubble tea bardzo szybko. Zbyt duża liczba dużych, gumowych kulek naraz to ryzyko zakrztuszenia – zwłaszcza u młodszych. Gruba słomka pomaga je wciągnąć, co z jednej strony jest frajdą, z drugiej zwiększa ryzyko.

Dla małych dzieci napój z dużymi kulkami to trudny produkt: wymaga koordynacji, spokojnego picia i żucia, a z tym bywa różnie.

Opisano też przypadki zaparć u dzieci, które przez dłuższy czas piły bubble tea niemal codziennie i praktycznie nie jadły warzyw ani produktów z błonnikiem. Skrobia z tapioki w dużych ilościach, przy małej ilości płynów i ruchu, nie sprzyja dobrej pracy jelit.

Mleko, herbata, kofeina – o czym jeszcze pamiętać?

Niektóre wersje bubble tea bazują na mleku, inne wyłącznie na herbacie. Dla części osób nietolerujących laktozy mleczna podstawa może powodować wzdęcia, biegunkę lub ból brzucha. Coraz więcej lokali oferuje napoje roślinne, ale często są one również dosładzane.

Drugi element to herbata – czarna lub zielona – czyli źródło kofeiny. Jeden kubek zwykle nie działa tak mocno jak kawa, ale dla dziecka, które rzadko pije napoje z kofeiną, efekt może być zauważalny: trudniejszy sen, pobudzenie, przyspieszone bicie serca.

Bubble tea w wersji mocno herbacianej nie jest dobrym wyborem wieczorem dla nastolatka z problemami ze snem czy nadpobudliwością.

Czy bubble tea można pić „bez wyrzutów sumienia”?

Sam napój nie jest trucizną. Problemem staje się dopiero częstość i forma, w jakiej go pijemy. Jedna porcja raz na jakiś czas, przy ogólnie zdrowej diecie i aktywności fizycznej, nie zrujnuje zdrowia. Kiedy jednak bubble tea wchodzi w nawyk kilka razy w tygodniu, efekt kaloryczny zaczyna się kumulować.

Jak wybrać mniej obciążającą wersję?

Przy zamawianiu warto zwrócić uwagę na kilka elementów:

• poprosić o mniejszą ilość cukru lub wersję bez syropu,
• wybrać mniejszy rozmiar kubka,
• zrezygnować z bitej śmietany i dodatkowych żelków,
• postawić na bazę z herbaty zamiast śmietanki,
• nie traktować bubble tea jako napoju zamiast wody, tylko jako deser.

W przypadku młodszych dzieci lepiej zdecydować się na kilka łyków z kubka rodzica niż na osobny, duży napój. To naturalnie ogranicza ilość cukru i kalorii.

Bubble tea a nawyki żywieniowe nastolatków

W wielu miastach wizyta w barze z bubble tea stała się po prostu elementem spędzania czasu ze znajomymi. Dla nastolatka to często ważny symbol przynależności do grupy, a nie tylko kwestia smaku. Zakazanie takiego napoju z góry rzadko działa – zwykle kończy się piciem w tajemnicy.

Dużo lepiej sprawdza się rozmowa o tym, jak często i w jakiej formie jest to bezpieczniejsze. Można ustalić, że bubble tea to „event”: np. raz w tygodniu po kinie, a nie codzienny „obowiązek” po lekcjach.

Kiedy młodzi ludzie rozumieją, co faktycznie znajduje się w kubku, łatwiej im samodzielnie wprowadzić rozsądne ograniczenia.

Na co jeszcze zwrócić uwagę przy częstym piciu bubble tea?

Warto obserwować własne reakcje po takim napoju. Jeśli po wypiciu regularnie pojawia się ból brzucha, uczucie „kamienia” w żołądku, biegunka albo silne pobudzenie, to sygnał, że organizm nie radzi sobie najlepiej z taką dawką cukru, kofeiny lub nabiału.

Osoby z insulinoopornością, nadwagą, problemami z trzustką czy wątrobą powinny traktować bubble tea podobnie jak inne słodkie napoje gazowane: jako coś wyjątkowego, a nie element codziennego menu. W połączeniu z fast foodem albo słodkim deserem tworzy to bardzo wysokokaloryczny posiłek, który łatwo „ukrywa się” pod postacią jednego kubka i zestawu przekąsek.

Jeśli ktoś lubi samą ideę „picia z kulkami”, można szukać domowych wersji: herbaty bez cukru z niewielką ilością mniej słodzonych dodatków, albo naparu z owoców z naturalnymi kawałkami owoców zamiast syropów. To nie będzie idealna kopia oryginału, ale pozwala zachować element zabawy i jednocześnie ograniczyć nadmiar cukru.